Buitenland


Satelliet loop

Satelliet loop

Over extremen gesproken! De winter van 2015-2016 was in de Spaanse regio Valencia extreem droog: de winter van 2016-2017 is uitgegroeid tot de ‘waterkampioen’ van de meetreeks. Landelijk zijn de neerslagtekorten nog wel tamelijk groot.

De ene winter is de andere niet! In de Spaanse regio Valencia (La Comunidad Valenciana) was een jaar geleden sprake van schrijnende neerslagtekorten. Tussen 1 december 2015 en begin maart 2016 viel er gemiddeld slechts 20 tegen normaal 130 mm. In een reeks vanaf 1950 was alleen de winter 1994-1995 vrijwel net zo kurkdroog. Tijdens de afgelopen winter werden de bordjes echter drastisch verhangen. Met gemiddeld 324 mm is de winter (invierno) niet eerder zo nat geweest. Het vorige record bedroeg 310 mm in het seizoen 1989-1990. Vooral in het bergachtige noorden van de provincie Alicante werd zeldzaam veel neerslag opgevangen. In Beniarrés viel vanaf 1 december 930 en in Tárbena zowaar 1197 mm. Wanneer we het waterballet van rond 12 maart bij het neerslagtotaal van de meteowinter optellen, is er vanaf 1 december zelfs gemiddeld 400 mm gevallen in ‘las provincias Castellón, Valencia y Alicante’.

Neerslagverdeling winter 2016-2017 in regio Valenciana (bron: AEMET).

Neerslagverdeling winter 2016-2017 in regio Valenciana (bron: AEMET).

De landelijke situatie in Spanje, met betrekking tot de beschikbare hoeveelheden water in de ‘embalses’ (waterreservoirs), is overigens tamelijk ongunstig. De beschikbare capaciteit bedraagt momenteel slechts 59 procent. Een jaar geleden was dat, uitgaande van de datum 21 maart, 68 procent. Dat getal komt overeen met het gemiddelde over de afgelopen 10 jaar. Op 21 maart 2015 bedroeg de beschikbare capaciteit 76 procent. Dezer dagen regionaal wel veel neerslag in Spanje met dank aan een afgesnoerd atmosferisch hoogtelaag. Boven Madrid koelde het 500 hPa-vlak tijdens de afgelopen nacht af tot -34º. Op ‘leefniveau’ was het vanmiddag om 13 uur op de luchthaven Barajas slechts 6,9º.

weerman Jan Visser, Purmerend, 24 maart 2017, 16:40 uur


In bijna 136 jaar geen enkele maand die mondiaal gemiddeld tenminste 1,0º te warm was: sinds oktober 2015 zijn er al 8 maanden met een ‘anomalie’ van 1,0º of hoger.

In de database van NASA, een onafhankelijk agentschap van de federale overheid van de Verenigde Staten, is over de periode 1880 t/m september 2015 geen enkele maand te vinden met een mondiale temperatuurafwijking van tenminste +1,0º Celsius. We hebben het hier dus over een periode van bijna 136 jaar ofwel 1629 kalendermaanden. De opwarming van ‘Planet Earth’ is de laatste jaren echter zo onwijs snel gegaan, dat er van de laatste 17 maanden (oktober 2015-februari 2017) maar liefst 8 maanden zijn geweest met een anomalie van tenminste +1,0º. Een buitengewoon verontrustende ontwikkeling. Volgens NASA bedroeg de mondiale temperatuurafwijking over februari 2017 +1,1º Celsius. Daarmee was het de op één na zachtste februari uit de database. In februari 2016, toen de wereld nog volop te maken had met een zeer sterke El Niño, bedroeg de anomalie +1,32º. Dat was (en is) de grootste temperatuurafwijking ongeacht welke kalendermaand. De nummers drie en twee zijn januari en maart 2016 met een score van respectievelijk +1,13 en +1,28º Celsius. Februari 2017 is volgens NASA de 379ste te warme maand op rij. De laatste keer dat het mondiaal gemiddelde een negatieve afwijking had, was juli 1985.

Temperatuurafwijkingen mondiaal, februari 2017 (bron: NASA ea).

Temperatuurafwijkingen mondiaal, februari 2017 (bron: NASA ea).

De meteorologische winter in de Verenigde Staten was in de staten Louisiana en Texas niet eerder zo warm. In de hoofdstad van Louisiana, Baton Rouge, werd het tussen 1 december en 1 maart op 23 dagen tenminste 26,7º overeenkomend met 80º Fahrenheit. Normaal zijn dat er slechts 4. Het vorige record, daterend uit 1957, had 17 dagen met 26,7º of hoger. Indrukwekkend!

weerman Jan Visser, Purmerend, 20 maart 2017, 20 uur

Op één na zachtste februari ‘aller tijden’ in de Verenigde Staten. In een reeks vanaf 1895 zijn er maar vier kalendermaanden geweest met ‘nationwide’ een grotere temperatuuranomalie dan februari 2017.

De Verenigde Staten hebben de op één na warmste februari uit de meetreeks achter de rug. Uitgaande van de 48 aaneengesloten staten (de ‘lower 48’) kwam het februarigemiddelde uit op 5,09º tegen normaal 1,01º, De sprokkelmaand van 1954 was met gemiddeld 5,23º nog iets zachter. Opmerkelijk is dat de landelijke temperatuuranomalie van +4,08º slechts vier keer groter is geweest. Dat was uiteraard in februari 1954 het geval (afwijking +4,22º) en verder in maart 1910, januari 2006 en maart 2012. In het laatste jaar was het ‘nationwide’ +4,95º te warm. In onder meer de Midwest registreerden veel plaatsen maximumtemperaturen die zelfs in april nog niet eerder waren voorgekomen.

Statewide Rankings, februari 2017 in de VS (bron: NOAA).

Statewide Rankings, februari 2017 in de VS (bron: NOAA).

In februari 2017 noteerden maar liefst 16 van de 48 staten de warmste februari ‘aller tijden’ (reeks vanaf 1895). Dat was in een strook van de ‘Southern Plains’ via de Midwest naar de Mid-Atlanic en de Northeast. Staten met een nieuw record voor februari waren onder meer Texas, Illinois, Ohio, Indiana en New York. Als we naar grote steden in de Midwest met zeer lange reeksen kijken (bijna 150 jaar), dan waren er records voor Indianapolis, Des Moines, St. Louis, Cleveland en Milwaukee.
Hoge temperaturen de laatste dagen in het noordwesten en noorden van Spanje en in Frankrijk. Op de luchthaven van Bilbao werd het donderdagmiddag 26,8º, in het Franse Socoa wees de thermometer 26,7º aan. Vandaag, zaterdag 18 maart, kwam Verín in de Spaanse provincie Ourense uit op 27,3º.

weerman Jan Visser, Purmerend, 18 maart 2017, 19:50 uur

Vooral in ‘Upstate New York’ is heel veel sneeuw gevallen. Binghamton brak met 79 centimeter zelfs een ‘all-time record’. Ondertussen nam het zuidwesten van de VS een voorschotje op de zomer met in Thermal maxima boven 35 graden.

Het ‘grote sneeuwen’ in het noordoosten van de Verenigde Staten is zo goed als voorbij. De diepe depressie, die het weerglas bij de National Weather Service in de stad New York omlaag drukte naar afgerond 976 hPa, trekt inmiddels via Maine naar de ‘Canadian Maritimes’. Gisteravond om 22 uur lokale tijd werden in Lunenburg, Nova Scotia al windstoten tot 108 km/uur geregistreerd. De hoeveelheden sneeuw in de metropool New York vielen overigens wel mee (Central Park 18-20 cm), maar in ‘upstate New York’ was dat zeker niet het geval. Met een hoeveelheid van 79 centimeter in 24 uur tijd brak Binghamton een ‘all time record’. Het vorige, daterend uit februari 1961 bedroeg 58 cm. Verder in Endwell 85 en in Leonardsville 86 cm.

Enorme hoeveelheden sneeuw ook in Endicott, New Yorlk (bron: Ed Vallee).

Enorme hoeveelheden sneeuw ook in Endicott, New Yorlk (bron: Ed Vallee).

‘Meanwhile’ nam het zuidwesten van de Verenigde Staten een voorschotje op de zomer. In Thermal, California werd maandag 13 maart met 37,8º een datumrecord gevestigd. In een reeks vanaf 1950 werd daarmee de 13de maart 2013 van de eerste plaats verstoten. Toen werd het 36,1º. Thermal is al sinds afgelopen vrijdag (10 maart) de ‘hotspot’ van de VS. Vrijdag werd het 33,3, zaterdag 35,0, zondag 36,1, maandag 37,8 en dinsdag 14 maart 36,7º. In Thermal werd in 2016 op de zesde april de eerste dag met maximaal 100º Fahrenheit (overeenkomend met 37,8º Celsius) geregistreerd.

weerman Jan Visser, Purmerend, 15 maart 2017, 20 uur

Comeback voor de winter in het noordoosten van de Verenigde Staten. Kans op een halve meter sneeuw in New York. Later deze week zeer lage temperaturen. In oostelijk Canada zijn tijdens het afgelopen weekeinde kouderecords gevestigd. Ondertussen zeer warm in de ‘Desert Southwest’.

‘Old Man winter’ maakt een comeback in het noordoosten van de Verenigde Staten. Onder invloed van een intensiverend lagedrukgebied, dat zich langs de oostkust naar de ‘Canadian Maritimes’ verplaatst, wordt onder meer in New York zware sneeuwval verwacht. Het is niet uitgesloten dat er tussen vanavond (Amerikaanse tijd) en woensdagochtend circa 50 centimeter sneeuw valt in de bruisende Amerikaanse metropool. De laatste keer dat New York zo laat in de tijd (na 28 februari) met zware sneeuwval te maken kreeg, dateert uit 1993. In Central Park viel op de 13de 26 centimeter. Het maartrecord, uitgaande van één kalenderdag, dateert uit 1888. Toen viel er op 12 maart 42 centimeter. Na de zware sneeuwval van de komende dagen volgt vanuit Canada een ‘Arctic Blast’. De maxima blijven later deze week steken op waarden die meer passen bij januari en de minima kunnen datumrecords breken. Dat is onder meer het geval in de Carolinas, in Nashville (Tennessee) en mogelijk zelfs in Jacksonville in de state of Florida.

De blizzard van maart 1888 in Greenwich Village, New York (bron: New York Historical Society Museum and Library).

De blizzard van maart 1888 in Greenwich Village, New York (bron: New York Historical Society Museum and Library).

Tijdens het afgelopen weekeinde was het in de achterkamer van een andere depressie al bitter koud in het oostelijk deel van Canada. Montréal en Québec City registreerden zaterdag 11 maart de laagste maxima voor deze datum met respectievelijk -15,2 en -18,4º. Zondag noteerde Halifax in Nova Scotia een minimum van -19,6º. Zo koud is het daar deze winter nog niet geweest en tevens was het een datumrecord.
‘Meanwhile’ staat de Amerikaanse ‘Desert Southwest’ een zeer warme week te wachten. In Phoenix, Arizona worden van maandag (13 maart) t/m zaterdag 18 maart dagelijks maxima vanaf 32 graden verwacht. Op zaterdag kan het zelfs 35 graden worden.

weerman Jan Visser, Purmerend, 13 maart 2017, 15:50 uur

Lentefestijn op het Iberisch schiereiland. Gisteren meldde Málaga bijna 29, vandaag in Granada 28 graden. Afgelopen maandag werd Frankrijk gegeseld door een orkaandepressie met windsnelheden tot ruim 190 km/uur in Bretagne.

Wisselvalligheid troef in onze streken: voorjaarsweer op het Iberisch schiereiland. Onder invloed van een zich meer en meer profilerende atmosferische hoogterug boven het noordwestelijk deel van Afrika, is het zonovergoten en worden op veel plaatsen maxima boven 25 graden geregistreerd. Maandag 6 maart werd in de gemeente Castelló de la Plana (in het dorpje Almenzora) een maximumtemperatuur van 26,8º gemeten; dezelfde cijfers stonden op de thermometer in Vélez-Málaga. Gisteren werd het kwik verder opgeschroefd. In de provincie Cádiz kwam Jimena de la Frontera op 27,9 en Málaga (Centro Meteorológico) 28,7º. Vandaag duurde het lentefestijn voort met maximaal 27,9º in Montoro en 29,0º in Bailén. Op de Canarische eilanden heersen zelfs tropische temperaturen. Tenerife Sur Aeropuerto meldde vanmiddag zowaar 31,6º.

Golven beuken op een Bretonse vuurtoren, maandag 7 maart (bron: @Yves-Marie Quemener).

Golven beuken op een Bretonse vuurtoren, maandag 7 maart (bron: @Yves-Marie Quemener).

Frankrijk werd afgelopen maandag gegeseld door een explosief uitdiepend lagedrukgebiedje. Debet aan deze ontwikkeling waren extreme atmosferische processen samenhangend met de straalstroom. Op het voor de kust van Bretagne gelegen eiland Ouessant viel de luchtdruk tussen 4 en 7 uur 10.1 hPa. Het grootste deel van deze ‘vrije val’ deed zich voor tussen 6 en 7 uur. Om 7 uur meldde het eiland westnoordwest 12 (volle orkaan!) met uitschieters tot 191 km/uur. Niet eerder (in geen enkele maand) heeft het zo hard gewaaid op l’ile d’Ouessant. Een nieuw windrecord was er ook voor Camaret-sur-Mer met zowaar 193 km/uur. Verder later op de dag in het zuidoosten van Frankrijk in het departement Alpes-Maritimes, een schuiver van 173 km/uur in St-Cezaire-sur-Siagne en 184 km/uur in Le Dramont aan de Côte d’Azur.

weerman Jan Visser, Purmerend, 8 maart 2017, 20:15 uur

California: van een ‘mulitiyear drought’ naar excessieve hoeveelheden neerslag. Periode oktober-februari was ‘statewide’ in een reeks van meer dan 120 jaar niet eerder zo nat.

Het is nog maar enkele maanden geleden dat California werd geconfronteerd met een ‘multiyear drought’, die algemeen wordt beschouwd als de ergste van de afgelopen 500 jaar. In met name de ‘Southern Sierra Nevada’ werden door een combinatie van extreme droogte, hitte en een zeer schadelijk schorskevertje, tientallen miljoenen bomen geveld. Sommige bronnen spreken zelfs over 100 miljoen ‘dead trees’! Inmiddels zijn de bordjes drastisch verhangen en feitelijk is dat een understatement. In vijf maanden tijd, van 1 oktober t/m 28 februari, viel er ‘statewide’ (oppervlakte California 411.049 km²) gemiddeld 724 mm. Over een reeks van 122 jaren was het tijdvak oktober-februari niet eerder zo nat. Het surplus aan hemelwater bedroeg bijna 80 procent! In 1976-1977 viel er slechts 139 mm. Dat cijfer komt overeen met 34 procent van het langjarig gemiddelde. In de hoofdstad van California, Sacramento, groeide het duo januari-februari uit tot het natste in een reeks van zeker 140 jaar. In 1878 kwam het tandem uit op 439, nu 454 mm.

Veel neerslag en nu warmer weer: California verandert in een Golden Garden (bron: Jan Null).

Veel neerslag en nu warmer weer: California verandert in een Golden Garden (bron: Jan Null).

In Ben Lomond, Santa Cruz County, is de periode juli-februari niet eerder zo nat geweest. Er viel maar liefst 2063 mm. Februari leverde een ‘bijdrage’ van 30 procent ofwel 621 mm. Daarmee was het de op twee na natste februari ooit. Een ander imponerend neerslagcijfer komt uit de ‘Northern Sierra Nevada’ Op basis van 8 meetpunten werd vanaf 1 juli 1946 mm opgevangen. Daarvan kwam 61 procent (1193 mm) voor rekening van januari en februari. Grotere neerslaghoeveelheden over de gehele periode 1 juli t/m 30 juni werden de afgelopen decennia geregistreerd in 1997-1998 en 1994-1995 met respectievelijk 2105 en 2177 mm. Zeer droog was dezelfde periode in 2013-2014. Toen slechts 772 mm. De enorme neerslaghoeveelheden werden vooral veroorzaakt door ‘Atmospheric Rivers’. Dat zijn stromingen waarbij grote hoeveelheden zeer vochtige lucht uit de equatoriale delen van Pacific als brandstof van depressies fungeert. Binnenkort hoop ik op dit fenomeen nog nader terug te komen.

weerman Jan Visser, Purmerend, 7 maart 2017, 16:55 uur


Oostenrijk: een land van extremen in 2017! Januari was sinds 1987 niet meer zo koud, februari juist bijzonder zacht met soms ‘frühlingshafte Temperaturen’.

Hoe extreem wil je het hebben? In Oostenrijk verliep januari bijzonder koud. De landelijke temperatuurafwijking bedroeg -2,9º. Daarmee was het samen met 2006 (anomalie -2,8º) de koudste januari sinds 1987. In dat jaar, toen ons land werd geconfronteerd met een ‘echte inval van Siberische vrieskou’ week het landelijk gemiddelde 4,1º af van normaal. Van de stations beneden 1000 meter hoogte registreerde Radstadt in de deelstaat Salzburg de laagste minimumtemperatuur: -26,3º op de 7de. Verder was januari 2017 uitzonderlijk zonnig (Villacher Alpe 199 uren zonneschijn) en regionaal zeer droog. In Lienz in Tirol werd slechts 3 mm opgevangen.

Terrassen weer in de sneeuw in Vorarlberg op 28 februari (bron: Hans ter Braak).

Terrassen weer in de sneeuw in Vorarlberg op 28 februari (bron: Hans ter Braak).

Tijdens de afgelopen maand (februari 2017) werden de bordjes echter drastisch verhangen. Met een landelijke anomalie van +2,8º was het één van de 15 zachtste sprokkelmaanden uit de meetreeks. Op enkele dagen werden zelfs ‘frühlingshafte Temperaturen’ gemeten. Zo werd op de 23ste op het meetpunt Salzburg-Freisaal met 21,9º een maandrecord voor de deelstaat Salzburg gevestigd. Het vorige record stond 21,7º op de luchthaven van Salzburg, daterend van 25 februari 1990. Maandrecords waren er ook in Landeck en Wien-Unterlaa met respectievelijk 19,1 en 20,2º.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 1 maart 2017, 20:50 uur

Twitter