Buitenland


Grote (voor)zomer in Noord-Europa: in Göteborg sinds 8 mei al 24 zomerse dagen. Gisteren, dinsdag, werd het in zuidelijk Noorwegen plaatselijk bijna 34 graden. Morgen wellicht nog iets heter. Ondertussen uitzonderlijk somber in Tromsø.

Wat een (voor)zomer…in Noord-Europa! Na een koele en regionaal regenachtige fase rond onder meer de langste dag, is de warmte tijdens de afgelopen dagen in volle hevigheid uitgebroken. Dinsdag werden in het zuidelijk deel van Noorwegen temperaturen ruimschoots boven 30 graden geregistreerd. In de provincie Telemark kwam Busnes uit op 33,5º, in Buskerud pakte Nedre Eggedal door naar 33,8º. De laatste keer dat er in Noorwegen hogere temperaturen zijn gemeten was in de ‘rekordsommaren’ van 2014. Op 23 juli zinderde Gulsvik toen naar 34,5º. Het alltime Noors warmterecord dateert uit juni 1970. Toen werd op de 20ste in Nesbyen in Buskerud 35,6º gemeten.
Aan de voorzijde van een koufront kan het morgen, donderdag 28 juni, plaatselijk 34 graden worden in met name de provincie Buskerud. Ook in Zweden is het de laatste dagen weer voluit zomers. Met maximaal 27,3º noteerde Göteborg op dinsdag 26 juni de 23ste zomerse dag sinds 8 mei. Vanmiddag de 24ste zomerse dag: uitgaande van de voorlopige maxima meldde Stockholm vanmiddag 29,0 en Naven 29,7º.

Grote zomer in Noorwegen (bron: Siv Ulvestad).

Grote zomer in Noorwegen (bron: Siv Ulvestad).

Ondertussen verre van zomers in de noordelijke regio’s. In Tromsø heeft de zon t/m gisteren nog maar 57 uur geschenen. Normaal voor juni is 222 uur: het record staat op 96 uur in 2006. Verder wordt komende vrijdag in Finland, onder invloed van een zich afsnoerend hoogtelaag, een flinke hoeveelheid regen verwacht. De Finse weerdienst maakt gewag van wel 50 mm.

weerman Jan Visser, Purmerend, 27 juni 2018, 17 uur

Forse afkoeling in een groot deel van Noord-Europa: vanochtend lokaal tot bijna -7º in Zweeds Lapland. Verder aandacht voor de indrukwekkende cijfers van de grote Scandinavische voorjaarszomer.

In een groot deel van Noord-Europa heeft zich, in de achterkamer van een actieve depressie boven Noord-Rusland, een scherpe afkoeling voltrokken. Het 500 hPa-vlak koelde boven Lapland af tot -32º tegen -13º boven het zuidwesten van Noorwegen. In van origine maritiem arctische lucht ging het Zweedse Latnivaara tijdens de afgelopen nacht (5 juni) onderuit naar -6,8º. Dat is de laagste temperatuur in Zweden in de maand van de zomerzonnewende sinds 1991. Toen werd het in Ljusnedal -7,0º. Bovendien kwam het gisteren en vandaag in de hogere delen van Noorwegen, Zweden en Finland tot sneeuwval.

Zonneschijn in mei in Zweden

Zonneschijn in mei in Zweden

Ook in Zuid- en Midden-Zweden koelde het flink af (vanmiddag om 16 uur meldde Stockholm 13,6º), maar Helsingborg registreerde nog 25,7º. In Göteborg kwam een eind aan een reeks van (op één na) 13 zomerse dagen in successie. Van 23 mei t/m 4 juni werd het (op 28 mei na) iedere dag tenminste 25,0º. Het totaal aantal zomerse dagen sinds 8 mei staat op 19. Mei had in Göteborg een gemiddelde temperatuur van 17,6 tegen normaal 11,6º. Een anomalie van maar liefst +6,0º. De warmste mei in een reeks vanaf 1859 was 1889 met gemiddeld 15,8º. Opmerkelijk is ook het grote aantal zonneschijn. In de hoofdstad Stockholm scheen de zon in mei 425 tegen normaal 276 uur. In een reeks vanaf 1908 was de bloeimaand niet eerder zo zonnig.

weerman Jan Visser, Purmerend, 5 juni 2018, 20 uur

Extreem warm voorjaar in Oostenrijk. In Wenen al 19 zomerse dagen: dat is een record voor april en mei samen. En de teller tikt nog wel enkele dagen door…. Verder extreme hitte in Egypte met in de woestijn maxima tot 49 graden.

Alpenland Oostenrijk beleeft een onvoorstelbaar warm voorjaar. April groeide met een landelijke afwijking van +4,6º ten opzichte van het langjarig gemiddelde, uit tot de op één na warmste in de ‘Messgeschichte’ (reeks van 251 jaar). Alleen in 1800, toen Napoleon Bonaparte in juni een grote overwinning behaalde op de Oostenrijkers in de Slag van Marengo, was de anomalie nog groter namelijk +5,7º.
Mei lijkt zelfs uit te groeien tot de warmste uit de reeks. De Oostenrijkse meteoroloog Daniel Schrott bericht dat de ‘achterstand’ in vergelijking met de huidige koploper uit 2003 slechts 0,3º bedraagt. Echter: met nog veel warmte op komst ligt een ‘landesweit’ record in het verschiet. In de hoofdstad Wenen zijn, op het meetpunt Hohe Warte, vanaf begin april t/m gisteren (dinsdag 22 mei) al 18 dagen zomerse dagen geregistreerd. Dat is evenaring van het record uit 2003. Toen kwamen april en mei samen uit op 18. Vanmiddag om 14 uur wees de thermometer 26,4º aan ofwel een nieuw record (19 dagen) en er komen nog zeker 5 zomerse dagen bij.
Extreme hitte de laatste dagen in Egypte. In Caïro werd dinsdag 44,4º gemeten. Dat is net beneden het hitterecord voor mei: 44,7º op 15 mei 2016. In de Egyptische woestijn meldde de oase d’Al-Bahariya 49,4º. Dat is een voor mei extreem hoge waarde: niet alleen voor Egypte, maar voor gans Afrika.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 23 mei 2018, 20 uur

Buitengewoon koude en regionaal sneeuwrijke eerste helft van april in het zuiden van Canada en in de Amerikaanse ‘Northern Plains’ en ‘Upper Midwest’. Record hoeveelheid sneeuw in de ‘Twin Cities’ in Minnesota.

‘Old man winter’ weet van geen wijken in het zuidelijk deel van Canada en in de Amerikaanse ‘Northern Plains’ en de ‘Upper Midwest’. In de Canadese Prairies verliep de eerste helft van april regionaal zelfs extreem koud. Winnipeg en Saskatoon registreerden het op één na koudste tijdvak 1-15 april sinds het begin van de observaties in respectievelijk 1872 en 1892. Zo kwam Winnipeg uit op gemiddeld -6,8º (1881: -8,3º) en Saskatoon -9,0º (-10,3º in 1893). In Brandon, Manitoba was het met gemiddeld -8,9º zowaar recordkoud sinds het begin van de meetreeks in 1890. Dinsdag 17 april werd op de internationale luchthaven van Toronto een maximumtemperatuur van 1,1º gemeten. In een serie vanaf 1938 was dit voor 17 april een record. Het datumrecord stond namelijk op 1,7º in 1965.

Enorme hoeveelheid sneeuw in 'Upper Michigan' (bron: NWS Marquette).

Enorme hoeveelheid sneeuw in ‘Upper Michigan’ (bron: NWS Marquette).

In de Amerikaanse staat Minnesota is van 13 t/m 16 april een uitzonderlijk grote hoeveelheid sneeuw gevallen. De ‘Twin Cities’ (Minneapolis-St.Paul) kregen 40 centimeter te verstouwen. Niet eerder bracht een ‘snow event’ zoveel sneeuw in april. Het record stond op bijna 35 cm, daterend van 14 april 1983. Verder is het de ‘snowiest April ever’ met inmiddels 66 cm en is er vanaf het begin van het kalenderjaar niet eerder zoveel sneeuw gevallen. De teller staat op 181 cm. Het record over de periode 1 januari t/m 30 juni was bijna 177 centimeter in 1982. In ‘Upper Michigan’ is rond en tijdens het weekeinde in Ishpeming Hoist Basin 81 cm sneeuw gevallen.

weerman Jan Visser, Purmerend, 18 april 2018, 22 uur

Spanje en Portugal hebben de op één na natste maart achter de rug.

Het Iberisch schiereiland heeft een zeldzaam natte maart achter de rug. In Spanje is het landelijk gemiddelde uitgekomen op 163 tegen normaal 47 mm. In een reeks vanaf 1965 was alleen 2013 met gemiddeld 166 mm een fractie natter. In de late winter van 2013 was er, net als de laatste maanden, sprake was van een markante SSW (Sudden Stratospheric Warming) en een sterk negatieve NAO-index.
In Portugal, waar de landelijke serie vanaf 1931 loopt, viel 272mm. Dat is ruim vier keer zoveel regen als normaal. Een nattere maart beleefden de Portugezen alleen in 2001. Toen viel er met gemiddeld 274 mm een fractie meer hemelwater. Uitschieters met een lange staat van dienst in Portugal waren onder meer Portalgere (vanaf 1941) met 326 mm tegen 312 mm in 2013. In Penhas Douradas (eveneens ‘opgestart’ in 1941) viel maar liefst 585 mm tegen 516 mm in 1969.

Spanje_ZondvloedMaart2018-2

In de Spaanse provincie Córdoba is in maart ruim vijf keer zoveel regen gevallen als normaal. Het provinciaal gemiddelde kwam uit op 276 tegen normaal 50 mm. Op de luchthaven van de stad Córdoba was het met 216 mm de op één na natste maart. In een reeks vanaf 1959 kreeg alleen de lentemaand van 2013 meer hemelwater te verstouwen. Toen werd 273 mm opgevangen. De natste plaats tijdens de afgelopen maand in de provincie Córdoba was Cardeña met 417 tegen normaal 76 mm. ‘Córdoba Aeropuerto’ kwam in maart uit op 23 dagen met regen (een record) en vanwege het bewolkte natte weer bleef de gemiddelde maximumtemperatuur steken op 17,3º tegen normaal 21,3º. Voor het laatst waren de maxima lager in 1984. Toen werd het gemiddeld slechts 16,7º.
Landelijk viel de meeste neerslag in Grazalema. Op het meetpunt van de Spaanse weerdienst AEMET werd 1288 mm geregistreerd. In Puerto El Pico, provincie Avila, viel meer dan 700 mm. Op beide meetpunten heeft de neerslag een duidelijk orografisch karakter: Grazalema ligt in de gelijknamige Sierra de Grazalema in de provincie Cádiz. Het natte maartweer beperkte zich overigens niet alleen tot het zuiden en westen van España. Ook in en rond de hoofdstad Madrid is veel neerslag gevallen. In de Madrileense wijk Retiro, waar sinds 1920 waarnemingen worden verricht, viel 141 mm. Koploper af is 1947 met 124 mm.

weerman Jan Visser, Purmerend, 11 april 2018, 17:15 uur

‘Atmospheric river event’ dumpt grote hoeveelheden neerslag in het midden en noorden van California. Een mooie opsteker in een maand waarin de kans op substantiële neerslag doorgaans sterk afneemt.

Goed nieuws voor California. Doorgaans is het in april gedaan met neerslag van betekenis, maar dankzij een uitgesproken ‘atmospheric river event’ worden vrijdag en zaterdag in het midden en noorden van de ‘Golden state’ grote hoeveelheden regen verwacht. Door het bijzonder warme karakter van de zeer vochtige (sub)tropenlucht schuift de sneeuwgrens echter op naar ruim 3 kilometer hoogte. Het sneeuwdek in de Sierra Nevada zal er dus niet of nauwelijks van profiteren. Integendeel zelfs!
De neerslag is zeer welkom want het grootste deel van California heeft een tamelijk droog winterseizoen achter de rug. Februari was ‘statewide’ zelfs de op twee na droogste sprokkelmaand met gemiddeld slechts 13 procent van het langjarig gemiddelde. De laatste keer dat er in februari minder neerslag was ruim 50 jaar geleden: in 1967. Maart was onder meer in de ‘Bay Area’ (San Francisco en omstreken) vrij nat. ‘Downtown’ San Francisco ving 115 tegen normaal 83 mm op; Big Sur station kwam uit op 367 tegen normaal 169 mm.

Pineapple Express komt op stoom (bron: NWS Eureka).

Pineapple Express komt op stoom (bron: NWS Eureka).

De hoeveelheden die voor de komende dagen op het programma staan lopen uiteen tussen 25 en 100 mm: in de ‘coastal mountains’ kan lokaal zo’n 200 mm vallen. Het langjarig gemiddelde voor april in San Francisco is 37 mm. Dat kan nu zo’n 80 mm worden. Meer dan 100 mm tijdens de eerste decade van april (1-10 april) viel er alleen in 1884, 1926 en in 1958. In dat laatste jaar werd 139 mm opgevangen.
Een ‘atmospheric river’ is een smalle rivier van zeer vochtige lucht uit de ‘Central Pacific’ ter hoogte van Hawaii. Om die reden spreekt men bij deze ‘pipeline of moisture’ ook wel van de ‘Pineapple Express’. Bij de huidige situatie zijn ook vochtvelden van de voormalige typhoon Jelawat betrokken.

weerman Jan Visser, Purmerend, 5 april 2018, 22 uur

Opmerkelijk koud in Noord-Rusland: zowaar een datumrecord voor Archangelsk.

Het is dezer dagen nog bitter koud in Noord-Rusland. Dinsdag werd in Archangelsk aan de Witte Zee een temperatuur van -28,3º gemeten. Dat was zowaar een datumrecord en de op één laagste temperatuur zo laat in de tijd. In 1963 werd op 29 maart -28,9º geregistreerd; het aprilrecord bedraagt -27,3º op 4 april 1911. Voor Archangelsk is het overigens pas het tweede datumrecord in maart, inzake laagste minima, van de 21ste eeuw. In maart 2013 werd het op de 23ste -29,1º. Opmerkelijk is dat er maart 2013, net als dit jaar, eveneens sprake was van een SSW (Sudden Stratospheric Warming). Het voortschrijdend maandgemiddelde van maart 2018 staat in Archangelsk nu op -12,5 tegen normaal -5,5º.
In Kojnas werd het gisteren, dinsdag 27 maart, zelfs -34,6º. De sneeuwhoogte is 78 centimeter.

weerman Jan Visser, Purmerend, 28 maart 2018, 17 uur

Hoeveelheid water in de Spaanse ‘embalses’ (reservoirs) flink toegenomen. Bizar veel regen in de Sierra de Grazalema. Alleen deze maand in Grazalema al zo’n 1200 mm.

Goed nieuws inzake de ‘waterhuishouding’ in Spanje. In een week tijd is de beschikbare hoeveelheid water in de reservoirs (embalses) met 6,44 procent gestegen. De situatie is zowaar zelfs iets gunstiger dan een jaar geleden. Toen waren de ‘embalses’, uitgaande van het landelijk gemiddelde, voor ruim 59 procent gevuld; afgelopen maandag (19 maart) bedroeg het percentage 60. Het gemiddelde over de afgelopen 10 jaar staat voor medio maart op 68 procent.
De verschillen in Spanje zijn overigens wel heel groot. In het stroomgebied van de rivieren Tinto, Odiel en Piedras, in het zuidwestelijk deel van Andalucia, zijn de reservoirs voor bijna 95 procent gevuld; de reservoirs langs de Júcar, die ter hoogte van Cullera uitmondt in de Golf van Valencia, zijn voor slechts 30 procent gevuld.

Overstromingen in de rurale gebieden van Las Pachecas bij Jerez (bron: David Saldaña).

Overstromingen in de rurale gebieden van Las Pachecas bij Jerez (bron: David Saldaña).

Ronduit bizar is de astronomische hoeveelheid regen in de Sierra de Grazalema in de provincie Cádiz. In Grazalema was het niet eerder zo nat. Er is in maart, tot de 20ste, al 1193 mm gevallen. Het vorige record voor maart stond op 1035 mm in 2013. Afgelopen zaterdag werd maar liefst 240 mm geregistreerd: de grootste etmaalsom uit de meetreeks! Sinds het begin van oktober (start van het ‘año hidrológico’) heeft Grazalema 1853 mm opgevangen. Dat is 900 mm boven de hoeveelheid van het vorige hydrologisch jaar: 1089 mm tussen 1 oktober 2016 t/m 30 september 2017. Het langjarig gemiddelde voor het hydrologisch jaar is 1630 mm.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 21 maart 2018, 20:40 uur

Voor de derde keer in twee weken tijd heeft het noordoosten van de VS te maken gehad met een nor’easter. In Boston viel op een kalenderdag in maart niet eerder zoveel sneeuw als nu: in de staat New Hampshire viel in twee dagen dagen bijna 70 cm.

Het noordoosten van de Verenigde Staten heeft voor de derde keer in twee weken tijd te maken gehad met een ‘nor’easter’. Het gaat in dezen om doorgaans zeer sterk uitdiepende depressies die stormwinden uit het noorden tot noordoosten ontketenen. Tevens valt er heel veel neerslag (niet zelden een ware sneeuwdump) en in de kustgebieden zijn overstromingen mogelijk. ‘Nor’easters’ hangen vaak samen met een geblokkeerd stromingspatroon onder invloed van een negatieve NAO-index. Boven Groenland en/of Noordoost-Canada bevindt zich dan een ‘blocking high’ waar de depressies tegenaan lopen.

Satellietfoto van de 'nor'easter' op 13 maart (bron: CIRA/RAMMB).

Satellietfoto van de ‘nor’easter’ op 13 maart (bron: CIRA/RAMMB).

De ‘nor’easter’ van de afgelopen dagen heeft vooral in een smalle strook van ‘southern Maine’ naar Rhode Island zware sneeuwval veroorzaakt. Op de internationale luchthaven van Boston, Logan Airport, viel dinsdag 13 maart 37 centimeter. Niet eerder is er op een kalenderdag in maart zoveel sneeuw gevallen. Het record was ruim 33 cm op 19 maart 1956. Ook Worcester, eveneens gelegen in de ‘state of Massachusetts’ brak met 55 cm een maartrecord. Het vorige was 40 cm op 12 maart 1959. Voor Worcester was het trouwens in een reeks van 126 jaar de op een na ‘snowiest day ever’. Topper is 27 januari 2015 met 81 cm. De meeste sneeuw tijdens de afgelopen twee dagen (12-13 maart) viel in New Hampshire. In de plaatsen Raymond en Northwoord viel totaal 69 cm. In Manchester, New Hampshire, viel tijdelijk zelfs bijna 10 cm in een uur tijd. Deze hoeveelheid komt overeen met de totale hoeveelheid tijdens de afgelopen wintermaanden in Washington, D.C.

weerman Jan Visser, Purmerend, 14 maart 2018, 21:45 uur

Overvloedige regenval op het Iberisch schiereiland dank Sudden Stratospheric Warming en ‘Rio humedo’. In Grazalema in 13 dagen tijd meer dan 800 mm.

De opmerkelijk krachtige opwarming die zich half februari in de stratosfeer voltrok en daarmee een splitsing van de ‘stratospheric polar vortex’ bewerkstelligde, heeft de afgelopen weken een enorme impact gehad op het grootschalige circulatiepatroon in de troposfeer op het Noordelijk Halfrond. Boven de Euro-Atlantische regio viel onder invloed van een indrukwekkend Scandinavisch luchtdrukmaximum de westcirculatie compleet in duigen (uitzonderlijk negatieve NAO-index). Van Europees Rusland tot boven het westelijk deel van de ‘Atlantic’ kwam een ijskoude oostelijke stroming op gang. Dat proces leidde onder meer tot extreem zware sneeuwval op de Britse Eilanden.
De straalstroom werd ondertussen een kleine 2000 kilometer naar het zuiden ‘verbannen’. Vanwege de daardoor ‘oplopende spanningen’ tussen polaire en (sub)tropische lucht ontstond een ware parade van (Azoren)depressies die sinds 25-26 februari grote hoeveelheden neerslag over grote delen van Portugal en de westelijke helft van Spanje hebben uitgestort. Ook de Canarische eilanden kregen met heel veel neerslag en wind te maken. Dat er zoveel neerslag valt (ook dit weekeinde!) heeft eveneens te maken met het fenomeen ‘atmospheric river’, in Spanje ‘rio humedo’ genoemd. Dat zijn smalle, langgerekte stromingen van zeer vochtige lucht uit de (sub)tropen.

Wateroverlast in El Puerto, provincie Cádiz (bron: @elpuertometeo).

Wateroverlast in El Puerto, provincie Cádiz (bron: @elpuertometeo).

Mede dankzij de ‘rio humedo’ en natuurlijk de SSW (meer uitleg op de pagina Sudden Stratospheric Warming) wordt de structurele droogte op het Iberisch schiereiland flink getemperd. Met name in de bergachtige delen van de provincie Cádiz, in de provincie Córdoba, het oosten van Portugal en in de provincies Salamanca en Avila in de regio Castilla y León, zijn sinds 25-26 februari astronomische hoeveelheden regen gevallen.
Ik heb even wat getallen op een rijtje gezet. Zo heeft Cardeña in de provincie Córdoba in 12 dagen tijd (27 februari-9 maart) 336 mm opgevangen. Vanaf 1 maart staat de teller op 284 mm tegen normaal voor de gehele maand maart 76 mm. In Puerto del Pico in de provincie Avila viel in 7 dagen tijd (27 februari-5 maart) iets meer dan 500 mm: vandaag, zaterdag 10 maart, kwam daar nog eens 106 mm bij. Werkelijk ongekend veel hemelwater viel er in de gemeente Grazalema in de provincie Cádiz. Van 25 februari t/m 9 maart (13 dagen) is daar, afgaande op voorlopige data, tenminste 832 mm gevallen. Door het ontbreken van een deel van de cijfers van 1 maart zou er op dit meetpunt mogelijk zelfs meer dan 850 mm zijn gevallen. Het langjarig JAARgemiddelde in ons land bedraagt 847 mm. Twee dagen springen er uit in Grazalema: op 2 maart viel er 204, op 8 maart 156 mm.
Vandaag voor een koufront uit trouwens zomerse maxima in Catalunya en La Comunidad Valenciana. Tortosa kwam uit op 26,4 en Miramar 28,4º.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 10 maart 2018, 21:10 uur

Ware optocht van depressies en storingen dumpt grote hoeveelheden neerslag in delen van Spanje en Portugal. In Grazalema vanaf 25 februari al tenminste zo’n 550 mm.

Grote gebieden op het Iberisch schiereilanden hebben al geruime tijd te maken met ernstige droogte. In het najaar droogden zelfs diverse brongebieden van de Duero (Douro) vrijwel helemaal op. Onder regie van de naar de 40ste breedtegraad ‘verbannen’ straalstroom, is echter sinds 26 februari een ware optocht van depressies en storingen op gang gekomen. Daardoor zijn de hemelsluizen geopend.
In het oostelijk deel van Portugal (nabij de Spaanse grens) werd in Portalegre van 26 februari tot vanochtend 5 maart 282 mm opgevangen; in Penhas Douradas, in de Serra da Estrela, viel vanaf de 27ste tot hedenochtend 8 uur lokale tijd 315 mm.

Tornado op 4 maart in Gibraleon, Huelva (bron: Objetivo Tormenta).

Tornado op 4 maart in Gibraleon, Huelva (bron: Objetivo Tormenta).

In Spanje vallen vooral de enorme hoeveelheden in de regio’s Extremadura en Andalucia op. In Cardeña, provincie Córdoba, viel van 27 februari t/m 4 maart 245 mm en op de luchthaven van de stad Córdoba was ‘ocho días con lluvia’ (26 februari-5 maart) goed voor 180 mm. Grootgrutter in neerslag is de gemeente Grazalema in de provincie Cádiz. Daar ontspringt ook de rivier Guadalete. Volgens registraties van de elektronische regenmeter is in Grazalema vanaf 25 februari t/m 4 maart tenminste 548 mm gevallen. Ik zeg ‘tenminste’ want op 1 maart was er in de middag een onderbreking van de registraties. Topper in Grazalema was 2 maart met 204 mm.
Gisteren, zondag 4 maart, werden eveneens tornado’s waargenomen. Vooral in El Puerto de Santa Maria werd grote schade aangericht.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 5 maart 2018, 16:45 uur

Grote opwarming van de stratosfeer zet ook in de Verenigde Staten het weer op z’n kop. Nu kou in onder meer California en ‘May-like warmth’ in het zuiden en oosten.

De ‘major stratospheric warming’ heeft ook in de Verenigde Staten een totale verandering van het stromingspatroon in de troposfeer veroorzaakt. Door het uitzakken van de straalstroom is het westelijk en noordwestelijk deel van de VS nu helemaal in de ban van zeer koude lucht uit Canada. In de hoofdstad van California kan het kwik dinsdag zakken naar circa -3 graden: het datumrecord staat daar op -0,6º in 1953. ‘Meanwhile’ is er de ‘Southern Plains’ en het oosten en zuidoosten sprake van ‘May-like warmth’. Op zondag liep het kwik in diverse steden in Texas (waaronder Laredo) en lokaal in Florida op naar 31,1º; vanochtend ging Butte in Montana onderuit naar -31,1º en maandagmiddag registreerde Laredo in Texas 32,2º. Dinsdag en woensdag zijn tot in Kentucky temperaturen omstreeks 27 graden mogelijk en woensdag wordt voor Albany, in de ‘state of New York’, 22º verwacht. In februari 2017 registreerde Albany op 23, 24 en 25 februari respectievelijk 20,6º, 21,1 en 23,3º. Sinds het begin van metingen in 1874 was het daar niet eerder zo warm geweest.

Sneeuw in de Sierra van California (bron: Caltrans District 3).

Sneeuw in de Sierra van California (bron: Caltrans District 3).

Heel bijzonder is de extreme opwarming van eind vorige week in het uiterste noorden van Groenland. Kap Morris Jessup, het noordelijkste meetpunt van Groenland op de 84ste breedtegraad, kwam van 16 op 17 februari uit op +2,1º. In dat deel van Groenland is het de laatste dagen 15 tot 20 graden te warm geweest.

weerman Jan Visser, Purmerend, 19 februari 2018, 22 uur

Grote contrasten in de Verenigde Staten in januari: zeer warm in het westen, veel kou in het oosten en vooral zuidoosten. Deze week worden de bordjes verhangen in de VS. Warmte concentreert zich met name op het zuidoosten.

Ronduit groot waren de contrasten in de Verenigde Staten tijdens de afgelopen maand! Van de Rocky Mountains naar de westkust was het een ongewoon warme januari. In totaal negen staten was het maandgemiddelde goed voor een positie bij de warmste 10. In Nevada en in California was er zowaar een podiumplaats. Slechts twee keer was januari daar, in een reeks vanaf 1895, warmer dan dit jaar. De ‘Golden state’, California, kwam uit op gemiddeld 9,3 tegen normaal 5,7º. Vorig jaar, toen er sprake was van een ware optocht van depressies, bedroeg het januarigemiddelde 5,6º ofwel een fractie onder normaal. De warmste januari in California was die van 2014. Toen bedroeg de gemiddelde temperatuur 10,1º.
‘Meanwhile’ kreeg het oostelijk deel van de VS te maken met ijskoud winterweer en sneeuwval tot in de ‘Deep South’. De koudegolf in het noordoosten (en de ‘Upper Midwest’) werd later in de maand grotendeels weggemoffeld door een fikse dooiperiode met, ten gevolge van ‘ice jams’, buiten hun oevers tredende rivieren. In het zuiden en zuidoosten echter was de kou dermate prominent dat diverse staten een top-20 notering, inzake koudste januarimaanden, konden bijschrijven. Uitbijters waren North Carolina en Mississippi met een 17de plaats; Louisiana kwam op de 15de plaats met gemiddeld 6,8 tegen normaal 9,6º. Details over de sneeuwval in het zuiden (tot aan de Golf van Mexico) volgen in een latere bijdrage.
Vorige week werd trouwens in Erie, Pennsylvania, een seizoensrecord gebroken met betrekking tot de hoeveelheid sneeuw. Op 7 februari stond de teller op 386 centimeter. Het seizoensrecord (t/m april) stond op 379 cm in 2000-2001.

Deze bruine beer werd het slachtoffer van de apocalyptische Thomas Fire in California. Dierenartsen hebben zijn wonden geheeld en na herstel mag hij weer los (bron: via Ed Joyce).

Deze bruine beer werd het slachtoffer van de apocalyptische Thomas Fire in California. Dierenartsen hebben zijn wonden geheeld en na herstel mag hij weer los (bron: via Ed Joyce).

Deze week worden de bordjes verhangen in de VS. De westelijke helft van het land krijgt te maken met Canadese kou (Havre in Montana meldde vanochtend -32,8º), het oosten en vooral zuidoosten raken meer en meer in ban van voorjaarswarmte. In Florida is het zelfs uitgesproken warm. Naples, Florida was maandag met 31,7º de ‘hotspot of the nation’. Eind vorige week ging Thermal in California nog met de nationale eer strijken (maximum 31,7º), zaterdag werd het in Edinburg, Texas en Punta Gorda, Florida 30,6 en zondag in Clermont, Florida 31,7º.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 13 februari 2018, 20:45 uur

Flink pak sneeuw in delen van Catalunya, sneeuwdek van 165 cm ten noorden van Sundsvall, Zweden, extreme kou in delen van Noord-Canada en uitzonderlijke warmte (alweer!) in California.

Een afgesnoerd hoogtelaag met op 500 hPa temperaturen tot -32º, ‘bestrijdt’ dezer dagen de droogte op het Iberisch schiereiland en dan met name in Spanje en Catalunya. In regio’s nabij de Middellandse Zee valt de neerslag in de vorm van regen. In Vallirana nabij Barcelona viel tussen gisterochtend en vanochtend 11 uur maar liefst 107 mm. Volop (natte) sneeuw dwarrelde vanochtend omlaag in hartje Madrid: een pak sneeuw viel er in onder meer de valleien van de Catalaanse Pyreneeën en de ‘Prepirineu’. In Puigcerdà, regio Cerdanya, viel 47, Plaonoles (Ripollès) 51 en in Das (Cerdanya) 58 cm.
In Noord-Zweden (Norrland) is zondag de laagste temperatuur van deze winter gemeten. Nikkaluokta ging namelijk onderuit naar -39,8º. Tijdens de afgelopen nacht noteerden Nikkaluokta en Naimakka -36,4º; in Noorwegen wees de thermometer in Karasjok en Coavvddatmohkki -37,8º aan. In grote delen van Zweden ligt ongekend veel sneeuw. Vanochtend bedroeg de sneeuwhoogte in Gåltjärn, ten noorden van Sundsvall, 165 centimeter. Mogelijk gaat het hier om een alltime sneeuwdekrecord voor deze plaats. De Zweedse weerdienst (SMHI) stelt een nader onderzoek in.

Sneeuw in Madrid (bron: Rubén del Campo).

Sneeuw in Madrid (bron: Rubén del Campo).

Aan de andere kant van de Atlantische Oceaan wordt de ‘polar vortex’ naar het zuiden gedrukt (richting Canadese Hudson Bay) en dat proces gaat gepaard met ijzige temperaturen. In de nederzetting Kugaaruk, gelegen in het territorium Nunavut, werd vanochtend, maandag 5 februari, -50,0º gemeten. Niet eerder is het in Kugaaruk, in een reeks vanaf 1958, in februari zo koud geweest. Het record stond op -49,5º in 1985. De vrieskou is ook tot de Amerikaanse ‘Upper Midwest’ doorgedrongen. In Embarrass, Minnesota werd zondag -41,7º gemeten. Ondertussen uitzonderlijke warmte in California. In de hoofdstad van de ‘Golden state’, Sacramento, werd gisteren met 23,3º een datumrecord gevestigd, in ‘Southern California’ noteerde Sandberg met 27,8º zelfs een maandrecord (was 25,6º in 2014) en in Thermal zinderde het kwik naar 33,9º. Het verschil met Embarrass bedroeg dus ruim 75 graden.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 5 februari 2018, 16:20 uur

Van extreme januariwarmte aan het begin van de week naar sneeuwval en regionaal grote hoeveelheden neerslag vandaag: vrijdag 26 januari.

Zo gewonnen, zo geronnen! Afgelopen maandag, 22 januari, werden in de Spaanse regio’s Valencia en Murcia temperaturen boven 25 graden gemeten. In de stad Valencia, meetpunt Viveros, bereikte het kwik een stand van 26,6º, zijnde de hoogste januaritemperatuur in een reeks vanaf 1869. Uitbijters waren Elche en Lliria met 27,1º. Vandaag koelde de atmosfeer onder invloed van een zich ‘afsnoerend’ hoogtelaag (500 hPa -32º boven westelijk Spanje) zeer sterk af en kwam het in onder meer de regio Morella (provincie Castellón) tot flinke sneeuwval. Volop sneeuwen deed het eveneens in de Catalaanse Pyreneeën. Lokaal viel tot 12 uur meer dan een halve meter sneeuw. De totale neerslaghoeveelheid in millimeters is in de provincie Barcelona tot halverwege vrijdagmiddag opgelopen tot plaatselijk meer dan 50 mm. Monistrol de Montserrat stond om 16 uur op 59 mm. Vanwege de grote droogte is men uiteraard buitengewoon verheugd met de grote hoeveelheden regen en sneeuw.
Komende zondag en maandag veroorzaakt een ‘Temporal de Levante’ veel neerslag en veel wind in de kurkdroge provincies Valencia en Alicante.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 26 januari 2018, 16 uur

Sneeuwdak op de weerhut in Morella, Castellón, 26 januari (bron: Juan Amela).

Sneeuwdak op de weerhut in Morella, Castellón, 26 januari (bron: Juan Amela).

Winter pakt even flink uit in Noord-Europa. Temperaturen tot rond -35º. Gigantisch luchtdrukmaximum boven het West-Siberisch Laagland.

De hogere luchtlagen boven Noord-Europa zijn, vanwege de zuidelijke positie van de straalstroom, tamelijk ‘frisjes’. Boven Helsinki bedroeg de temperatuur op het 500 hPa-vlak tijdens de afgelopen nacht -41º. Mede dankzij de afwezigheid van actieve storingen en een in veel regio’s imposant sneeuwdek, is het warmteverlies dientengevolge optimaal. Met name in delen van Midden-Zweden en in de oostelijke provincies van Noorwegen werden maandagochtend 22 januari lage minima geregistreerd. Het Zweedse Särna i Dalarna ging onderuit naar -32,8º; in Noorwegen meldde Leirflaten in Oppland -34,5 en Folldal in Hedmark -35,6º. In Noorse Lapland was Karasjok met -30,5º het koudst. Vanavond nam de vorst in Noord-Zweden verder toe. Tot 21 uur meldde Nikkaluokta -34,4 en Kvikkjokk -34,8º; in Noorwegen -36,2º in Folldal.

Aurora Borealis boven de Noorse provincie Troms (bron: Norsk luftambulansen).

Aurora Borealis boven de Noorse provincie Troms (bron: Norsk luftambulansen).

Het sneeuwdek is in delen van Zweeds Lapland uitzonderlijk dik voor de tijd van het jaar. In Jokkmokk bedroeg de sneeuwhoogte vanochtend 135, in het bergachtige Kittelfjäll zowaar 152 cm. Bijzonder koud is het in grote delen van het West-Siberisch Laagland. In Sym, net ten westen van de rivier de Jenisej, werd tijdens het weekeinde een temperatuur van -57,2º gemeten. Boven het gebied bevindt zich een echte Siberische luchtdrukgigant. Ten noordwesten van Tomsk en Krasnojarsk komen barometerstanden boven 1065 hPa voor: Aleksandrovskoe zag het weerglas zondag zelfs oplopen naar 1068 hPa.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 22 januari 2018, 21:15 uur

Alaska heeft de zachtste december ooit achter de rug en de afgelopen dagen sneuvelde zowaar het warmterecord van de ‘Last Frontier State’. Verder orkaanwinden langs de Noorse kust.

Alaska, met een oppervlakte van bijna 1.5 miljoen km² net zo groot als Spanje, Frankrijk, Duitsland en de Benelux samen, heeft de zachtste december ooit achter de rug. Het maandgemiddelde kwam uit op -7,0º tegen normaal -15,7º. De tot nu toe relatief zachtste decembers beleefde ‘The Last Frontier state’ in 1985 en 1986 met respectievelijk -8,2 en -9,2º. Saillant detail: beide winters (1985-1986 en 1986-1987) waren in ons land bijzonder koud. In februari 1986 won Evert van Benthem voor het tweede opeenvolgende jaar de Elfstedentocht.
Afzonderlijke plaatsen met langlopende reeksen waar decemberrecords werden gevestigd waren McGrath (reeks vanaf 1941), Kotzebue (1897), Barrow/Utqiavik (1901) en Tanana (1902). In Utqiavik (voorheen Barrow) bedroeg het decembergemiddelde -14,6º, zijnde maar liefst 2,8º boven het vorige maandrecord. De statistische, ‘opwaartse’ temperatuurtrend in december bedraagt sinds 1990 maar liefst vijf volle graden (!) in deze, aan de Chukchi Sea (Tsjoektsjenzee) gelegen plaats.
De afgelopen dagen was opnieuw sprake van uitzonderlijke warmte in Alaska. In Metlakatla werd zondag zowaar 18,9º gemeten. Niet eerder is in januari in Alaska zo’n hoge temperatuur geregistreerd. In Port Alsworth werd in 2014 en in Petersburg in 1981 16,7º genoteerd.

Temperatuurafwijkingen in Fahrenheit, december 2017, Alaska (bron: NOAA).

Temperatuurafwijkingen in Fahrenheit, december 2017, Alaska (bron: NOAA).

De zeer diepe stormdepressie bij IJsland (kerndruk zondagavond 935 hPa) ontketende in de nacht van zondag op maandag (tot 8 uur vanochtend) orkaanwinden in het kustgebied van Noorwegen. In Mannen, provincie Møre og Romsdal, werd een schuiver van 174 km/uur gemeten; in Folgefonna i Hardanger in de provincie Hordaland schoot de windmeter zelfs uit naar 204 km/uur en het hoogste 10-minutengemiddelde bedroeg daar 164 km/uur ofwel voluit orkaan.

weerman Jan Visser, Purmerend, 15 januari 2008, 21 uur

Noord-Zweden in december bedolven onder een dik pak sneeuw. Actueel zowaar 120 cm in Jokkmokk. Verder enorme hoeveelheden neerslag in december in de Noorse gemeente Bergen en een onwijs zachte kerstmaand in de Russische stad Archangelsk.

Een bijna constante stroom van depressies heeft in december grote hoeveelheden neerslag gedumpt in het noorden van Europa. Zoals te doen gebruikelijk viel de neerslag in de noordelijke regio’s in vaste vorm ofwel sneeuw. In Norrland (Noord-Zweden) lag er aan het eind van december voor het laatst in 1993 net zoveel sneeuw als nu. Nog meer sneeuw dan tijdens de afgelopen jaarwisseling (en die van 1993-1994), lag er in 1981-1982. Uitbijter in reeks vanaf 1961 is de jaarwisseling van 1966-1967. Toen bedroeg de sneeuwhoogte vrij algemeen een meter. Vanochtend, 6 januari, imponeerde Jokkmokk met een sneeuwdek van 120 cm.

Zonsondergang boven Lønahorgi, Noorwegen, 5 januari (bron: Svein Ulvund).

Zonsondergang boven Lønahorgi, Noorwegen, 5 januari (bron: Svein Ulvund).

Enorme hoeveelheden neerslag werden in december afgetapt in de Noorse provincie Hordaland. Lokaal viel tot twee keer zoveel als normaal. In Bergen werd 500 mm en opgevangen en in Gullfjellet (gemeente Bergen) zowaar 810 mm. Voor de stad Bergen was deze hoeveelheid +113 procent ten opzichte van normaal: voor het hoger gelegen Gullfjellet ‘slechts’ een surplus van 28 procent. In Europees Rusland beperkte de decemberwarmte zich niet alleen tot de regio Moskou. In het doorgaans ijzige Archangelsk aan de Witte Zee had de ‘Vriezeman’ het eveneens loodzwaar. Met een gemiddelde temperatuur van -4,0 tegen normaal -9,8º verliep december ongewoon mild. Het hoogste decembergemiddelde dateert uit 2011 met -1,1º. Hoe anders was het eind december 1978 in de houtstad aan de Witte Zee. Op 28, 29 en 30 december werden drie ijs- en ijskoude datumrecords gevestigd. De minima van deze dagen waren: -40,8, -41,9 en 43,2º.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 6 januari 2018, 18:15 uur

bron: Christine Thorn, Hebron, New York.

bron: Christine Thorn, Hebron, New York.

Koudegolf VS krijgt vervolg: tijdens het jaarwisseling en volgende week regionaal extreem lage temperaturen. In de noordelijke staten minima tot lokaal beneden -40º.

Het noorden en noordoosten van de Verenigde Staten heeft sinds het kerstweekeinde te maken met intense vrieskou en astronomische hoeveelheden sneeuw rond de Great Lakes ofwel het fenomeen ‘Lake Effect Snow’. Op de luchthaven van de stad Erie in de staat Pennsylvania viel op Eerste en Tweede Kerstdag totaal 154 centimeter. Niet eerder viel er in deze Amerikaanse staat in twee dagen tijd lokaal zoveel sneeuw. Het record stond op 112 cm op 20-21 maart 1958 in Morgantown. Het complete ‘Lake Effect Snow Event’ bracht, van 24 t/m 27 december, 165 cm in de stad Erie. In de staat New York ging het ‘tweedaagsrecord’ voor Oswego County naar de vaantjes. Nabij Redfield viel 158 cm tegen 145 cm in het verleden in Bennetts Bridge. De laagste temperaturen werden gisteren, woensdag 27 december, gemeten in de staat Minnesota. International Falls is uiteindelijk uitgekomen op -38,3º. Het datumrecord was -35,6º in 1924. ‘The coldest spot of the state’ was Cotton met -40,6º.

Anomalie in graden Celsus voor periode 28 december-4 januari in de VS (bron: ECMWF, Ryan Maue).

Anomalie in graden Celsus voor periode 28 december-4 januari in de VS (bron: ECMWF, Ryan Maue).

De kou van de laatste dagen lijkt een generale repetitie te zijn voor de jaarwisseling en daarna. Aan de oostflank van een imposante ‘Pacific-Arctic blocking high’ dendert een nieuwe hoeveelheid extreme kou via Canada de VS binnen. In de noordelijke staten kan het tijdens de jaarwisseling lokaal meer dan 40 graden vriezen. Opvallend is de intense bovenluchtkou. Kennelijk doet de atmosferische poolwervel, de ‘polar vortex’, zich ook gelden. Op het 850 hPa-vlak (circa 1500 meter hoogte) worden voor de periode 28 december t/m 4 januari boven de Midwest temperatuurafwijkingen (anomalieën) tot meer dan 20 graden berekend. In het grondpatroon stijgt de luchtdruk boven de zuidelijke Canadese prairies en de Amerikaanse staten Montana en North- en South Dakota tot mogelijk 1055 hPa. In Canada start 2018 in Toronto met mogelijk -21º. Het kouderecord voor Nieuwjaarsdag is -21,1º in 1968.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 28 december 2017, 18 uur

Uitzonderlijk milde november in de arctische streken van Canada: recordwarmte in het noorden van Alaska. Ondertussen novemberkou in ‘interior Canada´ en verder heel veel warmte in het zuidwesten van de VS.

‘The Canadian Arctic’ en grote delen van de ‘Frontier state Alaska’ hebben een uitzonderlijk warme november achter de rug. De Canadese nederzettingen Resolute, Gjoa Haven en Inuvik noteerden een ‘anomalie’ van respectievelijk +4,3, +4,4 en +4,6º. In het noorden van Alaska kwam Utqiagvik (ook wel bekend als Barrow) uit op gemiddeld -8,2º tegen normaal -17,3º. Niet eerder is november daar zo mild geweest. In een reeks van bijna 100 jaar was 1950 tot nu toe het warmst met gemiddeld -9,3º. Eerder dit jaar pakte juli in Utqiagvik, met gemiddeld 7,8º, eveneens de hoofdprijs. De warmte in het poolgebied neemt de afgelopen decennia sterk toe: ook in het Utqiagvik is dat het geval. De grafiek met gemiddelde temperaturen vanaf 1920 over de periode november-maart laat dit duidelijk zien.

BARROW_Nov-Mar temps

Ondertussen verliep november in het zuidwestelijk deel van Alaska en in ‘interior Canada’ ronduit koud. Churchill, Saskatoon en Whitehorse noteerden een afwijking van -2,2, -3,8 en -5,1º. In het zuidwesten van de Verenigde Staten braken onder meer Las Vegas en Phoenix in Arizona maandrecords. Niet eerder was het in ‘Vegas’ met gemiddeld 17,1 tegen normaal 13,6º zo warm. Het vorige record was 16,1º in 2007. Phoenix meldde gemiddeld 21,8 tegen normaal 17,8º. Maar liefst 4,0º in de plus dus! Overdag was het in Phoenix gemiddeld 28,3 tegen normaal 24,2º.
In het zuiden van California is deze week de kans op natuurbranden bijzonder groot. Het gebied heeft een bijzonder droge herfst achter de rug en wordt geconfronteerd met het fenomeen ‘Santa Ana winds’. Amerikaanse weerkundigen verwachten trouwens een warme december in het zuiden en westen van de VS. Oorzaak is de tegenhanger van El Niño: La Niña.

weerman Jan Visser, Purmerend, 5 december 2017, 10:47 uur

Zonsopkomst in de nederzetting Polyarny, Mirninsky distrcit (bron: Alexander Krivoshapkin).

Zonsopkomst in de nederzetting Polyarny, Mirninsky distrcit (bron: Alexander Krivoshapkin).

Siberisch in Siberië: Ojmjakon noteert laagste novembertemperatuur sinds 2010.

In het noordoostelijk deel van Siberië laat Koning Winter zijn tanden zien. In de nacht naar maandag (27 november) werd in de ‘koude pool van het Noordelijk Halrond’, de nederzetting Ojmjakon in de vallei van de Indigirka, -54,1º geregistreerd. Dat betekende voor het eerst in zeven jaar in november een diepvriesminimum beneden -50º. In 2010 werd het op de 29ste -54,2º. De laagste novembertemperatuur van de 21ste eeuw bedraagt -54,5º op 26 november 2003. Het record van de 20ste eeuw is -58,5º op 29 november 1960. Nog ijziger dan in Ojmjakon was het aan het begin van maandagavond in Delyankir. Daar wees de thermometer -54,6º aan. Van dit station is echter geen klimatologische reeks ter beschikking. Het station is namelijk nog geen 10 jaar operationeel. Het valt niet uit te sluiten dat er in de nacht naar dinsdag lokaal nog iets lagere temperaturen worden bereikt.

weerman Jan Visser, Purmerend, 27 november 2017, 16:30 uur

Noodweer treft met name Griekenland uitzonderlijk hard. Depressie kan uitgroeien tot een ‘medicane’ ofwel een mediterrane hurricane.

Noodweer in de mediterrane regio! Eerder deze week zijn met name in het zuidelijk deel van Italië en in Griekenland enorme hoeveelheden regen gevallen. Vooral nabij Athene was de situatie op 14-15 november bijzonder ernstig. Ongeveer 20 mensen vonden de dood. Met name de gemeente Mandra veranderde in een kolkende rivier van modder en puin. Op veel plaatsen viel tot ver boven 100 mm in amper 6 uren tijd. Ook de eilandengroep Dodekanesos, bekend van Kos en Rhodos, kreeg met wolkbreukregens te maken. Op het eilandje Simi (Symi) viel dinsdag 180 mm in 6 uur tijd. In Italië kreeg het schiereiland Gargano in de provincie Foggia enorme hoeveelheden regen te verstouwen. In Foresta Umbra werd 154 mm opgevangen.
De zware regenval werd uitgelokt door een markant ‘afgesnoerd’ atmosferisch hoogtelaag. Boven Rome koelde het 500 hPa-vlak in de nacht van maandag op dinsdag af naar -30º.

Mogelijke 'medicane' boven de Ionische Zee, 17 november (bron: @meteociel).

Mogelijke ‘medicane’ boven de Ionische Zee, 17 november (bron: @meteociel).

Het systeem veroorzaakte gisteren en vandaag opnieuw veel regen (en overstromingen) in delen van Grieks Macedonië. Op het eiland Kefalonia viel vanaf het begin van deze week tot hedenmiddag, vrijdag 17 november, 189 mm. Boven de Ionische Zee kan de depressie, voor de westkust van Griekenland, mogelijk uitgroeien tot een ‘medicane’, zijnde een soort mediterrane orkaan. Sommige weermodellen zinspelen zelfs op een categorie 2.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 17 november 2017

September was warm: oktober deed er nog een schepje bovenop in het zuidoosten van Canada en het noordoosten van de VS. Warmste oktober ooit in onder meer New York en Montréal. In Europa eindelijk veel neerslag in Italië.

September was bijzonder warm in het zuidoostelijk deel van Canada en het noordoosten van de VS; oktober deed er, in vergelijking met de langjarige gemiddelden, nog een schepje bovenop. In Canada registreerden Halifax in Nova Scotia en Gaspé en Montréal in Quebec, de warmste oktober uit de meetreeks. In Montréal stond het oktoberrecord op 12,8º in 1947. Nu werd het gemiddeld 13,1º. De afwijking ten opzichte van normaal bedroeg maar liefst +4,6º. In de VS vestigden diverse meetpunten in en rond New York oktoberrecords. Central Park New York kwam in 1947 en in 2007 uit op gemiddeld 17,6º, nu werd het gemiddeld 17,8º. De reeks van Central Park strekt zich uit over een periode van bijna 150 jaar. Recordwarm was oktober eveneens in Bridgeport, Connecticut, Burlington, Vermont. en in Portland in de staat Maine. In Europa heeft Italië de droogste oktober van de voorbije 70 jaar achter de rug. Het landelijk neerslagrecord bedroeg maar liefst 78 procent.

'Tafeltje dekje' in Pallars Sobira, Catalaanse Pyreneeën (bron:  @meteopallars).

‘Tafeltje dekje’ in Pallars Sobira, Catalaanse Pyreneeën (bron: @meteopallars).

Met november aan het roer zijn de bordjes inmiddels verhangen. In de buurt van Savona, ten zuidwesten van Genua, werd zondag een etmaalsom van 365 mm afgetapt. Ook in en rond Rome heel veel regen (en wateroverlast) en in Venetië zat vanochtend 156 mm in de regenmeter. Volop sneeuwen deed het in delen van de Alpen alsmede in de Pyreneeën.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 6 november 2017, 16:30 uur

Stormdepressie ‘Herwart’ veroorzaakt bijzonder hoge windsnelheden in onder meer Oostenrijk. ‘Sturmflut’ zet delen van Hamburg onder water. Verder eind vorige week een pak sneeuw in delen van Finland, de laatste dagen veel sneeuw in de Noorse stad Tromsø en warmterecords voor oktober in de Spaanse stad Córdoba.

De stormdepressie ‘Herwart’, die afgelopen zondag in het grensgebied van Polen en Wit-Rusland uitdiepte tot circa 970 hPa, heeft onder meer in Oostenrijk bijzonder hoge windsnelheden ontketend. In veel regio’s werden windstoten ruim boven 100 km/uur geregistreerd. Op het meetpunt Wien Hohe Warte schoot de wind uit naar 118, Innsbruck-Flughafen 124 en in Enns, deelstaat Opper-Oostenrijk, 140 km/uur. In de bergen werden uiteraard nog hogere snelheden gemeten. Op de Feuerkogel kwamen ‘Orkanböen’ tot 179 km/uur voor. Uniek is het windgeweld overigens niet. Enns brak met gemak weliswaar het record van 31 maart 2015 (toen 121 km/uur), maar het weerstation aldaar heeft slechts een beperkte meetreeks, namelijk vanaf 2008. Op de Feurkogel werd tijdens de orkaanstorm ‘Kyrill’ van januari 2007 een schuiver van 207 km/uur gemeten. De stormdepressie van het afgelopen weekeinde richtte veel schade aan. Dat was niet alleen in Oostenrijk, maar ook in Duitsland, Polen en Tsjechië het geval. Bovendien vielen er zeker 10 slachtoffers te betreuren. In het noordwesten van Duitsland kwam het tot een ‘Sturmflut’. Delen van Hamburg kwamen daardoor onder water te staan. De depressie bevindt zich inmiddels, dinsdagmiddag 31 oktober, niet zo ver van Moskou. In de Russische hoofdstad veroorzaakte hst systeem vandaag volop regen en natte (smeltende) sneeuw.

Stormschade in Berlijn afgelopen zondag (bron: Fabrizio Bensch, Reuters).

Stormschade in Berlijn afgelopen zondag (bron: Fabrizio Bensch, Reuters).

Over sneeuw gesproken: een andere storing veroorzaakte vrijdag 26 oktober een pak sneeuw in het zuidwestelijk deel van Finland. Om 10 uur bedroeg de sneeuwhoogte in Tampere 14 en in Espoo 17 centimeter. Zware sneeuwval de laatste dagen eveneens in de Noorse stad Tromsø. Zondagochtend bedroeg de sneeuwhoogte 2, maandagochtend 32 en vanochtend 45 cm.
En dan even een zeer warm bericht. Op de luchthaven van de Spaanse stad Córdoba komt de gemiddelde maximumtemperatuur voor oktober uit op 31,4 tegen normaal 25,1º. Ruim 6 graden ‘in de plus’ dus. Bovendien met gemak een nieuw record want dat stond, voor wat betreft de gemiddelde oktobermaxima, op 29,1º in 2009.

weerman Jan Visser, Purmerend, 31 oktober 2017, 21:20 uur


Bijzonder warm najaar in het noordoosten van de Verenigde Staten. Burlington in Vermont stevent af op warmste oktober uit de meetreeks. Grote hoeveelheden regen afgelopen week in Catalunya en tijdens het afgelopen weekeinde in het zuiden van Noorwegen.

September begon koel in het noordoosten van de Verenigde Staten. Al vrij snel echter ‘temperatures rebounded’ resulterend in een opvallend warme maand. Met een gemiddelde temperatuur van 17,6 tegen normaal 15,9º werd het in de 12 staten, die deel uitmaken van de ‘Northeast Region’ de op 7 na warmste uit de vanaf 1895 daterende meetreeks. In 4 staten, in dezen Massachusetts, New Hampshire, Rhode Island en Vermont, is het slechts twee keer warmer geweest. Met oktober aan het roer weet de warmte van geen wijken. De periode 1 t/m 20 oktober had in Burlington, Vermont een gemiddelde temperatuur van 14,8º tegen normaal 10,0º. De kans dat het oktoberrecord naar de vaantjes gaat is, gelet op de milde vooruitzichten, vrij groot. Dat record staat in Burlington op 13,6º.

Nazomerweer in Burlington, Vermont, 20 oktober (bron: Eric Fisher).

Nazomerweer in Burlington, Vermont, 20 oktober (bron: Eric Fisher).

Fronten van de getransformeerde orkaan Ophelia en een goed ontwikkelde hoogtestoring in het kielzog, hebben vorige week grote hoeveelheden regen gedumpt in grote delen van Spanje en Portugal. In Catalunya viel van 17 t/m 20 oktober plaatselijk meer dan 100 mm. Zo ving Gandesa 114 mm., Observatori Fabra in Barcelona 126 en Cunit 132 mm op. Tijdens het afgelopen weekeinde kreeg het zuiden van Noorwegen met zware regenval te maken. In de provincie Aust Agder kwam Landvik op 140 mm, Senumstad 166 en Bøylefoss 193 mm.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 24 oktober 2017, 16:55 uur

Er staat dit jaar geen maat op de warmte in het zuidwestelijk deel van Europa. Córdoba beleeft voor het derde opeenvolgende jaar een recordwarme zomer en de eerste helft van oktober schrijft eveneens geschiedenis.

Er staat dit jaar geen maat op de excessieve warmte in het zuidwestelijk deel van Europa. In Spanje groeide de afgelopen meteorologische zomer (el verano) in 15 provincies uit tot de warmste uit de meetreeks. ‘Grootgrutter in warmte’ was het meetpunt op de luchthaven van Córdoba. Met een gemiddelde temperatuur van 28,9º was het daar voor het derde opeenvolgende jaar (!) de warmste zomer in een reeks vanaf 1959. Het record uit de zomer van 2016 werd met 0,4º geklopt. Het langjarig zomergemiddelde bedraagt 26,9º. Imponerend waren vooral de maximumtemperaturen. Tussen 1 juni en 1 september zinderde het kwik op ‘Córdoba Aeropuerto’ op 37 dagen naar 40,0º of hoger. Het record uit de zomer van 2006 werd met maar liefst 10 dagen verschil (27 dagen dus) uit de boeken gewerkt. Op 13 juli vestigde Córdoba met 46,9º een nieuw Spaans hitterecord, uitgaande van ‘estacións principales’. De gemiddelde maximumtemperatuur was met 38,4 tegen 37,7º in 2016 eveneens een record. Normaal is gemiddeld 35,4º.

In de rode gebieden was de zomer recordwarm (bron: AEMET ea).

In de rode gebieden was de zomer recordwarm (bron: AEMET ea).

Inmiddels ligt ‘el verano’ alweer enige tijd achter ons. Echter: aan de ongekende warmte kwam de afgelopen tijd nog geen einde. De gemiddelde maximumtemperatuur van 1 tot 16 oktober bedroeg 34,8º. Dat is 8 graden ‘in de plus’ (boven normaal) en 2,5º boven het record over dezelfde periode in 2011. In de top 10 van de hoogste maxima in oktober staan 6 datumrecords van oktober 2017. Daaronder bevindt zich de 14de met 35,7º. Alleen op 2 oktober 2004 is het met 36,0º nog een fractie heter geweest. Vandaag, dinsdag 17 oktober, werd de warmte eindelijk aangetast en veroorzaakte het golvende koufront van Ex-Ophelia regionaal regen van betekenis. In de provincies Huelva en Badajoz viel lokaal meer dan 40 mm. In Valverde del Camino werd 61 mm opgevangen.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 17 oktober 2017, 20:30 uur


Noorwegen beleeft een zeer zachte en regionaal uitzonderlijk droge september. Met maar 5 mm was het in Tromsø de droogste september in een reeks vanaf 1920.

Grote delen van Noorwegen hebben een opmerkelijk warme en droge september achter de rug. Landelijk bedroeg de thermische afwijking +2,1º ten opzichte van normaal; diverse meetpunten in Vestlandet (westelijk Noorwegen) en de provincies Trøndelag en Nordland kwamen uit op een anomalie van meer dan +3 graden. Recordwarm was september in onder meer Sortland in de provincie Nordland. Het hoogste septembergemiddelde in een reeks vanaf 1957 stond daar op 11,0º in 2013. Nu was het gemiddeld 11,1º. In de poolstreken (Spitsbergen) evenaarden Hopen (reeks vanaf 1945) en Ny-Ålesund (vanaf 1972) de maandrecords. September kwam er uit op respectievelijk 4,7 en 4,9º.

Lenticulariswolken boven Noord-Noorwegen, 2 oktober

Lenticulariswolken boven Noord-Noorwegen, 2 oktober

De landelijke neerslagafwijking ten opzichte van normaal bedroeg -70 procent: regionaal viel er soms minder dan een kwart van het langjarig gemiddelde. In Andøya, Norland werd 18 mm opgevangen. In een serie vanaf 1964 had 1987 de droogste september met 26 mm. De bekende stad Tromsø bleef op 5 mm steken tegen 19 mm in 1990. De reeks van Tromsø dateert vanaf 1920. De droogste plaats in Noorwegen was Harstad in de provincie Troms met iets minder dan 3 mm. Nat was september wel in delen van zuidelijk Noorwegen. In Kvineshei-Sørhelle in Vest Agder werd 354 mm opgevangen: bijna de helft meer dan normaal. In Zweden was september extreem droog in het uiterste noordwesten. In Katterjåkk, met een meetreeks vanaf 1904, viel slechts circa 10 mm. De droogste september van Katterjåkk-Riksgränsen dateert uit 1992. Toen viel er 20 mm.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 8 oktober 2017, 21:15 uur

Uitzonderlijke septemberwarmte in het zuidoosten van Canada en in delen van onder meer de Amerikaanse Midwest. Toronto scoort 14 zomerse dagen op rij, waarvan de laatste 5 met tropische maxima. In Chicago 7 datumrecords op rij.

Wat een indrukwekkende nazomerwarmte in september in het zuidoostelijk deel van Canada! Op de internationale luchthaven van Toronto, werd een serie van maar liefst 14 zomerse dagen op rij geregistreerd. Niet eerder kwam september op de proppen met zo’n lange reeks. Het record stond op 13 opeenvolgende dagen met een maximumtemperatuur van tenminste 25,0º. Dat was in 1947 van 2 t/m 14 september. Nu 14 zomerse en ook veel later in de tijd namelijk van de 14de t/m de 27ste. Echt heel bijzonder is dat het kwik op de laatste 5 dagen van de serie tropisch uitpakte en dat 4 van de 5 het predicaat datumrecord kregen opgespeld. Van 23 t/m 27 september werd het 33,1, 33,6, 31,5, 31,1 en 30,2º. De maximumtemperatuur van de 25ste is geen datumrecord: in 2007 werd het op deze datum 33,8. Donderdag kwam er een einde aan de ‘late season heat wave’. De maximumtemperatuur bedroeg ‘slechts’ 18,9. Het maandgemiddelde is uitgekomen op 18,8º tegen normaal 16,2º. In Montréal, Quebec is het septembergemiddelde uitgekomen op 18,4º. Alleen in 1961 en 2015 was september met respectievelijk 18,6 en 18,8º nog warmer.

Warmte keert weer terug in ZO-Canada: prognose voor woensdag 4 oktober.

Warmte keert weer terug in ZO-Canada: prognose voor woensdag 4 oktober.

In de Amerikaanse Midwest vestigde Chicago een serie van 7 datumrecords op rij namelijk van 20 t/m 26 september. Ronduit zinderend was het op de 23ste met een topper van 35,0º. Hoezo september?! Door de hittegolf bereikten de temperaturen van het oppervlaktewater van de Great Lakes de hoogste waarden van 2017. Ter hoogte van Toronto bedroeg de watertemperatuur van Lake Ontario zowaar 23º. Dat kan later in de herfst nog ‘gezellig’ worden wanneer ijskoude arctische lucht over de wateren stroomt.

weerman Jan Visser, Purmerend, 2 oktober 2017, 16:12 uur

Diverse staten in de Amerikaanse ‘Pacific Northwest’ hebben de warmste augustus uit de meetreeks achter de rug. In California was het voor het tweede opeenvolgende jaar de warmste zomer ooit. Hurricane Harvey bezorgde Texas de natste augustus.

‘August was a record-breaker’ in het westen en noordwesten van de Verenigde Staten. In de staten Washington en Oregon is het augustusgemiddelde, in een reeks vanaf 1895, niet eerder zo hoog geweest. De ‘state of Washington’ kwam uit op gemiddeld 20,39 tegen normaal 17,5º. Het vorige record was 20,28º daterend uit 1967. Oregon kwam uit op gemiddeld 21,0 tegen normaal 17,8º. In 1967 bedroeg het augustusgemiddelde 20,56º. De Golden state of California’ evenaarde met gemiddeld 25,44º tegen normaal 23,17º het record uit 1967 en 2012. De zomer als geheel was in California, voor het tweede opeenvolgende jaar (!), eveneens historisch warm. Het zomergemiddelde was 24,72 tegen 24,17º in 2016. Zeer bijzonder is dat vier van de vijf warmste zomers vanaf 2014 zijn opgetreden. De 4de plaats wordt namelijk ‘bezet’ door 2015 met gemiddeld 24,06 en de (gedeelde) 5de plaats door 2014 met gemiddeld 23,94º. De zomer van 1996 kwam ook uit op 23,94º. Op de derde plaats prijkt 2006 met gemiddeld 24,11º.

Monsterorkaan Maria heeft op Puerto Rico verschrikkelijk huisgehouden.

Monsterorkaan Maria heeft op Puerto Rico verschrikkelijk huisgehouden.

Niet in de laatste plaats dankzij ‘hurricane Harvey’ beleefde Texas de natste augustus uit de meetreeks. Er viel gemiddeld 167 tegen normaal 59 mm. Diverse meetpunten tapten meer dan 1000 mm af. De zomer als geheel brak in Texas geen record. In Mississippi was dat met gemiddeld 527 tegen normaal 330 mm wel het geval.

weerman Jan Visser, Purmerend, 25 september 2017, 16:40 uur

Irma: de op zes na diepste hurricane (qua luchtdruk) die de Verenigde Staten binnenvalt. Verder voor het eerst in één orkanenseizoen twee ‘landfalling hurricanes’ van de 4de categorie. Noodweer in delen van Italië.

Irma trok eerder vandaag over de Florida Keys. Omstreeks 10 uur lokale tijd rapporteerde Carysfort Reef Light ter hoogte van Key Largo een windstoot van 150 km/uur. Gisteren geselde Irma Cuba: Ciego de Avila meldde een schuiver van maar liefst 256 km/uur. Ondertussen gutst de regen over delen van het vasteland van Florida. In Fort Pierce viel in 4 uur tijd 266 mm. Met een kerndruk van 929 hPa is Irma de op zes na diepste ‘US landfalling hurricane’ uit de meetreeks. Het kwartet met de laagste barometerstanden is Andrew (1992: 922 hPa), Katrina (2005: 929 hPa), Camille (1969: 900 hPa) en de ‘Labor Day hurricane’ van 1935 met een ‘oogdruk’ van 892 hPa. De gemiddelde windsnelheden in de ‘eyewall’ van Irma, ter hoogte van de Florida Keys, werden door het National Hurricane Center berekend op circa 210 km/uur, zijnde een orkaan van de 4de categorie. In totaal waren er drie orkanen die de US bereikten met categorie 5 in het vaandel. Dat waren Andrew (‘sustained winds’ 268 km/uur), Camille (278 km/uur) en de Labor Day orkaan met windsnelheden tot 296 km/uur. Samen met Harvey is Irma de tweede categorie 4 orkaan die de US binnenvalt. In geen enkel ander orkanenseizoen in het verleden heeft dit fenomeen eerder plaatsgevonden.

Noodweer in Livorno (bron:  Italia Live Meteo).

Noodweer in Livorno (bron: Italia Live Meteo).

‘Meanwhile’ in Europa! Tijdens de afgelopen nacht werd de Italiaanse stad Livorno en omgeving getroffen door noodweer. Er viel circa 250 mm met als gevolg ernstige overstromingen. Ook in Toscane en in het gortdroge Rome zware regenval. Het noodweer heeft aan zeker 9 mensen het leven gekost.

weerman Jan Visser, Purmerend, 10 september 2017, 20:15 uur

Uitzonderlijk zware orkaan Irma vormt ernstige bedreiging voor de Bovenwindse Eilanden. ‘Powerhouse’ Irma is uitgegroeid tot een orkaan van de zwaarste (5de) categorie met gemiddelde windsnelheden omstreeks 285 km/uur.

Alle hens aan dek! De Bovenwindse Eilanden (Leeward Islands), waaronder Sint Maarten, worden ernstig bedreigd door ‘powerhouse’ Irma. De tropische cycloon is uitgegroeid tot een orkaan van de zwaarste (5de) categorie. Om 11 uur lokale tijd (17 uur bij ons) bevond de ‘potentially catastrophic hurricane’ zich op 365 kilometer ten oosten van Antigua. De gemiddelde windsnelheden rond het oog van de orkaan zijn opgelopen tot 285 km/uur en de luchtdruk is gezakt tot 929 hPa. Volgens orkaanexpert Philip Klotzbach zijn er maar zes orkanen geweest met gemiddelde windsnelheden van tenminste 285 km/uur. Dat zestal bestaat uit onder meer Mitch, Wilma, Gilbert en Rita. Op basis van ‘sustained winds’, is het thans de zwaarste orkaan sinds Wilma in 2005. Het trio met de laagste barometerstanden in het verleden was Gilbert (1988: 888 hPa), Wilma (2005: 882 hPa) en de ‘Florida Keys hurricane’ van 1935 met 892 hPa.

weerman Jan Visser, Purmerend 5 september 2017, 17:45 uur

Satellietopname van Irma

Satellietopname van Irma

Harvey heeft Texas verlaten en is nu in Louisiana aan wal gekomen. De laatste dagen is er ook extreem veel regen gevallen in plaatsen als Beaumont en Port Arthur. Californische hitteblokkade mede debet aan de Texaanse zondvloed. Dinsdag bijna 52º in Death Valley.

Bye-bye Harvey! De catastrofale regenorkaan heeft EINDELIJK de staat Texas verlaten. Vanochtend om 4 uur AM (lokale tijd) kwam de tropische storm opnieuw aan wal: dit keer net ten westen van Cameron in de state of Lousiana. In en rond de metropool Houston is het regengeweld nu zo goed als voorbij. Extreem veel regen viel er de laatste dagen ook in Beaumont en Port Arthur: plaatsen die te lang ‘onder de radar’ zijn gebleven. In Beaumont/Port Arthur werd in 72 uur 891 mm opgevangen. Op de 29ste bedroeg de hoeveelheid 659 mm: de op één na grootste hoeveelheid in de VS ooit op een kalenderdag. Het natste trio in en rond Houston over een periode van 4 dagen, was League City met 1129 mm, Mary’s Creek met 1254 mm en Cedar Bayou met 1316 mm. De tot 2017 grootste hoeveelheden in de ‘continental US’, samenhangend met een tropische storm of orkaan, waren 1143 mm in Alvin coop site, Texas in 1979. Boosdoener was destijds Claudette. In 1978 dumpte Amelia 1219 mm in Medina, Texas.

Flooded shelter in Port Arthur (bron: 12NewsNow).

Flooded shelter in Port Arthur (bron: 12NewsNow).

Eén van de (indirecte) oorzaken dat Harvey zulke astronomische hoeveelheden regen over de ‘Texas Coastal Bend’ heeft uitgestort, is een buitengewoon krachtige hogedrukblokkade boven het zuidwestelijk deel van de Verenigde Staten. Ook hogedruk boven het oosten van de Golf van Mexico speelde een rol. Beide systemen verhinderden dat Harvey in beweging kon komen. De ‘heat dome’ boven het zuidwesten van de VS is trouwens debet aan intense hitte in California. Dinsdag werd in Death Valley 51,7º gemeten. Maandag werd in downtown Sacramento 42,8º geregistreerd, zijnde een datumrecord voor de hoofdstad van de ‘Golden state’. Stockton vestigde met 44,4º zelfs een hitterecord voor de maand augustus. Het vorige stond op 42,8º in 1998. Het komende weekeinde (Labor Day Weekend) worden opnieuw extreem hoge temperaturen verwacht.

weerman Jan Visser, Purmerend, 30 augustus 2017, 16:30 uur

‘Harvey’ by the numbers’. Apocalyptische hoeveelheden regen en het regengeweld is nog lang niet voorbij. Tot later in de week kan er regionaal nog wel zo’n 300 mm vallen.

‘Harvey by the numbers!’ Tot maandag lokale tijd 4 uur AM is er in de Texas Coastal Bend plaatselijk meer dan 700 mm gevallen. De grootgrutters zijn Dayton met 730, Pasadena met 776 en Baytown met 873 mm. Inmiddels is Dayton uitgelopen naar 1009 mm. Ter vergelijking: in ons land valt gemiddeld in een kalenderjaar 846 mm. Op de internationale luchthaven van Houston (Houston Bush Intercontinental Airport) viel zondag 27 augustus 408 mm. Dit is met afstand de grootste etmaalsom ongeacht welke dag van het jaar. Het vorige record stond op 263 mm op 26 juni 1989. De augustushoeveelheid staat nu op 652 mm (and counting!) en vanaf 1 juni (begin meteozomer) is er 1172 mm gevallen. Normaal valt er in Houston in een jaar tijd gemiddeld 1264 mm ofwel ‘almost a year of rain in three months’. Harvey, sinds 7 uur lokale tijd weer boven de Golf van Mexico (40 kilometer ten noordoosten van Port O’ Connor), blijft de komende dagen aanhoudend veel regen veroorzaken. In totaal kunnen de neerslagcijfers lokaal ruim boven 1000 mm (wellicht 1250 mm) uitkomen. Harvey is de krachtigste orkaan in de Texas Coastal Bend sinds Carla in 1961.

Downtown Houston (bron: @rsayre).

Downtown Houston (bron: @rsayre).

Zeer bijzonder is ook, volgens orkaanexpert Dr. Philip Klotzbach, dat Harvey 59 uur na landfall nog steeds een tropische storm is. Daarmee is, voor wat betreft Texas, het record van hurricane Fern in 1971 uit de boeken. Fern was 54 uur boven land nog een ‘named storm’. Doorgaans houden tropische stormen/orkanen in Texas het gemiddeld 27 uur vol voor ze terugzakken naar de status van tropische depressie.

weerman Jan Visser, Purmerend, 28 augustus 2017, 16:50 uur

Harvey veroorzaakt een ware zondvloed. Totale hoeveelheden kunnen later in de week in de regio Houston uitkomen op wellicht meer dan 1300 mm.

De enorme regenval, die de inmiddels tot tropische storm afgezwakte Harvey in delen van Texas ontketent, is van een omvang en intensiteit die Amerikaanse weerkundigen nog niet eerder hebben waargenomen. Zelfs president Donald Trump is onder de indruk. Hij twitterde: “Even experts have said they’ve never seen one like this”. De aan The Weather Channel verbonden meteoroloog Greg Diamond schreef vervolgens: “This is actually true. We haven’t”.

Ruim 5 meter water langs San Houston Pkwy  (bron: Kevin Selle).

Ruim 5 meter water langs San Houston Pkwy (bron: Kevin Selle).

Sinds vrijdag is er, tot zondagochtend lokale tijd 7 AM, in delen van Harris county meer dan 650 mm gevallen. Dé stad van Harris county is de metropool Houston. In het zuidoostelijk deel van Harris county staat Clear Creek sinds vrijdag op 724 mm ‘and counting’. De maandhoeveelheid voor downtown Houston tot 14 uur vanmiddag is 648 mm. Daarmee is het de natste kalendermaand ooit. Het vorige record dateerde uit juni 2001 toen de tropische storm Allison op de koffie kwam. Gemiddeld valt er in een kalenderjaar 1264 mm. De verwachting is dat de zich vooralsnog maar weinig verplaatsende Harvey in totaal (tot later in de week) lokaal meer dan 1300 mm dumpt. Nog grotere hoeveelheden zijn niet uit te sluiten. De enorme regenval veroorzaakt een “a flood of biblical proportions”.

weerman Jan Visser, Purmerend, 27 augustus 2017, 17:50 uur

‘Herboren’ Harvey op weg naar de Texaanse kust. Kans op overstromingen door stormvloed, maar niet in de laatste plaats enorme hoeveelheden regen. Regionaal dumpt de stagnerende ‘Harvey 2.0’ mogelijk meer dan 700 mm.

Groeit de ‘herboren’ tropische storm Harvey uit tot de voorlopig zwaarste tropische cycloon in de Atlantisch-Caribische sector van dit seizoen? Die constatering lijkt zeer aannemelijk want de condities voor een intensivering van Harvey zijn aanwezig. Het systeem bevond zich vanochtend om 7 uur lokale tijd (14 uur bij ons) boven het warme water van de Golf van Mexico op 540 kilometer ten zuidoosten van Port Mansfield, Texas. De luchtdruk was gezakt naar 986 hPa en de gemiddelde windsnelheden schommelden rond 95 km/uur. Harvey groeit vrijdag 25 augustus uit tot een orkaan van mogelijk de derde categorie (major hurricane) en komt ergens tussen Corpus Christi en Houston aan wal. Aan de oostflank van Harvey krijgen de Texaanse kustgebieden (en zuidwestelijk Lousiana) van doen met overstromingen door een ‘storm surge’.

Hoe langzamer tropische stormen/orkanen trekken, hoe meer regen. Hoeveelheden in inches (bron: Jonathan Erdman).

Hoe langzamer tropische stormen/orkanen trekken, hoe meer regen. Hoeveelheden in inches (bron: Jonathan Erdman).

Het grootste probleem lijkt echter de enorme regenval te gaan worden. Doordat Harvey enkele dagen klem komt te zitten tussen twee hogedrukgebieden, kan er tot medio volgende week tussen 300 en 450 mm vallen. In sommige streken dumpt Harvey wellicht meer dan 700 mm. Harvey trok eind vorige week en tijdens het afgelopen weekeinde als een bescheiden tropische storm over de Caribische Zee. Een paar dagen geleden bevonden de restanten van de uitgebluste Harvey zich boven het schiereiland Yucatan. Boven het warme water van de Bay of Campeche onderging het systeem echter een ‘re-birth’ en inmiddels is er dus sprake van Harvey 2.0.

weerman Jan Visser, Purmerend, 24 augustus, 16:45 uur

Zeer warme juli in de VS. Warmterecords voor steden in het westen, in Florida en ook in Alaska. Verlate moesson dumpt heel veel regen in Tucson, Arizona.

‘The United States of America’ hebben een zeer warme juli achter de rug. Uitgaande van de 48 aaneengesloten staten bedroeg het maandgemiddelde 24,27 tegen normaal 23,12º. Daarmee veroverde 2017 een 10de plaats. Warmer was het voor het laatst in 2012 met ‘nationwide’ gemiddeld 24,87º. Het record bedraagt 24,89º in 1936.Het jaar 1936 maakte deel uit van de ‘Dust Bowl years’. Grote delen van de Canadese prairies en de Amerikaanse Plains werden toen geteisterd door uitzonderlijke droogte en stofstormen. Opvallend warm was juli 2017 met name in de westelijke staten, de Rocky Mountains en niet in de laatste plaats Florida. Met een juligemiddelde van 29,8º registreerde Miami niet alleen de warmste juli, maar ook de warmste kalendermaand in een vanaf 1896 daterende meetreeks. In het westen van de VS braken Salt Lake City, Utah, Reno in Nevada en Bakersfield, California records ofwel ook daar de ‘hottest July ever’.

Gedeeltelijke zonsverduistering bij het  Vrijheidsbeeld, 21 augustus (bron: AP Photo/Seth Wenig).

Gedeeltelijke zonsverduistering bij het Vrijheidsbeeld, 21 augustus (bron: AP Photo/Seth Wenig).

Uitzonderlijk was ook de warmte in Alaska. McGrath en Tanana registreerden de warmste kalendermaand ooit en de noordelijkste stad van de VS, Barrow, vestigde met gemiddeld 7,8º (afwijking +2,8º) de warmste juli in een reeks van 117 jaar. In het zuidwesten van de VS kwam de moesson laat op gang, maar vanaf half juli ging het regionaal van dik hout. Met 173 mm noteerde Tucson, Arizona de natste juli in de vanaf 1894 lopende reeks. Er viel daar drie keer zoveel als normaal.

weerman Jan Visser, Purmerend, 23 augustus 2017, 16 uur

Nat weekeinde in delen van Noord-Europa en de Noorse stad Bergen aast op het regenrecord uit de zomer van 1964. In Córdoba inmiddels de 34ste dag met 40+ van 2017. De concurrentie raakt steeds meer uit beeld.

Veel regen dit weekeinde in Noord-Europa. Onder invloed van een complex lagedruksysteem, boven noordwestelijk Noorwegen daalde de luchtdruk vanochtend naar 991 hPa, viel plaatselijk meer dan 50 mm. Tussen zaterdagochtend en zondagochtend tapten Tandsbyn en Långan in Midden-Zweden 51 mm af; in het Noorse Å i Åfjord (provincie Sør-Trøndelag) werd 66 mm opgevangen. De zomer van 2017 verloopt trouwens opmerkelijk nat in de Noorse stad Bergen. Sinds 1 juni heeft de ‘regenstad’ al 733 mm opgevangen. Daarmee is 1929 van de tweede plaats verdrongen. Toen viel er 722 mm. De natste zomer uit de meetreeks is die van 1964 met 810 mm. Met nog 11 dagen te gaan zou dat record kunnen worden gebroken.
Fronten van de getransformeerde orkaan Gert hebben het vandaag voorzien op Ierland. In Mace Head, county Galway, viel tot het begin van de middag 16 mm waarvan 11 mm in een uur tijd.

Zeer natte zomer in Bergen (bron: @Meteorologene).

Zeer natte zomer in Bergen (bron: @Meteorologene).

De Spaanse stad Córdoba is een groothandel in ‘veertigers’ begonnen. Met halverwege zondagmiddag 42 graden werd de 34ste dag met 40+ van 2017 genoteerd. De toppers uit het verleden, 26 in 2017 en 27 keer 40+ in 2006, worden daarmee steeds verder op afstand gezet. De onderlinge verdeling met betrekking tot de zomer van 2017 is 9 dagen 40+ in juni, 14 in juli en inmiddels 11 voor augustus.

weerman Jan Visser, Purmerend, 20 augustus 2017, 17:30 uur


Zomer van 2017 is geen hoogvlieger in Moskou. Juni en juli waren koel en nat. Wel veel juliwarmte in het noorden van Europees Rusland, maar arctisch Siberië beleefde juist een koude maand.

De zomer van 2017 is bepaald geen hoogvlieger in de Russische hoofdstad Moskou. Met een maandgemiddelde van 14,5 tegen normaal 17,0º was juni een ronduit koele maand; juli was met gemiddeld 17,9 tegen normaal 19,2º eveneens een koele maand. Bovendien waren beide maanden beduidend te nat. In juni viel er 140 tegen normaal 80 mm. Op de 30ste viel er zowaar 65 mm. In juli werd 105 tegen normaal 85 mm opgevangen. Aan het einde van juli verscheen de zomer echter ten tonele. Van 25 t/m 31 juli werd het meer dan 25 graden. Op de 29ste wees de thermometer 31,9º aan. Begin augustus zomerde Moskou nog even door. Daardoor een reeks van 10 zomerse dagen op rij namelijk van 25 juli t/m 3 augustus. Uitgesproken warm verliep juli boven de poolcirkel. Kanin Nos, op het schiereiland Kanin, had over juli een anomalie (afwijking) van +3,3º. Net achter de Oeral kwam Salechard uit op een anomalie van +2,5º. Verder naar het oosten toe, in noordelijk Siberië, viel echter de kou weer op. Grote gebieden beleefden een circa 2 graden te koude juli. Op 31 juli registreerden de Siberische meetpunten Kolymskaya en Susuman -4,0º.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 15 augustus 2017, 16 uur


De eerste ‘hurricane’ van het seizoen is een feit. De zesde ‘named storm’, Franklin, werd orkaan boven het zuidelijk deel van de Golf van Mexico en dumpt lokaal meer dan 300 mm in Mexico.

Kort na middernacht (lokale tijd, donderdag 10 augustus) is ter hoogte van het Mexicaanse Lechuguillas in de staat Veracruz, de eerste ‘hurricane’ van de Atlantisch-Caribische regio, Franklin, aan wal gekomen. Dat gebeurde met net voor de kust gemiddelde windsnelheden omstreeks 140 km/uur en een luchtdruk van iets beneden 990 hPa. Het gaat hier om de zesde ‘named storm’ van het seizoen. Volgens orkaanexpert Philip Klotzbach is het de eerste ‘Augusthurricane’ boven de Bay of Campeche (zuidelijk deel Golf van Mexico) sinds Dean in 2007. Ongeacht welke maand is het de eerste orkaan die de staat Veracruz binnentrekt sinds Karl in 2010. Karl was destijds een ‘major hurricane’ (3de categorie). Franklin is een orkaan van de 1ste categorie. Franklin veroorzaakt momenteel zware regenval in het Mexicaanse achterland. In La Joya, Veracruz werd met 303 mm in 24 uur een etmaalrecord gevestigd (was 228 mm op 30 juni 2011). Een dag of wat geleden gutste het hemelwater reeds van de daken op het schiereiland Yucatán. In de stad Campeche viel 158 mm in 12 uur tijd.
Eerder dit seizoen verschenen Arlene, Bret, Cindy, Don en Emily ten tonele. Arlene was een vroegertje namelijk rond 20 april. Het systeem zwalkte rond op het midden van de Oceaan. Bret verscheen in juni langs de kust van Venezuela, Cindy trok in juni vanaf de Golf van Mexico de ‘Lome star state’ Texas binnen, Don was in juli kortstondig actief ten oosten van de Caribische eilanden en rond de maandwisseling (juli/augustus) trok Emily over het midden van Florida.

Franklin boven de Golf van Mexico, woensdagavond lokale tijd

Franklin boven de Golf van Mexico, woensdagavond lokale tijd

De komst van aanmerkelijk minder warme lucht is in het oostelijk deel van Spanje gepaard gegaan met veel regen. In de regio Valencia tapte Dénia vanochtend 98 mm af; in Xàbia werd zowaar 133 mm opgevangen. Verder opmerkelijk lage minima. Castellón koelde tijdens de afgelopen nacht af naar 15,7º, zijnde de laagste minimumtemperatuur voor het duo juli-augustus sinds 3 augustus 1998. Toen werd het 14,6º.

weerman Jan Visser, Purmerend, 10 augustus 2017, 19 uur


Over de veertigers van Córdoba, grote hoeveelheden neerslag in het noorden van Noorwegen en hitterecords in het door ernstige droogte geteisterde Italië.

Op de luchthaven van de Spaanse stad Córdoba is 2017 het derde jaar op rij met tenminste 20 dagen waarop de maximumtemperatuur boven 40 graden zijn uitgekomen. In een reeks vanaf 1959 is dat niet eerder voorgekomen. Over 2015, 2017 en 2017 tot heden (peildatum 1 augustus) op 72. Het aandeel van de zomer van 2017 bedraagt 23: 9 in juni, 14 in juli. De gemiddelde maximumtemperatuur voor juli 2017 is 38,6º tegen normaal 36,9º. Het record dateert juli 2015, zijnde 40,3º. Toen werd het op 19 dagen meer dan 40 graden. De topper van 13 juli 2017, 46,9º, betekende een absoluut hitterecord voor Córdoba en wordt door AEMET (Spaanse weerdienst), uitgaande van ‘Estacions principales’, beschouwd als het nieuwe landelijke hitterecord.
Juni was in Córdoba recordwarm met gemiddeld 28,4º tegen 27,0º in 2005. De gemiddelde maximumtemperatuur kwam uit op 37,7 tegen normaal 32,8º. Het junirecord stond op 36,6º in 1965.

Hitte gisteren op het Gardameer: 35 graden (bron: Han Zwart).

Hitte gisteren op het Gardameer: 35 graden (bron: Han Zwart).

Het noorden van Noorwegen heeft een opmerkelijk nat slotweekeinde van juli achter de rug. Vooral in de provincie Nordland viel op veel plaatsen meer dan 40 mm. Waterkampioen was echter het in de winter dikwijls zeer ijzige Karasjok in de provincie Finnmark. Daar zat zondagochtend 47 mm in de regenmeter. In een reeks vanaf 1876 viel er in Karasjok slechts op drie dagen meer regen. In de 20ste eeuw werd op 17 juli 1966 bijna 51 mm afgetapt; in de 19de eeuw op 30 juni 1893 en 3 augustus 1882 respectievelijk 51 en 73 mm.
In het door ernstige droogte geteisterde Italië zijn woensdag 2 augustus diverse alltime hitterecords ter ziele gegaan. De steden Ferrara, Guidonia en Frosinone kwamen uit op respectievelijk 41,2, 42,0 en 42,2º.

weerman Jan Visser, Purmerend, 3 augustus 2017, 16:25 uur

Zomerse maxima de laatste dagen in noordelijk Scandinavië en zelfs op IJsland. Met nog ruim een maand meteozomer voor de boeg, heeft Berlijn nu al een zomerneerslagrecord gevestigd.

Begin deze week viel er regionaal heel veel regen in het zuidelijk deel van Noorwegen. In Venabu i Oppland werd tussen zondagochtend en maandagochtend 77 mm opgevangen. Het etmaalrecord voor deze plaats staat op 88 mm, daterend van 8 juli 2014. Ondertussen zomert het hoge noorden. In Laksfors in de provincie Nordland liep het kwik dinsdagmiddag op naar 27,8 en woensdag naar 27,4º. In Noord-Zweden (Norrland) meldde Kvikkjokk 25,5 en Överkalix-Svartbyn 25,6º. Woensdag en vandaag, donderdag 27 juli, werd het in Överkalix-Svartbyn eveneens zomers warm namelijk 26,8 en 25,5º. Drie zomerse dagen op rij dus. Verder meldde de hoofdstad van Fins Lapland, Rovaniemi, op dinsdag een maximumtemperatuur van 25,9º. Opmerkelijk warm was het dinsdag eveneens op het noordelijk deel van IJsland. In Végeirsstöðum i Fnjóskadal wees de thermometer 27,7º aan.

Satellietfoto van een grotendeels zonnig IJsland, 25 juli

Satellietfoto van een grotendeels zonnig IJsland, 25 juli

De Duitse hoofdstad Berlijn beleeft een bijzonder natte zomer. Vanaf 1 juni tot 27 juli is er op het meetpunt Berlin-Dahlem 371 mm gevallen. Daarmee is het nu al de natste meteozomer in ‘der Dahlemer Klimareihe’! De waterkampioen in een reeks van meer dan 100 jaar (vanaf 1908) was de zomer van 2007. Toen viel er van 1 juni t/m 31 augustus 364 mm. Door de enorme regenval van de laatste dagen kwam het in ‘Unterharz’ en het zuidelijk deel van Neder-Saksen tot serieuze wateroverlast. Ook in het zuiden van Duitsland kwam het tot plensregens. In de Stau van het Zwarte Woud tapte Gernsbach-Kaltenbronn woensdagochtend een etmaalsom van 99 mm af. Op de Zugspitze, de hoogste berg van Duitsland, nam het sneeuwdek met 40 centimeter toe.

weerman Jan Visser, Purmerend, 27 juli 2017, 16:15 uur


Hitte in Zuid-Spanje keert na adempauze weer terug. Grote hoeveelheden regen in het noordoosten: Aragón en Catalunya. Nieuwe hitterecord voor de Chinese miljoenenstad Sjanghai.

Sinds afgelopen woensdag is de grote hitte in het zuiden van España getemperd. Op vrijdag was het in de regio Córdoba met maximaal 33,1º relatief ‘koel’. De normale maximumtemperatuur voor juli bedraagt namelijk 36,9º. Inmiddels komen de thermometers weer op stoom: de komende dagen toucheert het kwik opnieuw de grens van 40 graden. Vanmiddag om 17:10 uur was het 39,5º. De ‘voortschrijdende’ gemiddelde maximumtemperatuur bedraagt tot vandaag 37,9º. Dat is ruimschoots onder het record van juli 2015. Toen kwamen de maxima uit op gemiddeld 40,3º. Op zeker 19 dagen werd het twee jaar geleden 40+ (6 juli 45,2º) ; nu staat de teller op 8 ‘veertigers’. Die waren wel op rij trouwens en met 46,9º op de 13de werd een nieuw hitterecord (ongeacht welke maand) geregistreerd. Op de luchthaven van Córdoba zijn verder sinds 2015 vijf maandrecords gebroken en één (aprilrecord) geëvenaard.

Wateroverlast Costa Dorada, vandaag 23 juli (bron: @meteo_garraf)

Wateroverlast Costa Dorada, vandaag 23 juli (bron: @meteo_garraf)

In de Spaanse regio Aragón en in Catalunya zijn de laatste dagen zware buien actief. Donderdag vingen de Catalaanse meetpunten Planoles en La Molina respectievelijk 43 en 76 mm op; vrijdag in Bielsa, Huesca 56 mm.
In China is afgelopen vrijdag, 21 juli, het hitterecord van de miljoenenstad Sjanghai ten grave gedragen. Het kwik zinderde naar 40,9º. Het vorige record dateerde uit de grote zomer van 2013. Toen werd het 7 augustus 40,8º. Op 26 juli en op 6, 8 en 9 augustus zinderde Sjanghai in 2013 naar 40.6, 40,6, 40,2 en 40,6º.

weerman Jan Visser, Purmerend, 23 juli 2017, 21 uur


NAO in positieve fase: als aanjager fungeert krachtige poolwervel. Groenland in de kou met flink wat sneeuw en op 4 juli op de ijskap -33,0º.

De Noord-Atlantische Oscillatie (NAO) verkeert deze maand in een sterke positieve fase. Wanneer de NAO positief is, zijn de luchtdrukverschillen tussen IJsland-Groenland en de Azoren relatief groot ofwel een sterk Azorenhoog en een krachtig IJslandlaag. Op de weerkaart resulteert dit scenario doorgaans in een sterke westcirculatie. Dat het Noordzeegebied niet echt wordt overlopen door depressies, heeft te maken met de noordelijke positie van de straalstroom.
De positieve NAO-fase zal ongetwijfeld te maken hebben met de zich steevast renoverende poolwervel (polar vortex) boven het noordoosten van Canada en Groenland. Op 4 juli werden boven westelijk Groenland op het 500 hPa-vlak (ruim 5 kilometer hoogte) temperaturen tot -36º gemeten. Dat is erg koud voor hartje zomer. Op het meetpunt Summit, gelegen op de Groenlandse ijskap, werd op 4 juli -33,0º gemeten. Niet eerder was het in juli in Groenland zo koud! Het record stond op -30,7º. in 1982. De kou leidde eind juni/begin juli zelfs tot sneeuwval in de kustgebieden van westelijk Groenland. Dat was onder meer in de hoofdstad Nuuk het geval. De hoeveelheden sneeuw zijn trouwens al sinds het najaar van 2016 ruimschoots boven normaal. Een mooie opsteker in tijden die bol staan van berichten over afkalvende gletsjers.

weerman Jan Visser, Purmerend, 18 juli 2017, 19:45 uur

Sneeuwval op 2 juli in Nuuk, hoofdstad Groenland (bron: Lone Godske/NIRAS)

Sneeuwval op 2 juli in Nuuk, hoofdstad Groenland (bron: Lone Godske/NIRAS)


‘Nueva máxima Española’: donderdag 13 juli registreerde Montoro in de provincie Córdoba 47,3º. Recordhitte eveneens in plaatsen als Badajoz, Granada en niet in de laatste plaats Córdoba.

Alleen de kamelen zijn nog niet de Middellandse Zee overgestoken! In snoeihete, continentaal tropische lucht uit de Sahara, werden donderdag in de Spaanse regio’s Extremadura en Andalucia middagtemperaturen boven 45 graden geregistreerd. Diverse plaatsen met langlopende reeksen vestigden absolute records. Het meest tot de verbeelding sprak Córdoba Aeropuerto met 46,9º. In een reeks vanaf 1959 werd het daar nimmer heter dan 46,6º op 23 juli 1995. Ook op het vliegveld van de mooie stad Badajoz werd het record van juli 1995 ‘weggetikt’. Destijds op de 23ste juli 44,4, nu zinderde het kwik naar 45,4º. Verder kwam Jerez de los Caballeros op 45,5º uit tegen 44,1º op 6 september 2016. Heel bijzonder is ook de hitte op de luchthaven van Granada. In een reeks vanaf 1972 was 43,1º de hoogste maximumtemperatuur. Deze waarde werd bereikt in juli 2015 en september 2016. De afgelopen twee dagen, 12 en 13 juli, vloeide het kwik uit naar respectievelijk 45,7 en 45,3º. Vanmiddag, vrijdag 14 juli, werd het 45,1 en op Córdoba 45,6º.

Extreme hitte in España (bron: @MeteoBadajoz).

Extreme hitte in España (bron: @MeteoBadajoz).

In de oude Madrileense wijk Retiro wees de thermometer donderdag 40,3ºaa, zijnde een nieuw hitterecord voor juli. In een thermische reeks vanaf 1920 was het niet heter geweest dan 39,6º op 2 juli 2015. De hoogste temperatuur in España werd gisteren genoteerd in het stadje Montoro in de provincie Córdoba. Het kwik kwam uit op 47,3º ofwel een ‘Nueva máxima Española’. Het vorige landelijke record stond op 47,2º in Murcia op 4 juli 1994. Ook in Portugal heerst moordende hitte. Volgens mijn trouwe informant Jorge Sereno werd het donderdag in Amareleja 46,2º. Het Portugese julirecord is 46,5º op 23 juli 1995 in eveneens Amareleja.

weerman Jan Visser, Purmerend, 14 juli 2017, 17 uur

Na de op één na warmste mei, pakt juni de ‘hoofdprijs’ in Spanje. Warmte was ronduit indrukwekkend. Later deze week komen de landelijke records van Spanje en Portugal in gevaar. Kwik gaat mogelijk naar 47 graden.

‘Extremadamente cálido’!
Na de op één na warmste mei in een reeks van ruim 50 jaar (vanaf 1965), groeide juni in Spanje uit tot een heuse warmtekampioen. Het landelijk gemiddelde kwam uit op 24,1 tegen normaal 21,1º. Op de tweede plaats staat nu de zonnewendemaand van 2003 met gemiddeld 24,0º. Nemen we de afzonderlijke steden in ogenschouw, dan valt vooral de hoofdstad Madrid op. In het district Retiro, gelegen in het oude centrum, wordt al bijna 125 jaar (vanaf 1893) gemeten. Het record stond daar op gemiddeld 25,5º: nu was het gemiddeld 26,4º. Ook de luchthaven van Córdoba maakte met gemiddeld 28,4 tegen normaal 24,7º indruk. Daar ging 2015 naar plek nummer twee. Toen was het gemiddeld 27,0º. De hausse aan warmterecords voltrok zich vooral in het binnenland in regio’s als Andalucia, Madrid, Castilla y León en Castilla-La Mancha. Daar kwamen anomalieën (afwijkingen) tot rond 4º boven het langjarig gemiddelde voor. In de mediterrane regio’s werden de maandrecords slechts op beperkte schaal overlopen.

Temperatuurafwijkingen Spanje in juni 2017 (bron: AEMET)

Temperatuurafwijkingen Spanje in juni 2017 (bron: AEMET)

In Portugal is het de op twee na warmste juni geworden. Juni 2017 kwam daar uit op gemiddeld 22,34º, zijnde een afwijking van +2,92º. In een reeks vanaf 1931 werd het in 2005 gemiddeld 22,81 en in 2004 23,25º. De hoogste temperatuur in Portgal werd gemeten op zaterdag 17 juni ofwel de dag van het verschrikkelijk inferno in het midden van het land. In Alcacer do Sal wees de thermometer 44,9º aan.
Deze week neemt extreme hitte opnieuw bezit van het binnenland van Spanje en Portugal. Op donderdag en vrijdag kan het kwik plaatselijk op 47 graden uitkomen. Kortom de landelijke records krijgen het ‘Spaans benauwd’. Deze staan op 47,2º op 4 juli 1994 in Murcia (Spanje) en 47,4º op 1 augustus 2003 in Amareleja (Portugal).

weerman Jan Visser, Purmerend, 10 juli 2017, 17:35 uur

Na vleugje zomerwarmte zware regenval in Fins Lapland. Hoeveelheden kunnen oplopen tot misschien wel 80 mm in 48 uur tijd. Extreem lage temperaturen (tot -33º) op de Groenlandse ijsvlakte.

Even kwam de zomer op de koffie in Fins Lapland. Op de westflank van een hogedrukblokkade boven de Witte Zee werd dinsdag op de luchthaven van Ivalo (Ivali Inari Airport) 25,1º gemeten en op het meetpunt Inari-Kirakkajärvi vloeide het kwik uit naar 26,0º. In de Noorse provincie Finnmarken kwam Svanvik uit op 26,8º. Vanochtend was Ivalo echter alweer afgekoeld naar 7,4º en onder invloed van een actieve storing regende het flink. In Muonio viel tussen dinsdagavond en vanavond 40 en in Kittilä Kenttarova 52 mm. In totaal kan er over een periode van 48 uur (vandaag en morgen) plaatselijk meer dan 80 mm vallen.

Grote delen van Noord-Europa hebben trouwens een koude juni achter de rug. Op het Noorse meetpunt Pasvik-Svanvik, waar het gisteren (4 juli) dus bijna 27º werd, bedroeg het junigemiddelde 7,7 tegen normaal 10,5º. Opmerkelijk koud is het de laatste dagen op de Groenlandse ijsvlakte. Op ruim 3000 meter hoogte registreerde Summit gisteren -33,0º. Volgens de Deense klimatoloog John Cappellen een ‘smashing record for July’, inzake ‘Hoog-Groenland’. Het record stond op -30,7º. De felle kou hangt samen met de komst van een voor juli ongebruikelijk ijzige atmosferische koudebel. Het 500 hPa-vlak koelde af naar -36º. Een fraaie satellietfoto van de Groenlandse ijsvlakte treft u aan op de pagina Foto’s.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 5 juli 2017, 20:50 uur

Indrukwekkende junicijfers uit Córdoba: 20 dagen op rij 35+ en met gemiddeld 37,7º een nieuw record voor de gemiddelde maximumtemperatuur. Niet eerder zo heet in de Turkse plaatsen Antalya en Bodrum.

Indrukwekkende junicijfers uit de stad Córdoba en omgeving. Op de luchthaven van de stad, Córdoba Aeropuerto, bedroeg de gemiddelde maximumtemperatuur 37,7 tegen normaal 32,8º. In een reeks vanaf 1959 was de gemiddelde maximumtemperatuur niet eerder zo hoog geweest. Het record stond op 36,6º, daterend uit 1965. Verder werd het op alle dagen van de maand tenminste 30,0º. De laagste maximumtemperatuur bedroeg 30,0º op de 29ste; topper was 16 juni met 44,5º. Op 22 dagen werd het meer dan 35º (20 op rij namelijk 7 t/m 26 juni), op 9 dagen 40+.

Fraaie waterhoos ter hoogte van het Italiaanse Castellabote Campania, 2 juli (bron: Luca Scudiero).

Fraaie waterhoos ter hoogte van het Italiaanse Castellabote Campania, 2 juli (bron: Luca Scudiero).

De laatste dagen heerst verzengende ‘Saharaanse hitte’ in het zuidoosten van Europa. Op Kreta werd het zaterdag 1 juli in Mires (Moires) 45,9º. Het zou hier best wel eens kunnen gaan om een nieuw hitterecord voor het langgerekte eiland. In het verre verleden, 1916, is in de Hoofdstad Iraklion (Heraklion) 45,7º gemeten. In Turkije meldde Antalya 45,4º. Dat is een absoluut record in een reeks vanaf 1929. Topper af is 12 juli 2000 met 45,0º. Nog meer hitte in de bekende kustplaats Bodrum. Vrijdag nam juni daar afscheid met maximaal 44,7º op de thermometer, zaterdag en zondag (1-2 juli) werd het respectievelijk 45,4 en 46,8º. Niet eerder is het zo heet geweest in Bodrum. In Griekenland meldde Elefsis Airport zondag 43,8, afgelopen vrijdag 44,8º. Elefsis (Elefsina) is trouwens ‘eigenaar’ van het Griekse hitterecord, zijnde 48,0º.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 3 juli 2017, 15:15 uur

Twitter