Buitenland


Hitte op het Iberisch schiereiland

De zeker voor de eerste helft van mei intense hitte op het Iberisch schiereiland is aan het temperen. Vanmiddag kwam het kwik slechts op bescheiden schaal op waarden rond of boven 35 graden uit. In de Spaanse stad Badajoz werd het 35,8º.
Tijdens de afgelopen twee dagen zinderde het kwik op veel plaatsen naar waarden tussen 35 en 38 graden. Jorge Sereno berichtte mij dat in Portugal op zondag 12 mei in Alcacer do Sal 37,1 en in Serpa 37,6º werd geregistreerd. Op maandag 13 mei meldde Amareleja 37,0, Castro Verder 37,7 en Alcacer do Sal 38,1º. Zeer bijzonder was de dagelijkse op zondag in Moura. Van 7,1º in de vroege ochtend naar 36,9º in de middag: een verschil van bijna 30º. Het Portugees hitterecord voor mei staat op 40,0º in Beja. Deze topper werd bereikt tijdens de hittegolf op 13 mei 2015.

Tijdens deze imponerende ‘Hemelvaartshittegolf’ werd in Spanje massaal de grens van 40º overschreden. Córdoba rapporteerde op de 13de 41,2, Molina de Segura op de 14de 41,8º en in de provincie Valencia registreerde de luchthaven van Valencia een verzengende 42,6, Xàtiva 42,9 en Carcaixent zelfs 44,4º.
April 2019 was in Spanje trouwens een koele en gemiddeld over het land natte maand. Er viel gemiddeld 96 tegen normaal 65 mm. In de 21ste eeuw was alleen april 2008 natter. Inmiddels heeft Córdoba alweer een reeks van 18 zomerse op rij op de teller staan (sinds 27 april) waarvan 5 tropische dagen op rij (10-14 mei).

weerman Jan Visser, Purmerend, 14 mei 2019, 23 uur

Zweden in april: ‘Varmt, torrt och myket soligt’

‘Varmt, torrt och mycket soligt’ ofwel warm, droog en zeer zonnig. Zo verliep april in Zweden. Landelijk was het grofweg tussen 2 en 4 graden warmer dan normaal met de grootste afwijkingen in Norrland (Noord-Zweden). In de aan de Finse grens gelegen nederzetting Karesuando is de anomalie, ten opzichte van het langjarig gemiddelde, uitgekomen op circa +4,5º. In een reeks vanaf 1878 zijn in Karesuando alleen de aprilmaanden van 1921 en 2011 nog zachter geweest. In Haparanda, aan de Botnische Golf, werd het de op drie na zachtste april. Van 23 t/m 26 en op 28 april sneuvelden in vooral Noord-Zweden records inzake de hoogste maxima. Kvikkjokk meldde op de 24ste 17,4º. Sinds het begin van de waarnemingen in 1888 was het daar nimmer zachter dan 17,0º in 1921.

Op veel plaatsen meer dan 300 uren zonneschijn in april

Op veel plaatsen meer dan 300 uren zonneschijn in april

Verder in veel streken een kurkdroge april. Op het eiland Gotland bleef Hoburg steken op slechts 0,1 mm. In een reeks vanaf 1879 was april 1974 recordhouder met 1,6 mm. De universiteitsstad Uppsala beleefde zowaar de droogste april sinds 1813. Er viel nu 1,6 mm tegen 1,0 mm in 1813. In de 18de eeuw viel er in 1731 en in 1745 geen neerslag, in 1783 werd 1 mm afgetapt. Uppsala heeft een klimatologische datareeks sinds 1722. Curieus is wel dat er op 1 april in Katterjåkk in Riksgränsfjällen 206 cm sneeuw lag. Sinds eind maart 2000 is dit het dikste Zweedse sneeuwdek. Toen lag er in Katterjåkk 207 cm.
Tenslotte vestigde Borlänge in de landsstreek Dalarna een nieuw Zweeds zonneschijnrecord. De zon scheen daar 335 uur. Het vorige record dateerde uit 2009. Toen 331 uren zon in de steden Lund en Visby.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 9 mei 2019, 17:20 uur

‘Monstrum Fani’ op weg naar de oostkust van India: ‘disaster in the making’.

‘Disaster in the making’ langs de Indiase oostkust. De tropische cycloon (orkaan) Fani is inmiddels uitgegroeid tot een exemplaar van de 4de categorie op de vijfdelige orkanenschaal. Ten oosten van de stad Visakhapatnam zijn de maximale windsnelheden rond het ‘zenuwcentrum’ van Fani opgelopen tot circa 250 km/uur. Volgens orkaanexpert Dr. Phil Klotzbach is het nu de ‘most intense cyclone’ zo vroeg in het jaar boven de North Indian Ocean sinds 1991 ofwel sinds de ‘Bangladesh Cyclone of 1991’.

Fani boven de Golf van Bengalen (bron: The Weather Channel).

Fani boven de Golf van Bengalen (bron: The Weather Channel).

Fani kan vrijdagochtend, vlak voor het systeem aan wal komt in Odisha state (vroeger Orissa), uitgroeien tot een monstrum van de 5de categorie. Voor zover bekend heeft Odisha state niet eerder te maken gehad met een cycloon (orkaan) van deze categorie. ‘Major hurricanes’ (categorie 3 of meer) teisterden in het recente verleden Odisha en West Bengalen in onder meer oktober 2013 (Cycloon Phailin) en in oktober 1999. In oktober 1999 vielen naar schatting zo’n 10.000 doden te betreuren.
De Indiase autoriteiten staan voor de taak om zeker een miljoen mensen te evacueren uit de zeer kwetsbare kustgebieden.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 2 mei 2019, 17:45 uur

CO@emissies

De Verenigde Staten zijn nog altijd met afstand de grootste ‘aanjager’ van CO2 in de atmosfeer. De grafiek geeft de emissies per persoon aan over een periode vanaf halverwege de 19de eeuw. De 28 landen van de EU (EU-28) zijn recentelijk onder het niveau van China terechtgekomen. De sterk stijgende lijn van China lijkt overigens al af te vlakken. In India blijft de uitstoot ten opzichte van de VS, EU-28 en China klein. De data werden verstrekt door wetenschapper Robert Rohde.

‘Historic flood’ in de Amerikaanse Great Plains door ongekend diepe depressie na koude, sneeuwrijke winter.

Een week geleden kwam boven de Amerikaanse ‘Great Plains’ een ongekend diepe stormdepressie tot ontwikkeling. In Lamar, Colorado werd op 13 maart een laagste barometerstand van 970,4 hPa geregistreerd. Naar alle waarschijnlijkheid gaat het hier om een ‘state record’.
De stormdepressie genereerde in diverse staten orkaanwinden van meer dan 120 km/uur. Zo werd in het Texaanse Pine Springs een schuiver van 166, in San Augustin Pass, New Mexico 167 km/uur gemeten. Verder kwam het regionaal tot zware sneeuwval, maar ook heel veel regen (tot 50-75 mm). In combinatie met snel stijgende temperaturen (tot plaatselijk rond 15º) leidde dat in onder meer de staat Nebraska tot het rappe smelten van een imposant sneeuwdek. In Omaha, de grootste stad van de ‘Cornhusker State’ (bijnaam voor de staat), was februari met 69 cm de ‘snowiest February ever’.

Zoek de verschillen! De linkersatellietfoto is van 20 maart 2018, de rechterfoto van 16 maart 2019. Het betreft hier het gebied in en rond Omaha (bron: NASA, Landsat).

Zoek de verschillen! De linkersatellietfoto is van 20 maart 2018, de rechterfoto van 16 maart 2019. Het betreft hier het gebied in en rond Omaha (bron: NASA, Landsat).

Gevolg: ‘historic flooding’ van onder meer de Missouri en de Platte River. De bevroren ondergrond, vanwege de langdurige kou van de laatste maanden, speelde eveneens een belangrijk rol. Het land kon daardoor het vele (smelt)water nauwelijks absorberen. Verder werd de aftocht van het smeltwater ook geblokkeerd door ‘ice jams’ in de rivieren. Ook daardoor bezweken veel dijken (levees) en dammen.
De schade is inmiddels enorm. Veel ‘highways’ (meer dan 2400 kilometer) staan onder water of zijn compleet weggespoeld, kleine en grote steden zijn overstroomd en het laat zich raden dat op boerderijen, die door de waterzee van de buitenwereld zijn afgesloten, massa’s vee het leven hebben gelaten. De problemen zijn het grootst in Nebraska, South Dakota en Iowa, maar ook in Wisconsin, Illinois en Minnesota.

weerman Jan Visser, Purmerend, 21 maart 2019, 17 uur

Wow! Zo kan het dus ook. Dankzij flinke buien is er in Death Valley medio maart een omvangrijk meer ontstaan (bron: Elliot McGucken).

Wow! Zo kan het dus ook. Dankzij flinke buien is er in Death Valley medio maart een omvangrijk meer ontstaan (bron: Elliot McGucken).

Noord-Europa in de ban van vrieskou: minima tot -35º en tijdens het weekeinde en begin volgende week lijkt de ijzige kou zich verder te verscherpen.

Noord-Europa is bezig aan de voorlopig koudste fase van de winter 2018-2019. Woensdag werd in het Noorse Kautokeino -35,1º gemeten. Vanochtend registreerden de Zweedse nederzettingen Vittangi en Nikkaluokta respectievelijk -34,1 en -34,5º. In Noord-Finland meldde Muonio, waar 43 centimeter sneeuw ligt, -33,7º en het iets hoger gelegen Kilpisjärvi (sneeuwdek 50 cm) -34,6º.

Imposant sneeuwdek in Tromsø (bron: Meteorologene).

Imposant sneeuwdek in Tromsø (bron: Meteorologene).

Onder regie van een hogedrukgebied ter hoogte van Spitsbergen (waar het ook eindelijk eens volop vriest!) en een ijs- en ijskoude atmosferische bovenkamer (500 hPa-vlak -45º), gaat de vrieskou zich tijdens het weekeinde en begin volgende week verder versterken. Aanstaande maandagochtend wordt in en rond Helsinki -25º verwacht, in Midden-Finland zijn minima tot -38º mogelijk. De komende dagen valt er veel sneeuw in het zuiden en zuidwesten van Noorwegen. Ten westen van Kristiansand valt van vrijdag tot zondag 30-40 cm.
Ongewoon veel sneeuw ligt er in Tromsø in de Noorse provincie Troms. De sneeuwhoogte bedroeg gisteren 114 cm. Het januarirecord staat op 185 cm in 1981.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 24 januari 2019

Twitter