Buitenland


Irma: de op zes na diepste hurricane (qua luchtdruk) die de Verenigde Staten binnenvalt. Verder voor het eerst in één orkanenseizoen twee ‘landfalling hurricanes’ van de 4de categorie. Noodweer in delen van Italië.

Irma trok eerder vandaag over de Florida Keys. Omstreeks 10 uur lokale tijd rapporteerde Carysfort Reef Light ter hoogte van Key Largo een windstoot van 150 km/uur. Gisteren geselde Irma Cuba: Ciego de Avila meldde een schuiver van maar liefst 256 km/uur. Ondertussen gutst de regen over delen van het vasteland van Florida. In Fort Pierce viel in 4 uur tijd 266 mm. Met een kerndruk van 929 hPa is Irma de op zes na diepste ‘US landfalling hurricane’ uit de meetreeks. Het kwartet met de laagste barometerstanden is Andrew (1992: 922 hPa), Katrina (2005: 929 hPa), Camille (1969: 900 hPa) en de ‘Labor Day hurricane’ van 1935 met een ‘oogdruk’ van 892 hPa. De gemiddelde windsnelheden in de ‘eyewall’ van Irma, ter hoogte van de Florida Keys, werden door het National Hurricane Center berekend op circa 210 km/uur, zijnde een orkaan van de 4de categorie. In totaal waren er drie orkanen die de US bereikten met categorie 5 in het vaandel. Dat waren Andrew (‘sustained winds’ 268 km/uur), Camille (278 km/uur) en de Labor Day orkaan met windsnelheden tot 296 km/uur. Samen met Harvey is Irma de tweede categorie 4 orkaan die de US binnenvalt. In geen enkel ander orkanenseizoen in het verleden heeft dit fenomeen eerder plaatsgevonden.

Noodweer in Livorno (bron:  Italia Live Meteo).

Noodweer in Livorno (bron: Italia Live Meteo).

‘Meanwhile’ in Europa! Tijdens de afgelopen nacht werd de Italiaanse stad Livorno en omgeving getroffen door noodweer. Er viel circa 250 mm met als gevolg ernstige overstromingen. Ook in Toscane en in het gortdroge Rome zware regenval. Het noodweer heeft aan zeker 9 mensen het leven gekost.

weerman Jan Visser, Purmerend, 10 september 2017, 20:15 uur

Uitzonderlijk zware orkaan Irma vormt ernstige bedreiging voor de Bovenwindse Eilanden. ‘Powerhouse’ Irma is uitgegroeid tot een orkaan van de zwaarste (5de) categorie met gemiddelde windsnelheden omstreeks 285 km/uur.

Alle hens aan dek! De Bovenwindse Eilanden (Leeward Islands), waaronder Sint Maarten, worden ernstig bedreigd door ‘powerhouse’ Irma. De tropische cycloon is uitgegroeid tot een orkaan van de zwaarste (5de) categorie. Om 11 uur lokale tijd (17 uur bij ons) bevond de ‘potentially catastrophic hurricane’ zich op 365 kilometer ten oosten van Antigua. De gemiddelde windsnelheden rond het oog van de orkaan zijn opgelopen tot 285 km/uur en de luchtdruk is gezakt tot 929 hPa. Volgens orkaanexpert Philip Klotzbach zijn er maar zes orkanen geweest met gemiddelde windsnelheden van tenminste 285 km/uur. Dat zestal bestaat uit onder meer Mitch, Wilma, Gilbert en Rita. Op basis van ‘sustained winds’, is het thans de zwaarste orkaan sinds Wilma in 2005. Het trio met de laagste barometerstanden in het verleden was Gilbert (1988: 888 hPa), Wilma (2005: 882 hPa) en de ‘Florida Keys hurricane’ van 1935 met 892 hPa.

weerman Jan Visser, Purmerend 5 september 2017, 17:45 uur

Satellietopname van Irma

Satellietopname van Irma

Harvey heeft Texas verlaten en is nu in Louisiana aan wal gekomen. De laatste dagen is er ook extreem veel regen gevallen in plaatsen als Beaumont en Port Arthur. Californische hitteblokkade mede debet aan de Texaanse zondvloed. Dinsdag bijna 52º in Death Valley.

Bye-bye Harvey! De catastrofale regenorkaan heeft EINDELIJK de staat Texas verlaten. Vanochtend om 4 uur AM (lokale tijd) kwam de tropische storm opnieuw aan wal: dit keer net ten westen van Cameron in de state of Lousiana. In en rond de metropool Houston is het regengeweld nu zo goed als voorbij. Extreem veel regen viel er de laatste dagen ook in Beaumont en Port Arthur: plaatsen die te lang ‘onder de radar’ zijn gebleven. In Beaumont/Port Arthur werd in 72 uur 891 mm opgevangen. Op de 29ste bedroeg de hoeveelheid 659 mm: de op één na grootste hoeveelheid in de VS ooit op een kalenderdag. Het natste trio in en rond Houston over een periode van 4 dagen, was League City met 1129 mm, Mary’s Creek met 1254 mm en Cedar Bayou met 1316 mm. De tot 2017 grootste hoeveelheden in de ‘continental US’, samenhangend met een tropische storm of orkaan, waren 1143 mm in Alvin coop site, Texas in 1979. Boosdoener was destijds Claudette. In 1978 dumpte Amelia 1219 mm in Medina, Texas.

Flooded shelter in Port Arthur (bron: 12NewsNow).

Flooded shelter in Port Arthur (bron: 12NewsNow).

Eén van de (indirecte) oorzaken dat Harvey zulke astronomische hoeveelheden regen over de ‘Texas Coastal Bend’ heeft uitgestort, is een buitengewoon krachtige hogedrukblokkade boven het zuidwestelijk deel van de Verenigde Staten. Ook hogedruk boven het oosten van de Golf van Mexico speelde een rol. Beide systemen verhinderden dat Harvey in beweging kon komen. De ‘heat dome’ boven het zuidwesten van de VS is trouwens debet aan intense hitte in California. Dinsdag werd in Death Valley 51,7º gemeten. Maandag werd in downtown Sacramento 42,8º geregistreerd, zijnde een datumrecord voor de hoofdstad van de ‘Golden state’. Stockton vestigde met 44,4º zelfs een hitterecord voor de maand augustus. Het vorige stond op 42,8º in 1998. Het komende weekeinde (Labor Day Weekend) worden opnieuw extreem hoge temperaturen verwacht.

weerman Jan Visser, Purmerend, 30 augustus 2017, 16:30 uur

‘Harvey’ by the numbers’. Apocalyptische hoeveelheden regen en het regengeweld is nog lang niet voorbij. Tot later in de week kan er regionaal nog wel zo’n 300 mm vallen.

‘Harvey by the numbers!’ Tot maandag lokale tijd 4 uur AM is er in de Texas Coastal Bend plaatselijk meer dan 700 mm gevallen. De grootgrutters zijn Dayton met 730, Pasadena met 776 en Baytown met 873 mm. Inmiddels is Dayton uitgelopen naar 1009 mm. Ter vergelijking: in ons land valt gemiddeld in een kalenderjaar 846 mm. Op de internationale luchthaven van Houston (Houston Bush Intercontinental Airport) viel zondag 27 augustus 408 mm. Dit is met afstand de grootste etmaalsom ongeacht welke dag van het jaar. Het vorige record stond op 263 mm op 26 juni 1989. De augustushoeveelheid staat nu op 652 mm (and counting!) en vanaf 1 juni (begin meteozomer) is er 1172 mm gevallen. Normaal valt er in Houston in een jaar tijd gemiddeld 1264 mm ofwel ‘almost a year of rain in three months’. Harvey, sinds 7 uur lokale tijd weer boven de Golf van Mexico (40 kilometer ten noordoosten van Port O’ Connor), blijft de komende dagen aanhoudend veel regen veroorzaken. In totaal kunnen de neerslagcijfers lokaal ruim boven 1000 mm (wellicht 1250 mm) uitkomen. Harvey is de krachtigste orkaan in de Texas Coastal Bend sinds Carla in 1961.

Downtown Houston (bron: @rsayre).

Downtown Houston (bron: @rsayre).

Zeer bijzonder is ook, volgens orkaanexpert Dr. Philip Klotzbach, dat Harvey 59 uur na landfall nog steeds een tropische storm is. Daarmee is, voor wat betreft Texas, het record van hurricane Fern in 1971 uit de boeken. Fern was 54 uur boven land nog een ‘named storm’. Doorgaans houden tropische stormen/orkanen in Texas het gemiddeld 27 uur vol voor ze terugzakken naar de status van tropische depressie.

weerman Jan Visser, Purmerend, 28 augustus 2017, 16:50 uur

Harvey veroorzaakt een ware zondvloed. Totale hoeveelheden kunnen later in de week in de regio Houston uitkomen op wellicht meer dan 1300 mm.

De enorme regenval, die de inmiddels tot tropische storm afgezwakte Harvey in delen van Texas ontketent, is van een omvang en intensiteit die Amerikaanse weerkundigen nog niet eerder hebben waargenomen. Zelfs president Donald Trump is onder de indruk. Hij twitterde: “Even experts have said they’ve never seen one like this”. De aan The Weather Channel verbonden meteoroloog Greg Diamond schreef vervolgens: “This is actually true. We haven’t”.

Ruim 5 meter water langs San Houston Pkwy  (bron: Kevin Selle).

Ruim 5 meter water langs San Houston Pkwy (bron: Kevin Selle).

Sinds vrijdag is er, tot zondagochtend lokale tijd 7 AM, in delen van Harris county meer dan 650 mm gevallen. Dé stad van Harris county is de metropool Houston. In het zuidoostelijk deel van Harris county staat Clear Creek sinds vrijdag op 724 mm ‘and counting’. De maandhoeveelheid voor downtown Houston tot 14 uur vanmiddag is 648 mm. Daarmee is het de natste kalendermaand ooit. Het vorige record dateerde uit juni 2001 toen de tropische storm Allison op de koffie kwam. Gemiddeld valt er in een kalenderjaar 1264 mm. De verwachting is dat de zich vooralsnog maar weinig verplaatsende Harvey in totaal (tot later in de week) lokaal meer dan 1300 mm dumpt. Nog grotere hoeveelheden zijn niet uit te sluiten. De enorme regenval veroorzaakt een “a flood of biblical proportions”.

weerman Jan Visser, Purmerend, 27 augustus 2017, 17:50 uur

‘Herboren’ Harvey op weg naar de Texaanse kust. Kans op overstromingen door stormvloed, maar niet in de laatste plaats enorme hoeveelheden regen. Regionaal dumpt de stagnerende ‘Harvey 2.0’ mogelijk meer dan 700 mm.

Groeit de ‘herboren’ tropische storm Harvey uit tot de voorlopig zwaarste tropische cycloon in de Atlantisch-Caribische sector van dit seizoen? Die constatering lijkt zeer aannemelijk want de condities voor een intensivering van Harvey zijn aanwezig. Het systeem bevond zich vanochtend om 7 uur lokale tijd (14 uur bij ons) boven het warme water van de Golf van Mexico op 540 kilometer ten zuidoosten van Port Mansfield, Texas. De luchtdruk was gezakt naar 986 hPa en de gemiddelde windsnelheden schommelden rond 95 km/uur. Harvey groeit vrijdag 25 augustus uit tot een orkaan van mogelijk de derde categorie (major hurricane) en komt ergens tussen Corpus Christi en Houston aan wal. Aan de oostflank van Harvey krijgen de Texaanse kustgebieden (en zuidwestelijk Lousiana) van doen met overstromingen door een ‘storm surge’.

Hoe langzamer tropische stormen/orkanen trekken, hoe meer regen. Hoeveelheden in inches (bron: Jonathan Erdman).

Hoe langzamer tropische stormen/orkanen trekken, hoe meer regen. Hoeveelheden in inches (bron: Jonathan Erdman).

Het grootste probleem lijkt echter de enorme regenval te gaan worden. Doordat Harvey enkele dagen klem komt te zitten tussen twee hogedrukgebieden, kan er tot medio volgende week tussen 300 en 450 mm vallen. In sommige streken dumpt Harvey wellicht meer dan 700 mm. Harvey trok eind vorige week en tijdens het afgelopen weekeinde als een bescheiden tropische storm over de Caribische Zee. Een paar dagen geleden bevonden de restanten van de uitgebluste Harvey zich boven het schiereiland Yucatan. Boven het warme water van de Bay of Campeche onderging het systeem echter een ‘re-birth’ en inmiddels is er dus sprake van Harvey 2.0.

weerman Jan Visser, Purmerend, 24 augustus, 16:45 uur

Zeer warme juli in de VS. Warmterecords voor steden in het westen, in Florida en ook in Alaska. Verlate moesson dumpt heel veel regen in Tucson, Arizona.

‘The United States of America’ hebben een zeer warme juli achter de rug. Uitgaande van de 48 aaneengesloten staten bedroeg het maandgemiddelde 24,27 tegen normaal 23,12º. Daarmee veroverde 2017 een 10de plaats. Warmer was het voor het laatst in 2012 met ‘nationwide’ gemiddeld 24,87º. Het record bedraagt 24,89º in 1936.Het jaar 1936 maakte deel uit van de ‘Dust Bowl years’. Grote delen van de Canadese prairies en de Amerikaanse Plains werden toen geteisterd door uitzonderlijke droogte en stofstormen. Opvallend warm was juli 2017 met name in de westelijke staten, de Rocky Mountains en niet in de laatste plaats Florida. Met een juligemiddelde van 29,8º registreerde Miami niet alleen de warmste juli, maar ook de warmste kalendermaand in een vanaf 1896 daterende meetreeks. In het westen van de VS braken Salt Lake City, Utah, Reno in Nevada en Bakersfield, California records ofwel ook daar de ‘hottest July ever’.

Gedeeltelijke zonsverduistering bij het  Vrijheidsbeeld, 21 augustus (bron: AP Photo/Seth Wenig).

Gedeeltelijke zonsverduistering bij het Vrijheidsbeeld, 21 augustus (bron: AP Photo/Seth Wenig).

Uitzonderlijk was ook de warmte in Alaska. McGrath en Tanana registreerden de warmste kalendermaand ooit en de noordelijkste stad van de VS, Barrow, vestigde met gemiddeld 7,8º (afwijking +2,8º) de warmste juli in een reeks van 117 jaar. In het zuidwesten van de VS kwam de moesson laat op gang, maar vanaf half juli ging het regionaal van dik hout. Met 173 mm noteerde Tucson, Arizona de natste juli in de vanaf 1894 lopende reeks. Er viel daar drie keer zoveel als normaal.

weerman Jan Visser, Purmerend, 23 augustus 2017, 16 uur

Nat weekeinde in delen van Noord-Europa en de Noorse stad Bergen aast op het regenrecord uit de zomer van 1964. In Córdoba inmiddels de 34ste dag met 40+ van 2017. De concurrentie raakt steeds meer uit beeld.

Veel regen dit weekeinde in Noord-Europa. Onder invloed van een complex lagedruksysteem, boven noordwestelijk Noorwegen daalde de luchtdruk vanochtend naar 991 hPa, viel plaatselijk meer dan 50 mm. Tussen zaterdagochtend en zondagochtend tapten Tandsbyn en Långan in Midden-Zweden 51 mm af; in het Noorse Å i Åfjord (provincie Sør-Trøndelag) werd 66 mm opgevangen. De zomer van 2017 verloopt trouwens opmerkelijk nat in de Noorse stad Bergen. Sinds 1 juni heeft de ‘regenstad’ al 733 mm opgevangen. Daarmee is 1929 van de tweede plaats verdrongen. Toen viel er 722 mm. De natste zomer uit de meetreeks is die van 1964 met 810 mm. Met nog 11 dagen te gaan zou dat record kunnen worden gebroken.
Fronten van de getransformeerde orkaan Gert hebben het vandaag voorzien op Ierland. In Mace Head, county Galway, viel tot het begin van de middag 16 mm waarvan 11 mm in een uur tijd.

Zeer natte zomer in Bergen (bron: @Meteorologene).

Zeer natte zomer in Bergen (bron: @Meteorologene).

De Spaanse stad Córdoba is een groothandel in ‘veertigers’ begonnen. Met halverwege zondagmiddag 42 graden werd de 34ste dag met 40+ van 2017 genoteerd. De toppers uit het verleden, 26 in 2017 en 27 keer 40+ in 2006, worden daarmee steeds verder op afstand gezet. De onderlinge verdeling met betrekking tot de zomer van 2017 is 9 dagen 40+ in juni, 14 in juli en inmiddels 11 voor augustus.

weerman Jan Visser, Purmerend, 20 augustus 2017, 17:30 uur


Zomer van 2017 is geen hoogvlieger in Moskou. Juni en juli waren koel en nat. Wel veel juliwarmte in het noorden van Europees Rusland, maar arctisch Siberië beleefde juist een koude maand.

De zomer van 2017 is bepaald geen hoogvlieger in de Russische hoofdstad Moskou. Met een maandgemiddelde van 14,5 tegen normaal 17,0º was juni een ronduit koele maand; juli was met gemiddeld 17,9 tegen normaal 19,2º eveneens een koele maand. Bovendien waren beide maanden beduidend te nat. In juni viel er 140 tegen normaal 80 mm. Op de 30ste viel er zowaar 65 mm. In juli werd 105 tegen normaal 85 mm opgevangen. Aan het einde van juli verscheen de zomer echter ten tonele. Van 25 t/m 31 juli werd het meer dan 25 graden. Op de 29ste wees de thermometer 31,9º aan. Begin augustus zomerde Moskou nog even door. Daardoor een reeks van 10 zomerse dagen op rij namelijk van 25 juli t/m 3 augustus. Uitgesproken warm verliep juli boven de poolcirkel. Kanin Nos, op het schiereiland Kanin, had over juli een anomalie (afwijking) van +3,3º. Net achter de Oeral kwam Salechard uit op een anomalie van +2,5º. Verder naar het oosten toe, in noordelijk Siberië, viel echter de kou weer op. Grote gebieden beleefden een circa 2 graden te koude juli. Op 31 juli registreerden de Siberische meetpunten Kolymskaya en Susuman -4,0º.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 15 augustus 2017, 16 uur


De eerste ‘hurricane’ van het seizoen is een feit. De zesde ‘named storm’, Franklin, werd orkaan boven het zuidelijk deel van de Golf van Mexico en dumpt lokaal meer dan 300 mm in Mexico.

Kort na middernacht (lokale tijd, donderdag 10 augustus) is ter hoogte van het Mexicaanse Lechuguillas in de staat Veracruz, de eerste ‘hurricane’ van de Atlantisch-Caribische regio, Franklin, aan wal gekomen. Dat gebeurde met net voor de kust gemiddelde windsnelheden omstreeks 140 km/uur en een luchtdruk van iets beneden 990 hPa. Het gaat hier om de zesde ‘named storm’ van het seizoen. Volgens orkaanexpert Philip Klotzbach is het de eerste ‘Augusthurricane’ boven de Bay of Campeche (zuidelijk deel Golf van Mexico) sinds Dean in 2007. Ongeacht welke maand is het de eerste orkaan die de staat Veracruz binnentrekt sinds Karl in 2010. Karl was destijds een ‘major hurricane’ (3de categorie). Franklin is een orkaan van de 1ste categorie. Franklin veroorzaakt momenteel zware regenval in het Mexicaanse achterland. In La Joya, Veracruz werd met 303 mm in 24 uur een etmaalrecord gevestigd (was 228 mm op 30 juni 2011). Een dag of wat geleden gutste het hemelwater reeds van de daken op het schiereiland Yucatán. In de stad Campeche viel 158 mm in 12 uur tijd.
Eerder dit seizoen verschenen Arlene, Bret, Cindy, Don en Emily ten tonele. Arlene was een vroegertje namelijk rond 20 april. Het systeem zwalkte rond op het midden van de Oceaan. Bret verscheen in juni langs de kust van Venezuela, Cindy trok in juni vanaf de Golf van Mexico de ‘Lome star state’ Texas binnen, Don was in juli kortstondig actief ten oosten van de Caribische eilanden en rond de maandwisseling (juli/augustus) trok Emily over het midden van Florida.

Franklin boven de Golf van Mexico, woensdagavond lokale tijd

Franklin boven de Golf van Mexico, woensdagavond lokale tijd

De komst van aanmerkelijk minder warme lucht is in het oostelijk deel van Spanje gepaard gegaan met veel regen. In de regio Valencia tapte Dénia vanochtend 98 mm af; in Xàbia werd zowaar 133 mm opgevangen. Verder opmerkelijk lage minima. Castellón koelde tijdens de afgelopen nacht af naar 15,7º, zijnde de laagste minimumtemperatuur voor het duo juli-augustus sinds 3 augustus 1998. Toen werd het 14,6º.

weerman Jan Visser, Purmerend, 10 augustus 2017, 19 uur


Over de veertigers van Córdoba, grote hoeveelheden neerslag in het noorden van Noorwegen en hitterecords in het door ernstige droogte geteisterde Italië.

Op de luchthaven van de Spaanse stad Córdoba is 2017 het derde jaar op rij met tenminste 20 dagen waarop de maximumtemperatuur boven 40 graden zijn uitgekomen. In een reeks vanaf 1959 is dat niet eerder voorgekomen. Over 2015, 2017 en 2017 tot heden (peildatum 1 augustus) op 72. Het aandeel van de zomer van 2017 bedraagt 23: 9 in juni, 14 in juli. De gemiddelde maximumtemperatuur voor juli 2017 is 38,6º tegen normaal 36,9º. Het record dateert juli 2015, zijnde 40,3º. Toen werd het op 19 dagen meer dan 40 graden. De topper van 13 juli 2017, 46,9º, betekende een absoluut hitterecord voor Córdoba en wordt door AEMET (Spaanse weerdienst), uitgaande van ‘Estacions principales’, beschouwd als het nieuwe landelijke hitterecord.
Juni was in Córdoba recordwarm met gemiddeld 28,4º tegen 27,0º in 2005. De gemiddelde maximumtemperatuur kwam uit op 37,7 tegen normaal 32,8º. Het junirecord stond op 36,6º in 1965.

Hitte gisteren op het Gardameer: 35 graden (bron: Han Zwart).

Hitte gisteren op het Gardameer: 35 graden (bron: Han Zwart).

Het noorden van Noorwegen heeft een opmerkelijk nat slotweekeinde van juli achter de rug. Vooral in de provincie Nordland viel op veel plaatsen meer dan 40 mm. Waterkampioen was echter het in de winter dikwijls zeer ijzige Karasjok in de provincie Finnmark. Daar zat zondagochtend 47 mm in de regenmeter. In een reeks vanaf 1876 viel er in Karasjok slechts op drie dagen meer regen. In de 20ste eeuw werd op 17 juli 1966 bijna 51 mm afgetapt; in de 19de eeuw op 30 juni 1893 en 3 augustus 1882 respectievelijk 51 en 73 mm.
In het door ernstige droogte geteisterde Italië zijn woensdag 2 augustus diverse alltime hitterecords ter ziele gegaan. De steden Ferrara, Guidonia en Frosinone kwamen uit op respectievelijk 41,2, 42,0 en 42,2º.

weerman Jan Visser, Purmerend, 3 augustus 2017, 16:25 uur

Zomerse maxima de laatste dagen in noordelijk Scandinavië en zelfs op IJsland. Met nog ruim een maand meteozomer voor de boeg, heeft Berlijn nu al een zomerneerslagrecord gevestigd.

Begin deze week viel er regionaal heel veel regen in het zuidelijk deel van Noorwegen. In Venabu i Oppland werd tussen zondagochtend en maandagochtend 77 mm opgevangen. Het etmaalrecord voor deze plaats staat op 88 mm, daterend van 8 juli 2014. Ondertussen zomert het hoge noorden. In Laksfors in de provincie Nordland liep het kwik dinsdagmiddag op naar 27,8 en woensdag naar 27,4º. In Noord-Zweden (Norrland) meldde Kvikkjokk 25,5 en Överkalix-Svartbyn 25,6º. Woensdag en vandaag, donderdag 27 juli, werd het in Överkalix-Svartbyn eveneens zomers warm namelijk 26,8 en 25,5º. Drie zomerse dagen op rij dus. Verder meldde de hoofdstad van Fins Lapland, Rovaniemi, op dinsdag een maximumtemperatuur van 25,9º. Opmerkelijk warm was het dinsdag eveneens op het noordelijk deel van IJsland. In Végeirsstöðum i Fnjóskadal wees de thermometer 27,7º aan.

Satellietfoto van een grotendeels zonnig IJsland, 25 juli

Satellietfoto van een grotendeels zonnig IJsland, 25 juli

De Duitse hoofdstad Berlijn beleeft een bijzonder natte zomer. Vanaf 1 juni tot 27 juli is er op het meetpunt Berlin-Dahlem 371 mm gevallen. Daarmee is het nu al de natste meteozomer in ‘der Dahlemer Klimareihe’! De waterkampioen in een reeks van meer dan 100 jaar (vanaf 1908) was de zomer van 2007. Toen viel er van 1 juni t/m 31 augustus 364 mm. Door de enorme regenval van de laatste dagen kwam het in ‘Unterharz’ en het zuidelijk deel van Neder-Saksen tot serieuze wateroverlast. Ook in het zuiden van Duitsland kwam het tot plensregens. In de Stau van het Zwarte Woud tapte Gernsbach-Kaltenbronn woensdagochtend een etmaalsom van 99 mm af. Op de Zugspitze, de hoogste berg van Duitsland, nam het sneeuwdek met 40 centimeter toe.

weerman Jan Visser, Purmerend, 27 juli 2017, 16:15 uur


Hitte in Zuid-Spanje keert na adempauze weer terug. Grote hoeveelheden regen in het noordoosten: Aragón en Catalunya. Nieuwe hitterecord voor de Chinese miljoenenstad Sjanghai.

Sinds afgelopen woensdag is de grote hitte in het zuiden van España getemperd. Op vrijdag was het in de regio Córdoba met maximaal 33,1º relatief ‘koel’. De normale maximumtemperatuur voor juli bedraagt namelijk 36,9º. Inmiddels komen de thermometers weer op stoom: de komende dagen toucheert het kwik opnieuw de grens van 40 graden. Vanmiddag om 17:10 uur was het 39,5º. De ‘voortschrijdende’ gemiddelde maximumtemperatuur bedraagt tot vandaag 37,9º. Dat is ruimschoots onder het record van juli 2015. Toen kwamen de maxima uit op gemiddeld 40,3º. Op zeker 19 dagen werd het twee jaar geleden 40+ (6 juli 45,2º) ; nu staat de teller op 8 ‘veertigers’. Die waren wel op rij trouwens en met 46,9º op de 13de werd een nieuw hitterecord (ongeacht welke maand) geregistreerd. Op de luchthaven van Córdoba zijn verder sinds 2015 vijf maandrecords gebroken en één (aprilrecord) geëvenaard.

Wateroverlast Costa Dorada, vandaag 23 juli (bron: @meteo_garraf)

Wateroverlast Costa Dorada, vandaag 23 juli (bron: @meteo_garraf)

In de Spaanse regio Aragón en in Catalunya zijn de laatste dagen zware buien actief. Donderdag vingen de Catalaanse meetpunten Planoles en La Molina respectievelijk 43 en 76 mm op; vrijdag in Bielsa, Huesca 56 mm.
In China is afgelopen vrijdag, 21 juli, het hitterecord van de miljoenenstad Sjanghai ten grave gedragen. Het kwik zinderde naar 40,9º. Het vorige record dateerde uit de grote zomer van 2013. Toen werd het 7 augustus 40,8º. Op 26 juli en op 6, 8 en 9 augustus zinderde Sjanghai in 2013 naar 40.6, 40,6, 40,2 en 40,6º.

weerman Jan Visser, Purmerend, 23 juli 2017, 21 uur


NAO in positieve fase: als aanjager fungeert krachtige poolwervel. Groenland in de kou met flink wat sneeuw en op 4 juli op de ijskap -33,0º.

De Noord-Atlantische Oscillatie (NAO) verkeert deze maand in een sterke positieve fase. Wanneer de NAO positief is, zijn de luchtdrukverschillen tussen IJsland-Groenland en de Azoren relatief groot ofwel een sterk Azorenhoog en een krachtig IJslandlaag. Op de weerkaart resulteert dit scenario doorgaans in een sterke westcirculatie. Dat het Noordzeegebied niet echt wordt overlopen door depressies, heeft te maken met de noordelijke positie van de straalstroom.
De positieve NAO-fase zal ongetwijfeld te maken hebben met de zich steevast renoverende poolwervel (polar vortex) boven het noordoosten van Canada en Groenland. Op 4 juli werden boven westelijk Groenland op het 500 hPa-vlak (ruim 5 kilometer hoogte) temperaturen tot -36º gemeten. Dat is erg koud voor hartje zomer. Op het meetpunt Summit, gelegen op de Groenlandse ijskap, werd op 4 juli -33,0º gemeten. Niet eerder was het in juli in Groenland zo koud! Het record stond op -30,7º. in 1982. De kou leidde eind juni/begin juli zelfs tot sneeuwval in de kustgebieden van westelijk Groenland. Dat was onder meer in de hoofdstad Nuuk het geval. De hoeveelheden sneeuw zijn trouwens al sinds het najaar van 2016 ruimschoots boven normaal. Een mooie opsteker in tijden die bol staan van berichten over afkalvende gletsjers.

weerman Jan Visser, Purmerend, 18 juli 2017, 19:45 uur

Sneeuwval op 2 juli in Nuuk, hoofdstad Groenland (bron: Lone Godske/NIRAS)

Sneeuwval op 2 juli in Nuuk, hoofdstad Groenland (bron: Lone Godske/NIRAS)


‘Nueva máxima Española’: donderdag 13 juli registreerde Montoro in de provincie Córdoba 47,3º. Recordhitte eveneens in plaatsen als Badajoz, Granada en niet in de laatste plaats Córdoba.

Alleen de kamelen zijn nog niet de Middellandse Zee overgestoken! In snoeihete, continentaal tropische lucht uit de Sahara, werden donderdag in de Spaanse regio’s Extremadura en Andalucia middagtemperaturen boven 45 graden geregistreerd. Diverse plaatsen met langlopende reeksen vestigden absolute records. Het meest tot de verbeelding sprak Córdoba Aeropuerto met 46,9º. In een reeks vanaf 1959 werd het daar nimmer heter dan 46,6º op 23 juli 1995. Ook op het vliegveld van de mooie stad Badajoz werd het record van juli 1995 ‘weggetikt’. Destijds op de 23ste juli 44,4, nu zinderde het kwik naar 45,4º. Verder kwam Jerez de los Caballeros op 45,5º uit tegen 44,1º op 6 september 2016. Heel bijzonder is ook de hitte op de luchthaven van Granada. In een reeks vanaf 1972 was 43,1º de hoogste maximumtemperatuur. Deze waarde werd bereikt in juli 2015 en september 2016. De afgelopen twee dagen, 12 en 13 juli, vloeide het kwik uit naar respectievelijk 45,7 en 45,3º. Vanmiddag, vrijdag 14 juli, werd het 45,1 en op Córdoba 45,6º.

Extreme hitte in España (bron: @MeteoBadajoz).

Extreme hitte in España (bron: @MeteoBadajoz).

In de oude Madrileense wijk Retiro wees de thermometer donderdag 40,3ºaa, zijnde een nieuw hitterecord voor juli. In een thermische reeks vanaf 1920 was het niet heter geweest dan 39,6º op 2 juli 2015. De hoogste temperatuur in España werd gisteren genoteerd in het stadje Montoro in de provincie Córdoba. Het kwik kwam uit op 47,3º ofwel een ‘Nueva máxima Española’. Het vorige landelijke record stond op 47,2º in Murcia op 4 juli 1994. Ook in Portugal heerst moordende hitte. Volgens mijn trouwe informant Jorge Sereno werd het donderdag in Amareleja 46,2º. Het Portugese julirecord is 46,5º op 23 juli 1995 in eveneens Amareleja.

weerman Jan Visser, Purmerend, 14 juli 2017, 17 uur

Na de op één na warmste mei, pakt juni de ‘hoofdprijs’ in Spanje. Warmte was ronduit indrukwekkend. Later deze week komen de landelijke records van Spanje en Portugal in gevaar. Kwik gaat mogelijk naar 47 graden.

‘Extremadamente cálido’!
Na de op één na warmste mei in een reeks van ruim 50 jaar (vanaf 1965), groeide juni in Spanje uit tot een heuse warmtekampioen. Het landelijk gemiddelde kwam uit op 24,1 tegen normaal 21,1º. Op de tweede plaats staat nu de zonnewendemaand van 2003 met gemiddeld 24,0º. Nemen we de afzonderlijke steden in ogenschouw, dan valt vooral de hoofdstad Madrid op. In het district Retiro, gelegen in het oude centrum, wordt al bijna 125 jaar (vanaf 1893) gemeten. Het record stond daar op gemiddeld 25,5º: nu was het gemiddeld 26,4º. Ook de luchthaven van Córdoba maakte met gemiddeld 28,4 tegen normaal 24,7º indruk. Daar ging 2015 naar plek nummer twee. Toen was het gemiddeld 27,0º. De hausse aan warmterecords voltrok zich vooral in het binnenland in regio’s als Andalucia, Madrid, Castilla y León en Castilla-La Mancha. Daar kwamen anomalieën (afwijkingen) tot rond 4º boven het langjarig gemiddelde voor. In de mediterrane regio’s werden de maandrecords slechts op beperkte schaal overlopen.

Temperatuurafwijkingen Spanje in juni 2017 (bron: AEMET)

Temperatuurafwijkingen Spanje in juni 2017 (bron: AEMET)

In Portugal is het de op twee na warmste juni geworden. Juni 2017 kwam daar uit op gemiddeld 22,34º, zijnde een afwijking van +2,92º. In een reeks vanaf 1931 werd het in 2005 gemiddeld 22,81 en in 2004 23,25º. De hoogste temperatuur in Portgal werd gemeten op zaterdag 17 juni ofwel de dag van het verschrikkelijk inferno in het midden van het land. In Alcacer do Sal wees de thermometer 44,9º aan.
Deze week neemt extreme hitte opnieuw bezit van het binnenland van Spanje en Portugal. Op donderdag en vrijdag kan het kwik plaatselijk op 47 graden uitkomen. Kortom de landelijke records krijgen het ‘Spaans benauwd’. Deze staan op 47,2º op 4 juli 1994 in Murcia (Spanje) en 47,4º op 1 augustus 2003 in Amareleja (Portugal).

weerman Jan Visser, Purmerend, 10 juli 2017, 17:35 uur

Na vleugje zomerwarmte zware regenval in Fins Lapland. Hoeveelheden kunnen oplopen tot misschien wel 80 mm in 48 uur tijd. Extreem lage temperaturen (tot -33º) op de Groenlandse ijsvlakte.

Even kwam de zomer op de koffie in Fins Lapland. Op de westflank van een hogedrukblokkade boven de Witte Zee werd dinsdag op de luchthaven van Ivalo (Ivali Inari Airport) 25,1º gemeten en op het meetpunt Inari-Kirakkajärvi vloeide het kwik uit naar 26,0º. In de Noorse provincie Finnmarken kwam Svanvik uit op 26,8º. Vanochtend was Ivalo echter alweer afgekoeld naar 7,4º en onder invloed van een actieve storing regende het flink. In Muonio viel tussen dinsdagavond en vanavond 40 en in Kittilä Kenttarova 52 mm. In totaal kan er over een periode van 48 uur (vandaag en morgen) plaatselijk meer dan 80 mm vallen.

Grote delen van Noord-Europa hebben trouwens een koude juni achter de rug. Op het Noorse meetpunt Pasvik-Svanvik, waar het gisteren (4 juli) dus bijna 27º werd, bedroeg het junigemiddelde 7,7 tegen normaal 10,5º. Opmerkelijk koud is het de laatste dagen op de Groenlandse ijsvlakte. Op ruim 3000 meter hoogte registreerde Summit gisteren -33,0º. Volgens de Deense klimatoloog John Cappellen een ‘smashing record for July’, inzake ‘Hoog-Groenland’. Het record stond op -30,7º. De felle kou hangt samen met de komst van een voor juli ongebruikelijk ijzige atmosferische koudebel. Het 500 hPa-vlak koelde af naar -36º. Een fraaie satellietfoto van de Groenlandse ijsvlakte treft u aan op de pagina Foto’s.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 5 juli 2017, 20:50 uur

Indrukwekkende junicijfers uit Córdoba: 20 dagen op rij 35+ en met gemiddeld 37,7º een nieuw record voor de gemiddelde maximumtemperatuur. Niet eerder zo heet in de Turkse plaatsen Antalya en Bodrum.

Indrukwekkende junicijfers uit de stad Córdoba en omgeving. Op de luchthaven van de stad, Córdoba Aeropuerto, bedroeg de gemiddelde maximumtemperatuur 37,7 tegen normaal 32,8º. In een reeks vanaf 1959 was de gemiddelde maximumtemperatuur niet eerder zo hoog geweest. Het record stond op 36,6º, daterend uit 1965. Verder werd het op alle dagen van de maand tenminste 30,0º. De laagste maximumtemperatuur bedroeg 30,0º op de 29ste; topper was 16 juni met 44,5º. Op 22 dagen werd het meer dan 35º (20 op rij namelijk 7 t/m 26 juni), op 9 dagen 40+.

Fraaie waterhoos ter hoogte van het Italiaanse Castellabote Campania, 2 juli (bron: Luca Scudiero).

Fraaie waterhoos ter hoogte van het Italiaanse Castellabote Campania, 2 juli (bron: Luca Scudiero).

De laatste dagen heerst verzengende ‘Saharaanse hitte’ in het zuidoosten van Europa. Op Kreta werd het zaterdag 1 juli in Mires (Moires) 45,9º. Het zou hier best wel eens kunnen gaan om een nieuw hitterecord voor het langgerekte eiland. In het verre verleden, 1916, is in de Hoofdstad Iraklion (Heraklion) 45,7º gemeten. In Turkije meldde Antalya 45,4º. Dat is een absoluut record in een reeks vanaf 1929. Topper af is 12 juli 2000 met 45,0º. Nog meer hitte in de bekende kustplaats Bodrum. Vrijdag nam juni daar afscheid met maximaal 44,7º op de thermometer, zaterdag en zondag (1-2 juli) werd het respectievelijk 45,4 en 46,8º. Niet eerder is het zo heet geweest in Bodrum. In Griekenland meldde Elefsis Airport zondag 43,8, afgelopen vrijdag 44,8º. Elefsis (Elefsina) is trouwens ‘eigenaar’ van het Griekse hitterecord, zijnde 48,0º.

Weerman Jan Visser, Purmerend, 3 juli 2017, 15:15 uur

Twitter