Buitenland


Satelliet loop

Satelliet loop


Hitte in Zuid-Spanje keert na adempauze weer terug. Grote hoeveelheden regen in het noordoosten: Aragón en Catalunya. Nieuwe hitterecord voor de Chinese miljoenenstad Sjanghai.

Sinds afgelopen woensdag is de grote hitte in het zuiden van España getemperd. Op vrijdag was het in de regio Córdoba met maximaal 33,1º relatief ‘koel’. De normale maximumtemperatuur voor juli bedraagt namelijk 36,9º. Inmiddels komen de thermometers weer op stoom: de komende dagen toucheert het kwik opnieuw de grens van 40 graden. Vanmiddag om 17:10 uur was het 39,5º. De ‘voortschrijdende’ gemiddelde maximumtemperatuur bedraagt tot vandaag 37,9º. Dat is ruimschoots onder het record van juli 2015. Toen kwamen de maxima uit op gemiddeld 40,3º. Op zeker 19 dagen werd het twee jaar geleden 40+ (6 juli 45,2º) ; nu staat de teller op 8 ‘veertigers’. Die waren wel op rij trouwens en met 46,9º op de 13de werd een nieuw hitterecord (ongeacht welke maand) geregistreerd. Op de luchthaven van Córdoba zijn verder sinds 2015 vijf maandrecords gebroken en één (aprilrecord) geëvenaard.

Wateroverlast Costa Dorada, vandaag 23 juli (bron: @meteo_garraf)

Wateroverlast Costa Dorada, vandaag 23 juli (bron: @meteo_garraf)

In de Spaanse regio Aragón en in Catalunya zijn de laatste dagen zware buien actief. Donderdag vingen de Catalaanse meetpunten Planoles en La Molina respectievelijk 43 en 76 mm op; vrijdag in Bielsa, Huesca 56 mm.
In China is afgelopen vrijdag, 21 juli, het hitterecord van de miljoenenstad Sjanghai ten grave gedragen. Het kwik zinderde naar 40,9º. Het vorige record dateerde uit de grote zomer van 2013. Toen werd het 7 augustus 40,8º. Op 26 juli en op 6, 8 en 9 augustus zinderde Sjanghai in 2013 naar 40.6, 40,6, 40,2 en 40,6º.

weerman Jan Visser, Purmerend, 23 juli 2017, 21 uur


NAO in positieve fase: als aanjager fungeert krachtige poolwervel. Groenland in de kou met flink wat sneeuw en op 4 juli op de ijskap -33,0º.

De Noord-Atlantische Oscillatie (NAO) verkeert deze maand in een sterke positieve fase. Wanneer de NAO positief is, zijn de luchtdrukverschillen tussen IJsland-Groenland en de Azoren relatief groot ofwel een sterk Azorenhoog en een krachtig IJslandlaag. Op de weerkaart resulteert dit scenario doorgaans in een sterke westcirculatie. Dat het Noordzeegebied niet echt wordt overlopen door depressies, heeft te maken met de noordelijke positie van de straalstroom.
De positieve NAO-fase zal ongetwijfeld te maken hebben met de zich steevast renoverende poolwervel (polar vortex) boven het noordoosten van Canada en Groenland. Op 4 juli werden boven westelijk Groenland op het 500 hPa-vlak (ruim 5 kilometer hoogte) temperaturen tot -36º gemeten. Dat is erg koud voor hartje zomer. Op het meetpunt Summit, gelegen op de Groenlandse ijskap, werd op 4 juli -33,0º gemeten. Niet eerder was het in juli in Groenland zo koud! Het record stond op -30,7º. in 1982. De kou leidde eind juni/begin juli zelfs tot sneeuwval in de kustgebieden van westelijk Groenland. Dat was onder meer in de hoofdstad Nuuk het geval. De hoeveelheden sneeuw zijn trouwens al sinds het najaar van 2016 ruimschoots boven normaal. Een mooie opsteker in tijden die bol staan van berichten over afkalvende gletsjers.

weerman Jan Visser, Purmerend, 18 juli 2017, 19:45 uur

Sneeuwval op 2 juli in Nuuk, hoofdstad Groenland (bron: Lone Godske/NIRAS)

Sneeuwval op 2 juli in Nuuk, hoofdstad Groenland (bron: Lone Godske/NIRAS)


‘Nueva máxima Española’: donderdag 13 juli registreerde Montoro in de provincie Córdoba 47,3º. Recordhitte eveneens in plaatsen als Badajoz, Granada en niet in de laatste plaats Córdoba.

Alleen de kamelen zijn nog niet de Middellandse Zee overgestoken! In snoeihete, continentaal tropische lucht uit de Sahara, werden donderdag in de Spaanse regio’s Extremadura en Andalucia middagtemperaturen boven 45 graden geregistreerd. Diverse plaatsen met langlopende reeksen vestigden absolute records. Het meest tot de verbeelding sprak Córdoba Aeropuerto met 46,9º. In een reeks vanaf 1959 werd het daar nimmer heter dan 46,6º op 23 juli 1995. Ook op het vliegveld van de mooie stad Badajoz werd het record van juli 1995 ‘weggetikt’. Destijds op de 23ste juli 44,4, nu zinderde het kwik naar 45,4º. Verder kwam Jerez de los Caballeros op 45,5º uit tegen 44,1º op 6 september 2016. Heel bijzonder is ook de hitte op de luchthaven van Granada. In een reeks vanaf 1972 was 43,1º de hoogste maximumtemperatuur. Deze waarde werd bereikt in juli 2015 en september 2016. De afgelopen twee dagen, 12 en 13 juli, vloeide het kwik uit naar respectievelijk 45,7 en 45,3º. Vanmiddag, vrijdag 14 juli, werd het 45,1 en op Córdoba 45,6º.

Extreme hitte in España (bron: @MeteoBadajoz).

Extreme hitte in España (bron: @MeteoBadajoz).

In de oude Madrileense wijk Retiro wees de thermometer donderdag 40,3ºaa, zijnde een nieuw hitterecord voor juli. In een thermische reeks vanaf 1920 was het niet heter geweest dan 39,6º op 2 juli 2015. De hoogste temperatuur in España werd gisteren genoteerd in het stadje Montoro in de provincie Córdoba. Het kwik kwam uit op 47,3º ofwel een ‘Nueva máxima Española’. Het vorige landelijke record stond op 47,2º in Murcia op 4 juli 1994. Ook in Portugal heerst moordende hitte. Volgens mijn trouwe informant Jorge Sereno werd het donderdag in Amareleja 46,2º. Het Portugese julirecord is 46,5º op 23 juli 1995 in eveneens Amareleja.

weerman Jan Visser, Purmerend, 14 juli 2017, 17 uur

Na de op één na warmste mei, pakt juni de ‘hoofdprijs’ in Spanje. Warmte was ronduit indrukwekkend. Later deze week komen de landelijke records van Spanje en Portugal in gevaar. Kwik gaat mogelijk naar 47 graden.

‘Extremadamente cálido’!
Na de op één na warmste mei in een reeks van ruim 50 jaar (vanaf 1965), groeide juni in Spanje uit tot een heuse warmtekampioen. Het landelijk gemiddelde kwam uit op 24,1 tegen normaal 21,1º. Op de tweede plaats staat nu de zonnewendemaand van 2003 met gemiddeld 24,0º. Nemen we de afzonderlijke steden in ogenschouw, dan valt vooral de hoofdstad Madrid op. In het district Retiro, gelegen in het oude centrum, wordt al bijna 125 jaar (vanaf 1893) gemeten. Het record stond daar op gemiddeld 25,5º: nu was het gemiddeld 26,4º. Ook de luchthaven van Córdoba maakte met gemiddeld 28,4 tegen normaal 24,7º indruk. Daar ging 2015 naar plek nummer twee. Toen was het gemiddeld 27,0º. De hausse aan warmterecords voltrok zich vooral in het binnenland in regio’s als Andalucia, Madrid, Castilla y León en Castilla-La Mancha. Daar kwamen anomalieën (afwijkingen) tot rond 4º boven het langjarig gemiddelde voor. In de mediterrane regio’s werden de maandrecords slechts op beperkte schaal overlopen.

Temperatuurafwijkingen Spanje in juni 2017 (bron: AEMET)

Temperatuurafwijkingen Spanje in juni 2017 (bron: AEMET)

In Portugal is het de op twee na warmste juni geworden. Juni 2017 kwam daar uit op gemiddeld 22,34º, zijnde een afwijking van +2,92º. In een reeks vanaf 1931 werd het in 2005 gemiddeld 22,81 en in 2004 23,25º. De hoogste temperatuur in Portgal werd gemeten op zaterdag 17 juni ofwel de dag van het verschrikkelijk inferno in het midden van het land. In Alcacer do Sal wees de thermometer 44,9º aan.
Deze week neemt extreme hitte opnieuw bezit van het binnenland van Spanje en Portugal. Op donderdag en vrijdag kan het kwik plaatselijk op 47 graden uitkomen. Kortom de landelijke records krijgen het ‘Spaans benauwd’. Deze staan op 47,2º op 4 juli 1994 in Murcia (Spanje) en 47,4º op 1 augustus 2003 in Amareleja (Portugal).

weerman Jan Visser, Purmerend, 10 juli 2017, 17:35 uur

Na vleugje zomerwarmte zware regenval in Fins Lapland. Hoeveelheden kunnen oplopen tot misschien wel 80 mm in 48 uur tijd. Extreem lage temperaturen (tot -33º) op de Groenlandse ijsvlakte.

Even kwam de zomer op de koffie in Fins Lapland. Op de westflank van een hogedrukblokkade boven de Witte Zee werd dinsdag op de luchthaven van Ivalo (Ivali Inari Airport) 25,1º gemeten en op het meetpunt Inari-Kirakkajärvi vloeide het kwik uit naar 26,0º. In de Noorse provincie Finnmarken kwam Svanvik uit op 26,8º. Vanochtend was Ivalo echter alweer afgekoeld naar 7,4º en onder invloed van een actieve storing regende het flink. In Muonio viel tussen dinsdagavond en vanavond 40 en in Kittilä Kenttarova 52 mm. In totaal kan er over een periode van 48 uur (vandaag en morgen) plaatselijk meer dan 80 mm vallen.

Grote delen van Noord-Europa hebben trouwens een koude juni achter de rug. Op het Noorse meetpunt Pasvik-Svanvik, waar het gisteren (4 juli) dus bijna 27º werd, bedroeg het junigemiddelde 7,7 tegen normaal 10,5º. Opmerkelijk koud is het de laatste dagen op de Groenlandse ijsvlakte. Op ruim 3000 meter hoogte registreerde Summit gisteren -33,0º. Volgens de Deense klimatoloog John Cappellen een ‘smashing record for July’, inzake ‘Hoog-Groenland’. Het record stond op -30,7º. De felle kou hangt samen met de komst van een voor juli ongebruikelijk ijzige atmosferische koudebel. Het 500 hPa-vlak koelde af naar -36º. Een fraaie satellietfoto van de Groenlandse ijsvlakte treft u aan op de pagina Foto’s.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 5 juli 2017, 20:50 uur

Indrukwekkende junicijfers uit Córdoba: 20 dagen op rij 35+ en met gemiddeld 37,7º een nieuw record voor de gemiddelde maximumtemperatuur. Niet eerder zo heet in de Turkse plaatsen Antalya en Bodrum.

Indrukwekkende junicijfers uit de stad Córdoba en omgeving. Op de luchthaven van de stad, Córdoba Aeropuerto, bedroeg de gemiddelde maximumtemperatuur 37,7 tegen normaal 32,8º. In een reeks vanaf 1959 was de gemiddelde maximumtemperatuur niet eerder zo hoog geweest. Het record stond op 36,6º, daterend uit 1965. Verder werd het op alle dagen van de maand tenminste 30,0º. De laagste maximumtemperatuur bedroeg 30,0º op de 29ste; topper was 16 juni met 44,5º. Op 22 dagen werd het meer dan 35º (20 op rij namelijk 7 t/m 26 juni), op 9 dagen 40+.

Fraaie waterhoos ter hoogte van het Italiaanse Castellabote Campania, 2 juli (bron: Luca Scudiero).

Fraaie waterhoos ter hoogte van het Italiaanse Castellabote Campania, 2 juli (bron: Luca Scudiero).

De laatste dagen heerst verzengende ‘Saharaanse hitte’ in het zuidoosten van Europa. Op Kreta werd het zaterdag 1 juli in Mires (Moires) 45,9º. Het zou hier best wel eens kunnen gaan om een nieuw hitterecord voor het langgerekte eiland. In het verre verleden, 1916, is in de Hoofdstad Iraklion (Heraklion) 45,7º gemeten. In Turkije meldde Antalya 45,4º. Dat is een absoluut record in een reeks vanaf 1929. Topper af is 12 juli 2000 met 45,0º. Nog meer hitte in de bekende kustplaats Bodrum. Vrijdag nam juni daar afscheid met maximaal 44,7º op de thermometer, zaterdag en zondag (1-2 juli) werd het respectievelijk 45,4 en 46,8º. Niet eerder is het zo heet geweest in Bodrum. In Griekenland meldde Elefsis Airport zondag 43,8, afgelopen vrijdag 44,8º. Elefsis (Elefsina) is trouwens ‘eigenaar’ van het Griekse hitterecord, zijnde 48,0º.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 3 juli 2017, 15:15 uur

Verzengende vijftigers rond de Perzische Golf: bijltjesdag voor veel hitterecords. Ondertussen ‘Sahara goes Europe!’ met vanmiddag 45º in Griekenland.

Het jaar 2017 is het jaar van de ‘verzengende vijftigers’. In acht landen zijn namelijk sinds medio mei middagtemperaturen boven 50 graden geregistreerd. De landen waar het om gaat zijn Pakistan, Iran, Irak, Koeweit, Oman, de Verenigde Arabische Emiraten, Mexico en de Verenigde Staten (Arizona en California). Met name deze week zijn het bijltjesdagen voor hitterecords in de landen rond de Perzische Golf. Zo werd afgelopen maandag, 26 juni, in Joba in Oman met 50,4º een nationaal warmterecord voor juni gevestigd. In mei werd met 50,8º reeds het landelijk jaarrecord van het sultanaat Oman geëvenaard. Woensdag 28 juni zinderde het kwik in Ahwaz, Iran naar een landelijk junirecord en gisteren, donderdag de 29ste, werd in dezelfde plaats met 53,7º een jaarrecord geregistreerd. Tevens was het een maandrecord voor het Azië als geheel. In het Irakese Amarah kwam het kwik op 52,0º uit en dat betekende een evenaring van het junirecord..

Ondertussen liggen ook de landen van Maghreb (Noordwest-Afrika) op een rooster. In de Algerijnse Sahara meldde In Salah op donderdag 49,0º, zijnde een graad onder het hitterecord voor juni. De hitte is inmiddels ook de Middellandse Zee overgestoken. Donderdag werd het in Catania op Sicilië 43,2º Vanmiddag meldde Catania 44,0 en het Griekse Elefsis zowaar 44,8º. Morgen opent juli met mogelijk 44-45º in Roemenië. Pfftttt…..

Weerman Jan Visser, 30 juni 2017, 16:20 uur

Hitte in West-Europa, maar een ronduit koude juni in Europees Rusland. Pittig koud de laatste dagen eveneens in Noord-Finland. In Noord-Amerika vestigde het Mexicaanse Mexicali met 51,0º een landelijk hitterecord voor de maand juni.

Ongekende warmte de laatste tijd in onder meer het westen en zuidwesten van Europa (afgelopen zaterdag rapporteerde het Portugese Alcacer do Sal 44,9º), maar grote delen van Europees Rusland beleven een ‘ondermaatse’ juni. In Moskou bedraagt het ‘voortschrijdend maandgemiddelde’ 13,8 tegen normaal 17,0º. In Archangelsk aan de Witte Zee staat juni op 9,8 tegen normaal 13,0º. Koud is het ook in het noorden van Scandinavië. In Noord-Finland werd het woensdagmiddag in Ivalo maar 4,1 en in Sodankylä 5,1º. Bovendien vielen er buien. Het wisselvallige en koude weer heeft te maken met de aanwezigheid van een omvangrijk (hoogte)laag. Op de westflank van het grondlaag wordt met een noordelijke stroming koude lucht vanaf de Barentsz Zee aangevoerd. In Sodankylä werden overigens eerder in de maand wel twee zomerse dagen geregistreerd. Op 9 en 10 juni liep het kwik op naar 25,0 en 25,7º.

Maxima in Mexico op dinsdag 20 juni 2017

Maxima in Mexico op dinsdag 20 juni 2017

In Noord-Amerika heerst de laatste dagen niet alleen extreme hitte in de Amerikaanse ‘Desert Southwest’ (dinsdag 52,8º in Death Valley); ook in het noordwesten van Mexico liggen de thermometers op een rooster. Dinsdag 20 juni werd in Mexicali, Baja California 51,0º gemeten. Niet eerder is het in juni zo intens heet geweest. Het Mexicaanse junirecord stond op 49,8º, gemeten op 29 juni 2013 in eveneens Mexicali. Voor zover mij bekend staat het landelijk jaarrecord op 52º. Mexico is alweer het 8ste land dit jaar waar de thermometers de grens van 50º zijn gepasseerd. Heet hè!


weerman Jan Visser, Purmerend, 23 juni 2017, 16:45 uur

De tropische storm Cindy dumpt grote hoeveelheden regen in de Amerikaanse Golfstaten. Eerder deze week was Bret actief op een zeer lage breedtegraad namelijk nabij de kust van Venezuela. Extreme hitte in Córdoba: gemiddelde maximumtemperatuur tot 21 juni 38,5º. Dat is bijna zes graden boven normaal.

De Amerikaanse ‘Gulf Coast’ wordt dezer dagen geconfronteerd met de tropische storm Cindy. Vanochtend om 7 uur lokale tijd (14 uur bij ons) bevond Cindy zich op 325 kilometer ten zuidoosten van de Texaanse stad Galveston. De luchtdruk was gezakt naar 996 hPa. Dat is, volgens hurricane-expert Philip Klotzbach, de laagste luchtdruk voor een ‘named Atlantic storm’ in de maand juni sinds Andrea in 2013. Cindy dumpt grote hoeveelheden neerslag langs de ‘northern Gulf Coast’. Woensdagochtend stond de teller in Pensacola, Florida op 155 en in Houma, Louisiana op 105 mm. Tot vrijdag kunnen de hoeveelheden in een strook van zuidoostelijk Louisiana via het zuiden van Mississippi en Alabama tot in de Florida Panhandle uitkomen op circa 300 mm. Een stationair frontaal systeem speelt ook een rol bij de zware regenval. Het spreekt voor zich dat de heftige regens tot overstromingen leiden. Cindy is de rappe opvolgster van ‘tropical storm Bret’. De tweede tropische cycloon van het seizoen bevond zich eerder deze week op slechts 9.4 graden noorderbreedte ofwel nabij de kust van Venezuela. Sinds 1933 is er in de maand juni geen tropische storm op zo’n lage breedtegraad actief geweest.

Traject tropical storm Cindy

Traject tropical storm Cindy

De junihitte in het Spaanse binnenland is buitengewoon indrukwekkend. Op de luchthaven van Córdoba bedroeg de gemiddelde maximumtemperatuur van 1 t/m 20 juni 38,5º. Dat is 5,7º boven de norm voor juni, zijnde 32,8º. Het record voor juni staat op gemiddeld 36,6º in 1965. Op 7 dagen werd het meer dan 40º waarvan zes op rij: 15-20 juni. Het noorden en noordwesten van Frankrijk hebben een extreem warme (tropen)nacht achter de rug. In Parijs, meetpunt Parc Montsouris, werd het in de nacht van 20 op 21 juni niet kouder dan 23,4º. Daarmee werd hett record van 29 juni 1976 geëvenaard. Vandaag is het bijltjesdag voor de hoogste junimaxima in diverse steden. Tot 15 uur vestigden Caen, Rouen en Dieppe met 34,5, 34,5 en 34,9º al voorlopige records.
London-Heathrow registreerde vanmiddag met 34,5º de hoogste junitemperatuur sinds 1976. Toen op de 28ste 35,6º.

weerman Jan Visser, Purmerend, 21 juni 2017, 16:10 uur


Al in zes landen op het Noordelijk Halfrond zijn dit jaar (vanaf half mei) maxima boven 50 graden geregistreerd. Het 7de land wordt begin volgende week de VS met circa 52º Death Valley.

‘The heat is on’ op het Noordelijk Halfrond. Al in zes landen zijn dit jaar, sinds medio mei, maximumtemperaturen boven 50 graden geregistreerd. Deze landen zijn Pakistan, Iran, Oman, Koeweit, Irak en deze week de Verenigde Arabische Emiraten. In Madinat Zayedat werd het eergisteren 50,8º. De topper betekende een stationsrecord en was slechts een fractie verwijderd van het landelijk jaarrecord voor de Emiraten, zijnde 51,2º in Seihan. Op 28 mei werd in het Pakistaanse Turbat 53,5º gemeten. Dat betekende een evenaring van het Pakistaanse hitterecord voor mei (Mohenjo-Darop op 26 mei 2010) én het mondiale hitterecord van de 5de maand van het jaar. In het buurland Iran werden met maximaal 52,6º in Renk en 52,8º in Konarak landelijke meirecords gebroken.
BREAKING: vandaag sneuvelde het hitterecord in de Emiraten. Mezaira zinderde naar 51,5º.

Het volgende land waar de thermometers de grens van 50º gaan overschrijden is de Verenigde Staten. In het zuidwesten van de VS, ook wel de ‘Desert Southwest’ genoemd, breekt vanaf dit weekeinde een intense hittegolf uit. De verwachting is dat Death Valley aanstaande dinsdag en woensdag maxima omstreeks 52º noteert. Voor de grote stad Phoenix in Arizona worden van zondag 18 t/m woensdag 21 juni de volgende maxima verwacht: 45,5, 48,3, 49,4 en 46,7º. Het hitterecord voor Phoenix voor juni staat op 50,0º daterend uit 1990 op de 26ste. De hitte doet zich ook gelden in de metropool Los Angeles en in de hoofdstad van California, Sacramento. Daar, in Sacramento, wordt het van zondag t/m dinsdag circa 41º. Dat zijn waarden die de datumrecords benaderen.


Weerman Jan Visser, Purmerend, 16 juni 2017, 17:30 uur

Na een uitzonderlijk nat winterhalfjaar is de ‘Big Drought’ in California voorbij. Echter: de afgelopen jaren hebben ruim 100 miljoen bomen het loodje gelegd. Daardoor grote kans op enorme bosbranden.

De grote droogte in de Amerikaanse staat California is voorbij. Tijdens het afgelopen winterhalfjaar viel regionaal tot bijna twee keer zoveel neerslag als normaal. In onder meer de ‘Northern Sierra’ werd zelfs een ‘alltime record’ gevestigd. Op basis van 8 neerslagstations (8-station Northern Sierra Precipitation Index) stond de teller halverwege april op 2280 mm. Het vorige record bedroeg 2276 mm in het El Niño jaar 1982-1983. Het langjarig gemiddelde voor het ‘wateryear’ (1 juli-30 juni) bedraagt 1385 mm. Inmiddels is het droge en hete seizoen begonnen. In San Francisco werd in mei, voor het eerst in 25 jaar (1992), geen meetbare regen afgetapt. Er viel alleen een weinig motregen. Ondanks het feit dat de ‘Big Drought’ nu voorbij is, vreest men dat er deze zomer enorme bosbranden gaan uitbreken. Door de grote historische droogte, in combinatie met dikwijls excessieve hitte en niet in de laatste plaats een vraatzuchtig schorskevertje, zijn de afgelopen jaren maar liefst 102 miljoen bomen (!) gestorven. Dat is een apocalyptisch aantal. De Californische bossen worden dan ook ‘tinderboxes’ (tondeldozen) genoemd. Het hoeft maar even mis te gaan en een waar inferno is het gevolg.

Fikse hagelstenen vanmiddag in het Franse Centraal massief (bron: Anne-Marie Maleysson).

Fikse hagelstenen vanmiddag in het Franse Centraal massief (bron: Anne-Marie Maleysson).

De koudepool van het Noordelijk Halfrond bevindt zich al enkele dagen ten oosten van Nova Zembla boven de Kara Zee. Op het 500 hPa-vlak komen daar temperaturen voor tot -36º. Het uiterste noorden van Noord-Rusland heeft daardoor weer te maken met winterse taferelen. In Vorkuta nabij de Oeral liep het kwik medio vorige week op tot 18,7º en het sneeuwdek, dat op 1 juni nog 46 centimeter dik was, verdween. Gisterochtend, maandag 12 juni, lag er echter weer een sneeuwlaagje van 2 centimeter en de thermometer wees -5,1º aan.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 13 juni 2017, 20 uur


Koude meimaand in de noordelijke regio’s van Scandinavië, maar opmerkelijke warmte in het zuiden. In de Noorse provincie Buskerud werd zelfs een landelijk warmterecord voor mei gevestigd. In de Amerikaanse staat Florida is de heersende droogte getemperd door overvloedige regenval.

De noordelijke regio’s van Scandinavië hebben een koude meimaand achter de rug. In delen van Noord-Zweden was het zelfs de koudste meimaand in bijna 50 jaar (1968). In het zuiden van Scandinavië verliep mei echter te warm. In de provincie Telemark kwam Gvarv-Nes uit op gemiddeld 12,3 tegen normaal 10,0º. Opmerkelijk was de warmte op 27 mei. Diverse meetpunten vestigden die dag warmterecords voor de maand mei. Zo kwam Ostre Toten in de provincie Oppland uit op 29,1º. In een reeks vanaf 1930 was het daar nimmer heter geweest dan 27,6º op 24 mei 2012. De topper betekende ook een provinciaal record. Zeer bijzonder was het nieuwe landelijke meirecord in de gemeente Sigdal in de provincie Buskerud. Daar werd het 31,8º. Het vorige Noorse meirecord dateerde uit 2012. Op de 25ste meldde Gvarv in Telemark 31,1º. In de poolstreken vestigde het eiland Jan Mayen met 14,4 op de 4de een warmterecord voor mei. Jan Mayen heeft een reeks vanaf 1922.

Overstromingen in Davie, Florida, 7 juni (bron: AP Photo/Lynne Sladky).

Overstromingen in Davie, Florida, 7 juni (bron: AP Photo/Lynne Sladky).

In de Amerikaanse staat Florida heeft een hoogtestoring in combinatie met dikke laag vochtige tropische lucht enorme hoeveelheden regen veroorzaakt. In twee dagen tijd viel er in Ochopee 482 en in Marco Island, ten zuiden van Naples, 497 mm. Miami beleefde de op één na natste start van juni sinds het begin van de metingen in 1911. Van 1 t/m 7 juni viel daar 260 mm: alleen in 1930 was het met 317 mm nog natter begin juni. De zware regenval heeft de droogte danig verzacht. Op veel plaatsen viel in enkele dagen tijd meer regen dan gedurende de afgelopen 4 maanden.


weerman Jan Visser, Purmerend, 9 juni 2017, 18:20 uur


Heftige ‘pinksterregens’ op de Spaanse Balearen. Etmaalhoeveelheden tot meer dan 100 mm. In het Spaanse binnenland is de hitte uitgebroken. Vanmiddag werd het lokaal 36 graden.

In de zomermaanden valt er doorgaans weinig neerslag op de Spaanse Balearen. Om die reden is men ingenomen met de ‘pinksterregens’. Plaatselijk viel van zondag op maandag tot zes keer (!) de normale hoeveelheid neerslag voor de gehele maand juni. In 24 uur tijd ving Portocolom 77, Sineu 94, Lluc 102 en Galilea 110 mm op. De stortregens werden veroorzaakt door een ‘uitzakkende’ hoogtetrog en gingen gepaard met fiks onweer. De bliksemfoto werd gemaakt ter hoogte van Cala Mayor op Mallorca. Voor Portocolom en Galilea zijn het trouwens de grootste etmaalhoeveelheden uit de meetreeks.

Pittig onweer op Mallorca, Cala Mayor, 5 juni (bron: Ducan Wingen).

Pittig onweer op Mallorca, Cala Mayor, 5 juni (bron: Ducan Wingen).

Ondertussen heeft Spanje als geheel een groot tekort aan water. De beschikbare hoeveelheid in de ‘embalses’ bedraagt momenteel circa 57 procent. Gemiddeld hoort dat, uitgaande van de afgelopen 10 jaar, 72 procent te zijn. Vorig jaar waren de embalses begin juni voor driekwart gevuld. Erg warm was het pinkstermaandag aan de Costa del Sol. Op de luchthaven van Málaga werd het 34,2, in Estepona 34,5º. Vanmiddag werd het heet in het oosten en zuidoosten van España. In Xàtiva zinderde het kwik naar 35,7º, in de provincie Murcia kwam Molina de Segura uit op 36,3º.


weerman Jan Visser, Purmerend, 6 juni 2017, 20:30 uur


Uitzonderlijk veel sneeuw voor begin juni in het noordwesten van Zweden. Bovendien extreem lage temperaturen: Tarfala registreerde vanochtend met -9,2º de laagste Zweedse temperatuur voor juni in 110 jaar.

Door het opvallend koude weer tijdens de tweede helft van april en in mei, is er in het bergachtige noordwesten van Zweden opvallend veel sneeuw blijven liggen. Op de eerste dag van de meteorologische zomer, donderdag 1 juni, lag er in Katterjåkk i Riksgränsfjällen nog 145 centimeter sneeuw. Slechts vier keer lag er in het verleden in Zweden lokaal meer sneeuw. Dat was voor het laatst in 1997 het geval. Toen bedroeg de sneeuwhoogte 158 cm. In 1906 bedroeg het sneeuwdek 164 cm. Opvallend zijn ook de zeer lage temperaturen. In Tarfala, gelegen op 1150 meter hoogte, opende juni met een temperatuur van -6,6º: vanochtend werd even na zessen zelfs -9,2º geregistreerd. Zo koud is het in juni in Zweden niet meer geweest sinds 1907 ofwel 110 jaar geleden. Op 2 juni 1907 werd in Vassitjåkko in Riksgränsfjällen -12,9º gemeten. Dat is de laagste temperatuur voor een bergstation. Het Zweeds ‘laagland kouderecord’ voor juni stamt eveneens uit 1907. Vassijaure ging destijds, op de 2de van de maand, onderuit naar -9,8º.

Sneeuwdek op de wegen in Storlien, West-Zweden, 1 juni 2017 (bron: Roland Erikson).

Sneeuwdek op de wegen in Storlien, West-Zweden, 1 juni 2017 (bron: Roland Erikson).

Zelfs in Zuid-Zweden (Götaland) kan het begin juni nog bizar koud zijn. Tijdnes de koudegolf van juni 1907 meldde Eckersholm i Småland -7,5º. In het Noord-Zweedse Karesuando, dat een datareeks heeft vanaf 1878, was het gisterochtend (1 juni 2017) -2,3º. In 35 jaar is het daar niet meer zo koud geweest. In 1982 werd -3,5º genoteerd: het kouderecord voor juni staat op -5,5º in 1892. Kvikkjokk-Årrenjärka rapporteerde vanochtend, 2 juni, -3,6º. Vorig jaar werd het -3,7, in 1981 werd met -6,6º het lokale kouderecord gevestigd. Dit weekeinde kan het opnieuw zeer koud worden in Noord-Zweden.

weerman Jan Visser, Purmerend, 2 juni 2017, 18:20 uur

Drie zomerse dagen op rij in delen van Zweden. Ondertussen nog steeds een sneeuwdek in delen van Lapland. In het westen van de Verenigde Staten grote warmte de komende dagen. Plaatselijk gaan datumrecords op de schop.

Delen van Lapland gaan nog steeds in het wit gekleed, maar in het zuiden van Zweden en Finland is het de afgelopen dagen compleet zomer geworden. In het zuiden en deels midden van Zweden zijn zowaar drie dagen achtereen zomerse temperaturen geregistreerd. Op donderdag liep het kwik in Örebro op naar 27,7 en in Kvarn naar 27,9º. Vrijdag nam de warmte verder toe: Målilla registreerde 28,4 en Kvarn zelfs 29,2º. Op zaterdag 20 mei meldde Göteborg 26,9 en Hagshult 28,2º. Ook in Zuid-Finland zomerse condities. Vrijdagmiddag werd het in Lahti en Mikkeli 26,8º. Middagtemperaturen boven 25 graden zijn in mei in Noord-Europa niet ongewoon. Vorig jaar werd het op 9 mei in Uppsala reeds 27,4º. Het landelijk Zweeds meirecord bedraagt 32,5º op 28 mei 1892 in Kalmar. In Zweeds Lapland, waar de sneeuw lokaal nu nog 40 cm hoog ligt (!), werd het op 31 mei 1971 in Överkalix-Svartbyn 30,6º. Een paar jaar geleden was het tijdens de maandwisseling (mei naar juni) ook tropisch warm in Fins Lapland. Vanochtend, zondag 21 mei, lag er in Sodankylä nog 23 en in Kevo 43 cm en Taivalkoski meldde -4,5º.

CaliforniaHeat_21mei2017

In het westen van de Verenigde Staten worden dezer dagen, dankzij een omvangrijk hogedrukgebied, de hoogste temperaturen sinds de later zomer van 2016 verwacht. Tal van plaatsen krijgen van doen met maxima die om en nabij de datumrecords uitkomen. Maandag 22 mei kan het in de Californische hoofdstad Sacramento 35,6º worden (datumrecord 39,4º); in Redding zindert het kwik naar 38,3º (datumrecord 37,8º). In Phoenix, Arizona stevent het kwik af op circa 41º. Zaterdag 20 mei pakte Death Valley uit met 39,4º.

weerman Jan Visser, Purmerend, 21 mei 2017, 16:55 uur

Net als in Portugal was april ook in Spanje een opmerkelijk warme maand. In het noordwestelijk deel was het bovendien zeer droog. Diverse meetpunten registreerden de droogste april uit de meetreeks.

Net als Portugal heeft ook Spanje een opmerkelijk warme en regionaal zeer droge april achter de rug. Over een periode van ruim 50 jaar (vanaf 1965) is de 4de maand van het jaar slechts drie keer warmer geweest: onder meer in 2011 en 2014. Het landelijk gemiddelde bedroeg 14,9 tegen normaal 13,0º. Opvallend was vooral de ‘grote warmte’ overdag. De gemiddelde maximumtemperatuur scoorde 3,2º boven normaal (referentieperiode 1981-2010); de minima ‘slechts’ +0,6º. Erg droog was het vooral in het noordwestelijk deel van het land: in dezen de regio’s Galicia en Castilla y Léon. Op de vliegvelden van Vallodolid, Vigo, Lugo en in Pontevedra werd het zelfs de droogste april uit de meetreeks. Vigo bleef op een maandhoeveelheid van 13 mm steken; Vallodolid kwam zelfs niet verder dan 2.5 mm. Tijdens de afgelopen week heeft het in Portugal en Spanje echter regionaal intensief geregend. Op 9 mei kreeg Lugo Aeropuerto 30 mm te verstouwen (over de gehele maand april 15 mm); in O Barco de Valdeorras (provincie Ourense) werd zelfs 80 mm opgevangen. Van 9 tot 14 mei ving Lugo totaal 66 en O Barco de Valdeorras 123 mm op. Afgelopen donderdag 11 mei stortregende het met name in de provincie Huesca. In Bielsa werd een etmaalsom van 88 mm afgetapt.

Uitzicht op de haven van Vigo, Spanje (bron: Kai670).

Uitzicht op de haven van Vigo, Spanje (bron: Kai670).

In de Russische hoofdstad Moskou ging mei voortvarend van stad. Op de 2de werd het met 25,6º zomers warm. Sinds 7 mei is het echter belangrijk te koud en nat. Op 6 en 7 mei werd het niet warmer dan 7,3º. Dat is zo’n 10 graden te koud voor de tijd van het jaar. In het gebied ten westen van Moskou werd afgelopen zondag, 14 mei, nog circa -5 graden gemeten.

weerman Jan Visser, Purmerend, 16 mei 2017, 12:15 uur

Opmerkelijke warmte in april op het Iberisch schiereiland. In een reeks vanaf 1931 zijn de gemiddelde maxima in Portugal niet eerder zo hoog geweest. In Pakistan werd met 50,0º in Larkana een Aziatisch hitterecord voor april gevestigd.

Grote delen van Europa beleefden een koude april, maar op het Iberisch schiereiland blonk de 4de maand van het jaar uit in warmte. In Portugal is april in een reeks vanaf 1931 slechts vier keer warmer geweest. Dat was in 1945, 1949, 1997 en 2011 het geval. De afwijking ten opzichte van normaal bedroeg +3,0º. De gemiddelde maxima braken zelfs een record met aan afwijking van +5,1º. De Portugese weerdienst (IPMA) maakte eveneens gewag van regionale ‘ondas de calor’ (hittegolven). Bovendien was de maand ‘extremamente seco’. Tot 29 april ving ongeveer 40 procent van de weerstations geen regen op. Landelijk was het de droogste april in de vanaf 1931 daterende meetreeks. Waanzinnig hoge temperaturen werden in april gemeten op het Indisch subcontinent. De Pakistaanse weerdienst berichtte dat in de stad Larkana op 19 en 20 april respectievelijk 50,0 en 49,5º is gemeten. Nog nooit was het in april in Azië zo intens heet!

Enorme hagelbui in Denver enkele dagen geleden (bron:@cyclone_rhodes).

Enorme hagelbui in Denver enkele dagen geleden (bron:@cyclone_rhodes).

Uitzonderlijke hitte deed zich eind april ook voor in Mexico. Op de 29ste zinderde het kwik in Soto la Marina naar 46,0º. In de Verenigde Staten was april opmerkelijk warm in het oosten. In acht staten, waaronder Ohio, Pennsylvania en North Carolina, was het de warmste april. Landelijk was het in de 48 aaneengesloten staten nummer 11 ofwel in een reeks vanaf 1895 is april slechts 10 keer warmer geweest. Een uitgebreid overzicht van de VS volgt over enkele dagen.

weerman Jan Visser, 10 mei 2017, 20:30 uur


Regionaal extreem weer op het Noordelijk Halfrond door luchtdrukverdeling met een sterk geblokkeerd karakter. Door atmosferische warmteblokkade is het smelten van het Groenlandijs al vroeg op gang gekomen, in Moskou viel vandaag sneeuw en veel regen en sneeuw in ‘Southern California’.

De luchtdrukverdeling op het gehele Noordelijk Halfrond vertoont een sterk geblokkeerd karakter. Zo is er al vanaf 3 mei sprake van een krachtige hogedrukblokkade boven en nabij IJsland. In het grondpatroon staat de barometer op circa 1040 hPa. De Britse Met Office analyseerde vanochtend boven het binnenland van Zuid-Groenland zelfs een ‘luchtdrukking’ van 1047 hPa. Onder invloed van de ‘atmosferische warmteblokkade’ is het smeltseizoen van het Groenlandse landijs opmerkelijk vroeg van start gegaan. Ondertussen veroorzaakt een ijskoud hoogtelaag boven Noord-Rusland (500 hPa-vlak boven Archangelsk -38º) winterweer tot in Moskou. Vanmiddag meldde Moskou sneeuw bij +0,8º.

Sneeuw in Moskou, 8 mei (bron: @WeatherSarov).

Sneeuw in Moskou, 8 mei (bron: @WeatherSarov).

In de Verenigde Staten valt de kou en neerslag in het zuiden van California op. Doorgaans valt daar in deze tijd van het jaar weinig neerslag en zindert het kwik naar waarden tussen 35 en 40 graden. De laatste dagen veroorzaakte een ‘afsnoerende’ hoogtetrog echter plaatselijk meer dan 50 mm. In 48 uur tijd ving Lake O’Neill 67 mm op en in de bergen viel tot 25 centimeter sneeuw. Zondag 7 mei werden in onder meer San Diego en Thermal (dikwijls de ‘hotspot’ van de regio) geen hogere maxima dan 15,0 en 21,1º geregistreerd. Daarmee vestigden beide plaatsen een datumrecord voor wat betreft de laagste maxima.

weerman Jan Visser, Purmerend, 8 mei 2017, 20:10 uur

De laatste dagen tropische temperaturen in Spanje. Tevens opmerkelijk hoge temperaturen op IJsland en in Zuid-Noorwegen en Zweden. Vanmiddag meldde Bø in de Noorse provincie Telemark zelfs bijna 26º.

Spanje heeft enkele zeer warme dagen achter de rug. Woensdag 3 mei werd in Badajoz 32,1 en in Andújar 32,8º geregistreerd; op donderdag pakte het kwik op de luchthaven van de stad Granada zelfs door naar 34,1º. Net als in april grossierde ook de regio Galicia, in het noordwesten van España, in zeer hoge temperaturen. In de provincie Ourense werd het woensdag/donderdag in het stadje Ribadavia respectievelijk 32,1 en 33,0º. Op 30 april bleef de thermometer in Ribadavia nog op 15,3º steken. Vandaag, 5 mei, veroorzaakte een koufront regen in het westen en noordwesten van Spanje, alsmede in Portugal. Zeer welkome regen trouwens! In Catalunya en op de Balearen werd het nog meer dan 25 graden. Op de luchthaven Palma de Mallorca bedroeg de maximumtemperatuur 28,7 en in de Catalaanse stad Lleida 29,2º.

Indrukwekkende mammatus bewolking boven Dombori, Hongarije, 4 mei (bron: Czakó Balázs).

Indrukwekkende mammatus bewolking boven Dombori, Hongarije, 4 mei (bron: Czakó Balázs).

Opmerkelijk hoge temperaturen werden de afgelopen dagen gemeten op IJsland. Woensdag kwam Akureyri op 21,2º uit, Skjaldthingsstadir meldde 21,6º en donderdag noteerde Bergstadir 20,5º. Extreem zijn deze waarden overigens niet: op 26 mei 1992 registreerde Vopnafjorður 25,6º. Het meirecord voor Akureyri staat op 24,6º, daterend van 22 mei 1980. De hoge temperaturen zijn het resultaat van de krachtige atmosferische warmteblokkade in de wateren tussen IJsland en Noorwegen. Ook het zuidelijk deel van Noorwegen en Midden- en Zuid-Zweden vielen in de prijzen. Vanmiddag liep de temperatuur in Uppsala op naar 22,7 en in Falun-Lugnet naar 23,9º. In Noorwegen werd het donderdag in Bergen 19,5 en in Etne 20,1º. Vandaag schitterde Bø in de provincie Telemark zelfs op 25,7º.

weerman Jan Visser, Purmerend, 5 mei 2017, 21:05 uur

Ook in Duitsland een ‘omgekeerd temperatuurregime’ in april. In Berlijn de ‘koudste april’ sinds 2001, maar de afwijking bedroeg slechts -0,2º. Hitterecord voor april in de Verenigde Arabische Emiraten.

Net als in Nederland werden ook onze oosterburen geconfronteerd met een ‘omgekeerd’ temperatuurregime in de maand april. Op het meetpunt Berlin-Dahlem was de eerste decade 3,8º te warm. Vanaf halverwege de tweede decade van de maand maakten ‘Nordwest- und Nordlagen’ de dienst uit. Daardoor een thermisch verval. April kwam zodoende uit op gemiddeld 8,2º, zijnde de koudste april sinds 2001. Toen werd het gemiddeld 8,1º. Echter: de afwijking op basis van de standaard klimatologische referentieperiode 1961-1990 bedroeg in april 2017 slechts -0,2º. Nemen we de bijna voltooide referentieperiode 1991-2020 in ogenschouw, dan was april 1,6º te koud. Het langjarig aprilgemiddelde over de periode 1991-2017 bedraagt namelijk 9,8º. Dat er in Duitsland (en zoals te doen gebruikelijk ook in Nederland!) volop wordt geklaagd over de aprilkou is begrijpelijk. De aprillen van de 21ste eeuw grossierden namelijk dikwijls in voorzomerwarmte.
Opmerkelijk droog in april was de deelstaat Rijnland-Palts. In Lauterecken, Bad Kreuznach en Haßloch viel slechts 2 mm. Deze hoeveelheid kom t overeen met circa 5 procent van het langjarig gemiddelde. Nat was het in Beieren. Ruhpolding-Seehaus kwam uit op 213 mm. Dat is +21% ten opzichte van normaal.
In de Verenigde Arabische Emiraten werd op de 28ste april een landelijk maand(hitte)record geregistreerd. Het kwik zinderde in Mezaira naar 45,8º. Het aprilrecord stond volgens klimaatanalist Maximiliano Herrera op 45,7º.

weerman Jan Visser, Purmerend, 3 mei 2017, 17:55 uur

Twitter