Buitenland


Satelliet loop

Satelliet loop

Drie zomerse dagen op rij in delen van Zweden. Ondertussen nog steeds een sneeuwdek in delen van Lapland. In het westen van de Verenigde Staten grote warmte de komende dagen. Plaatselijk gaan datumrecords op de schop.

Delen van Lapland gaan nog steeds in het wit gekleed, maar in het zuiden van Zweden en Finland is het de afgelopen dagen compleet zomer geworden. In het zuiden en deels midden van Zweden zijn zowaar drie dagen achtereen zomerse temperaturen geregistreerd. Op donderdag liep het kwik in Örebro op naar 27,7 en in Kvarn naar 27,9º. Vrijdag nam de warmte verder toe: Målilla registreerde 28,4 en Kvarn zelfs 29,2º. Op zaterdag 20 mei meldde Göteborg 26,9 en Hagshult 28,2º. Ook in Zuid-Finland zomerse condities. Vrijdagmiddag werd het in Lahti en Mikkeli 26,8º. Middagtemperaturen boven 25 graden zijn in mei in Noord-Europa niet ongewoon. Vorig jaar werd het op 9 mei in Uppsala reeds 27,4º. Het landelijk Zweeds meirecord bedraagt 32,5º op 28 mei 1892 in Kalmar. In Zweeds Lapland, waar de sneeuw lokaal nu nog 40 cm hoog ligt (!), werd het op 31 mei 1971 in Överkalix-Svartbyn 30,6º. Een paar jaar geleden was het tijdens de maandwisseling (mei naar juni) ook tropisch warm in Fins Lapland. Vanochtend, zondag 21 mei, lag er in Sodankylä nog 23 en in Kevo 43 cm en Taivalkoski meldde -4,5º.

CaliforniaHeat_21mei2017

In het westen van de Verenigde Staten worden dezer dagen, dankzij een omvangrijk hogedrukgebied, de hoogste temperaturen sinds de later zomer van 2016 verwacht. Tal van plaatsen krijgen van doen met maxima die om en nabij de datumrecords uitkomen. Maandag 22 mei kan het in de Californische hoofdstad Sacramento 35,6º worden (datumrecord 39,4º); in Redding zindert het kwik naar 38,3º (datumrecord 37,8º). In Phoenix, Arizona stevent het kwik af op circa 41º. Zaterdag 20 mei pakte Death Valley uit met 39,4º.

weerman Jan Visser, Purmerend, 21 mei 2017, 16:55 uur

Net als in Portugal was april ook in Spanje een opmerkelijk warme maand. In het noordwestelijk deel was het bovendien zeer droog. Diverse meetpunten registreerden de droogste april uit de meetreeks.

Net als Portugal heeft ook Spanje een opmerkelijk warme en regionaal zeer droge april achter de rug. Over een periode van ruim 50 jaar (vanaf 1965) is de 4de maand van het jaar slechts drie keer warmer geweest: onder meer in 2011 en 2014. Het landelijk gemiddelde bedroeg 14,9 tegen normaal 13,0º. Opvallend was vooral de ‘grote warmte’ overdag. De gemiddelde maximumtemperatuur scoorde 3,2º boven normaal (referentieperiode 1981-2010); de minima ‘slechts’ +0,6º. Erg droog was het vooral in het noordwestelijk deel van het land: in dezen de regio’s Galicia en Castilla y Léon. Op de vliegvelden van Vallodolid, Vigo, Lugo en in Pontevedra werd het zelfs de droogste april uit de meetreeks. Vigo bleef op een maandhoeveelheid van 13 mm steken; Vallodolid kwam zelfs niet verder dan 2.5 mm. Tijdens de afgelopen week heeft het in Portugal en Spanje echter regionaal intensief geregend. Op 9 mei kreeg Lugo Aeropuerto 30 mm te verstouwen (over de gehele maand april 15 mm); in O Barco de Valdeorras (provincie Ourense) werd zelfs 80 mm opgevangen. Van 9 tot 14 mei ving Lugo totaal 66 en O Barco de Valdeorras 123 mm op. Afgelopen donderdag 11 mei stortregende het met name in de provincie Huesca. In Bielsa werd een etmaalsom van 88 mm afgetapt.

Uitzicht op de haven van Vigo, Spanje (bron: Kai670).

Uitzicht op de haven van Vigo, Spanje (bron: Kai670).

In de Russische hoofdstad Moskou ging mei voortvarend van stad. Op de 2de werd het met 25,6º zomers warm. Sinds 7 mei is het echter belangrijk te koud en nat. Op 6 en 7 mei werd het niet warmer dan 7,3º. Dat is zo’n 10 graden te koud voor de tijd van het jaar. In het gebied ten westen van Moskou werd afgelopen zondag, 14 mei, nog circa -5 graden gemeten.

weerman Jan Visser, Purmerend, 16 mei 2017, 12:15 uur

Opmerkelijke warmte in april op het Iberisch schiereiland. In een reeks vanaf 1931 zijn de gemiddelde maxima in Portugal niet eerder zo hoog geweest. In Pakistan werd met 50,0º in Larkana een Aziatisch hitterecord voor april gevestigd.

Grote delen van Europa beleefden een koude april, maar op het Iberisch schiereiland blonk de 4de maand van het jaar uit in warmte. In Portugal is april in een reeks vanaf 1931 slechts vier keer warmer geweest. Dat was in 1945, 1949, 1997 en 2011 het geval. De afwijking ten opzichte van normaal bedroeg +3,0º. De gemiddelde maxima braken zelfs een record met aan afwijking van +5,1º. De Portugese weerdienst (IPMA) maakte eveneens gewag van regionale ‘ondas de calor’ (hittegolven). Bovendien was de maand ‘extremamente seco’. Tot 29 april ving ongeveer 40 procent van de weerstations geen regen op. Landelijk was het de droogste april in de vanaf 1931 daterende meetreeks. Waanzinnig hoge temperaturen werden in april gemeten op het Indisch subcontinent. De Pakistaanse weerdienst berichtte dat in de stad Larkana op 19 en 20 april respectievelijk 50,0 en 49,5º is gemeten. Nog nooit was het in april in Azië zo intens heet!

Enorme hagelbui in Denver enkele dagen geleden (bron:@cyclone_rhodes).

Enorme hagelbui in Denver enkele dagen geleden (bron:@cyclone_rhodes).

Uitzonderlijke hitte deed zich eind april ook voor in Mexico. Op de 29ste zinderde het kwik in Soto la Marina naar 46,0º. In de Verenigde Staten was april opmerkelijk warm in het oosten. In acht staten, waaronder Ohio, Pennsylvania en North Carolina, was het de warmste april. Landelijk was het in de 48 aaneengesloten staten nummer 11 ofwel in een reeks vanaf 1895 is april slechts 10 keer warmer geweest. Een uitgebreid overzicht van de VS volgt over enkele dagen.

weerman Jan Visser, 10 mei 2017, 20:30 uur


Regionaal extreem weer op het Noordelijk Halfrond door luchtdrukverdeling met een sterk geblokkeerd karakter. Door atmosferische warmteblokkade is het smelten van het Groenlandijs al vroeg op gang gekomen, in Moskou viel vandaag sneeuw en veel regen en sneeuw in ‘Southern California’.

De luchtdrukverdeling op het gehele Noordelijk Halfrond vertoont een sterk geblokkeerd karakter. Zo is er al vanaf 3 mei sprake van een krachtige hogedrukblokkade boven en nabij IJsland. In het grondpatroon staat de barometer op circa 1040 hPa. De Britse Met Office analyseerde vanochtend boven het binnenland van Zuid-Groenland zelfs een ‘luchtdrukking’ van 1047 hPa. Onder invloed van de ‘atmosferische warmteblokkade’ is het smeltseizoen van het Groenlandse landijs opmerkelijk vroeg van start gegaan. Ondertussen veroorzaakt een ijskoud hoogtelaag boven Noord-Rusland (500 hPa-vlak boven Archangelsk -38º) winterweer tot in Moskou. Vanmiddag meldde Moskou sneeuw bij +0,8º.

Sneeuw in Moskou, 8 mei (bron: @WeatherSarov).

Sneeuw in Moskou, 8 mei (bron: @WeatherSarov).

In de Verenigde Staten valt de kou en neerslag in het zuiden van California op. Doorgaans valt daar in deze tijd van het jaar weinig neerslag en zindert het kwik naar waarden tussen 35 en 40 graden. De laatste dagen veroorzaakte een ‘afsnoerende’ hoogtetrog echter plaatselijk meer dan 50 mm. In 48 uur tijd ving Lake O’Neill 67 mm op en in de bergen viel tot 25 centimeter sneeuw. Zondag 7 mei werden in onder meer San Diego en Thermal (dikwijls de ‘hotspot’ van de regio) geen hogere maxima dan 15,0 en 21,1º geregistreerd. Daarmee vestigden beide plaatsen een datumrecord voor wat betreft de laagste maxima.

weerman Jan Visser, Purmerend, 8 mei 2017, 20:10 uur

De laatste dagen tropische temperaturen in Spanje. Tevens opmerkelijk hoge temperaturen op IJsland en in Zuid-Noorwegen en Zweden. Vanmiddag meldde Bø in de Noorse provincie Telemark zelfs bijna 26º.

Spanje heeft enkele zeer warme dagen achter de rug. Woensdag 3 mei werd in Badajoz 32,1 en in Andújar 32,8º geregistreerd; op donderdag pakte het kwik op de luchthaven van de stad Granada zelfs door naar 34,1º. Net als in april grossierde ook de regio Galicia, in het noordwesten van España, in zeer hoge temperaturen. In de provincie Ourense werd het woensdag/donderdag in het stadje Ribadavia respectievelijk 32,1 en 33,0º. Op 30 april bleef de thermometer in Ribadavia nog op 15,3º steken. Vandaag, 5 mei, veroorzaakte een koufront regen in het westen en noordwesten van Spanje, alsmede in Portugal. Zeer welkome regen trouwens! In Catalunya en op de Balearen werd het nog meer dan 25 graden. Op de luchthaven Palma de Mallorca bedroeg de maximumtemperatuur 28,7 en in de Catalaanse stad Lleida 29,2º.

Indrukwekkende mammatus bewolking boven Dombori, Hongarije, 4 mei (bron: Czakó Balázs).

Indrukwekkende mammatus bewolking boven Dombori, Hongarije, 4 mei (bron: Czakó Balázs).

Opmerkelijk hoge temperaturen werden de afgelopen dagen gemeten op IJsland. Woensdag kwam Akureyri op 21,2º uit, Skjaldthingsstadir meldde 21,6º en donderdag noteerde Bergstadir 20,5º. Extreem zijn deze waarden overigens niet: op 26 mei 1992 registreerde Vopnafjorður 25,6º. Het meirecord voor Akureyri staat op 24,6º, daterend van 22 mei 1980. De hoge temperaturen zijn het resultaat van de krachtige atmosferische warmteblokkade in de wateren tussen IJsland en Noorwegen. Ook het zuidelijk deel van Noorwegen en Midden- en Zuid-Zweden vielen in de prijzen. Vanmiddag liep de temperatuur in Uppsala op naar 22,7 en in Falun-Lugnet naar 23,9º. In Noorwegen werd het donderdag in Bergen 19,5 en in Etne 20,1º. Vandaag schitterde Bø in de provincie Telemark zelfs op 25,7º.

weerman Jan Visser, Purmerend, 5 mei 2017, 21:05 uur

Ook in Duitsland een ‘omgekeerd temperatuurregime’ in april. In Berlijn de ‘koudste april’ sinds 2001, maar de afwijking bedroeg slechts -0,2º. Hitterecord voor april in de Verenigde Arabische Emiraten.

Net als in Nederland werden ook onze oosterburen geconfronteerd met een ‘omgekeerd’ temperatuurregime in de maand april. Op het meetpunt Berlin-Dahlem was de eerste decade 3,8º te warm. Vanaf halverwege de tweede decade van de maand maakten ‘Nordwest- und Nordlagen’ de dienst uit. Daardoor een thermisch verval. April kwam zodoende uit op gemiddeld 8,2º, zijnde de koudste april sinds 2001. Toen werd het gemiddeld 8,1º. Echter: de afwijking op basis van de standaard klimatologische referentieperiode 1961-1990 bedroeg in april 2017 slechts -0,2º. Nemen we de bijna voltooide referentieperiode 1991-2020 in ogenschouw, dan was april 1,6º te koud. Het langjarig aprilgemiddelde over de periode 1991-2017 bedraagt namelijk 9,8º. Dat er in Duitsland (en zoals te doen gebruikelijk ook in Nederland!) volop wordt geklaagd over de aprilkou is begrijpelijk. De aprillen van de 21ste eeuw grossierden namelijk dikwijls in voorzomerwarmte.
Opmerkelijk droog in april was de deelstaat Rijnland-Palts. In Lauterecken, Bad Kreuznach en Haßloch viel slechts 2 mm. Deze hoeveelheid kom t overeen met circa 5 procent van het langjarig gemiddelde. Nat was het in Beieren. Ruhpolding-Seehaus kwam uit op 213 mm. Dat is +21% ten opzichte van normaal.
In de Verenigde Arabische Emiraten werd op de 28ste april een landelijk maand(hitte)record geregistreerd. Het kwik zinderde in Mezaira naar 45,8º. Het aprilrecord stond volgens klimaatanalist Maximiliano Herrera op 45,7º.

weerman Jan Visser, Purmerend, 3 mei 2017, 17:55 uur

Twitter